Κυβερνοασφάλεια στην Υγεία: Οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές προκαλούν ανησυχία

Οι πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις φέρνουν στο προσκήνιο νέους κινδύνους για τα συστήματα Υγείας και η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας προτείνει μέτρα για την προστασία τους.

Οι επιθέσεις που σημειώθηκαν σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων και σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης αίματος και πλάσματος στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες εντείνουν την ανησυχία για την κυβερνοασφάλεια κρίσιμων υποδομών, ανάμεσά τους και των συστημάτων υγείας.

Τα συμβάντα δείχνουν πως οι συνέπειες μιας κυβερνοεπίθεσης μπορεί να ξεπεράσουν την απώλεια δεδομένων: ενδέχεται να διαταράξουν άμεσα τη λειτουργία εγκαταστάσεων και να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια προϊόντων απαραίτητων για την υγεία των πολιτών.

Η ανάγκη για ισχυρότερη κυβερνοασφάλεια στον χώρο της Υγείας γίνεται έτσι σαφής. Νοσοκομεία, εργαστήρια, μονάδες αιμοδοσίας και άλλες δομές του κλάδου εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από ψηφιακά συστήματα και εξοπλισμό που είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους.

Κυβερνοασφάλεια και συστήματα Υγείας

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας περιγράφει ως κυβερνοασφάλεια στα συστήματα Υγείας το σύνολο στρατηγικών και τεχνολογικών πρακτικών που προστατεύουν τόσο τα ευαίσθητα δεδομένα ασθενών όσο και την ψηφιακή υποδομή των δομών υγείας από κυβερνοαπειλές και επιθέσεις.

Η κυβερνοασφάλεια θεωρείται καθοριστική για την ανθεκτικότητα των υπηρεσιών υγείας. Συμβάλλει στη διατήρηση της ασφαλούς και αδιάλειπτης παροχής ιατρικών υπηρεσιών απέναντι σε ψηφιακές απειλές που μπορεί να διακινδυνεύσουν την ασφάλεια ασθενών και μονάδων υγείας.

Ισχυρά μέτρα κυβερνοασφάλειας προστατεύουν τα ευαίσθητα δεδομένα των ασθενών και βοηθούν τους εμπλεκόμενους φορείς και τις υπηρεσίες να τηρούν το κανονιστικό πλαίσιο ασφαλείας. Παράλληλα, ενισχύουν την εμπιστοσύνη σε έναν τομέα ζωτικής σημασίας, όπως η Υγεία.

Πρακτικές για την ασφάλεια των συστημάτων υγείας

Καταγραφή εξοπλισμού και λογισμικού

Για να προστατευτούν αποτελεσματικά από κυβερνοαπειλές, οι μονάδες υγείας χρειάζεται πρώτα να γνωρίζουν με ακρίβεια ποια περιουσιακά στοιχεία διαθέτουν.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στον χώρο της υγείας, όπου, πέρα από τους συνηθισμένους υπολογιστές, χρησιμοποιούνται εξειδικευμένες ιατρικές συσκευές που επεξεργάζονται δεδομένα και συνδέονται με το υπόλοιπο δίκτυο. Σε αυτές περιλαμβάνονται συσκευές απομακρυσμένης παρακολούθησης ασθενών, συστήματα ιατρικής απεικόνισης και παρακολούθησης παραγγελιών φαρμάκων, διασυνδεδεμένα πιεσόμετρα, αντλίες έγχυσης φαρμάκων, βιοαισθητήρες κ.ά. Οι συσκευές αυτές ανήκουν στην κατηγορία IoMT (Internet of Medical Things).

Αντίγραφα ασφαλείας

Τα συχνά αντίγραφα ασφαλείας που τηρούνται offline είναι κρίσιμα για την επαναφορά έπειτα από επιθέσεις λυτρισμικού. Δίνουν στις μονάδες υγείας τη δυνατότητα να ανακτήσουν δεδομένα και να επανέλθουν γρήγορα σε λειτουργία, περιορίζοντας τον χρόνο διακοπής και την απώλεια πληροφοριών σε περίπτωση παραβίασης των συστημάτων.

Έλεγχος ταυτότητας με πολλαπλούς παράγοντες

Με το MFA (Πολυπαραγοντικό Έλεγχο Ταυτότητας) προστίθεται ένα ακόμη βήμα επαλήθευσης για την πρόσβαση. Έτσι, ακόμη και αν υποκλαπεί ένας κωδικός, δυσκολεύεται η μη εξουσιοδοτημένη είσοδος σε κρίσιμα πεδία και περιορίζεται η πρόσβαση εισβολέων.

Συστηματικές ενημερώσεις λογισμικού

Οι τακτικές ενημερώσεις διορθώνουν αδυναμίες σε παρωχημένο λογισμικό και δυσχεραίνουν την παραβίαση των δικτύων από επιτιθέμενους. Λυτρισμικές επιθέσεις και άλλοι τύποι κακόβουλου λογισμικού αξιοποιούν συχνά τέτοια κενά. Με την αναβάθμιση προστατεύονται ευαίσθητα ιατρικά αρχεία και προσωπικά δεδομένα ασθενών.

Διαχωρισμός του δικτύου σε τμήματα

Με τον κατακερματισμό του δικτύου, μια επίθεση λυτρισμικού περιορίζεται σε συγκεκριμένο τμήμα του, μειώνοντας τον κίνδυνο αλυσιδωτής εξάπλωσης. Παράλληλα, διευκολύνεται η απομόνωση των περιοχών που έχουν επηρεαστεί όσο διαρκεί η επίθεση.

Εντοπισμός και αντιμετώπιση απειλών στα τερματικά

Το EDR (Ανίχνευση και Ανταπόκριση σε Σημεία Τερματικών) προσφέρει εικόνα σε πραγματικό χρόνο για τη δραστηριότητα των τερματικών υπολογιστών στα νοσοκομεία. Επιτρέπει την ταχεία αντίδραση σε ύποπτες ενέργειες και συμβάλλει στον περιορισμό μιας μόλυνσης από λυτρισμικό πριν αυτή εξαπλωθεί και προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές στη μονάδα υγείας.

Εκπαίδευση για την αναγνώριση του phishing

Το phishing εξακολουθεί να αποτελεί βασικό τρόπο διάδοσης επιθέσεων λυτρισμικού. Η εκπαίδευση των χρηστών ώστε να εντοπίζουν και να αποφεύγουν απόπειρες phishing μειώνει την πιθανότητα επιτυχούς επίθεσης που ξεκινά από ανθρώπινο λάθος.

Φιλτράρισμα email και εντοπισμός απειλών

Οι επιθέσεις λυτρισμικού ξεκινούν συχνά από το email, μέσω κακόβουλων συνδέσμων ή συνημμένων. Το φιλτράρισμα των μηνυμάτων και ο εντοπισμός απειλών μειώνουν την πιθανότητα να φτάσουν στους χρήστες στα εισερχόμενά τους, προσθέτοντας ένα ισχυρό προληπτικό επίπεδο άμυνας.

Ασφαλής ρύθμιση και ενίσχυση των συστημάτων

Λανθασμένες ρυθμίσεις και υπηρεσίες που δεν χρειάζονται μπορούν να δημιουργήσουν κενά ασφαλείας, τα οποία ενδέχεται να αξιοποιήσουν επιθέσεις λυτρισμικού. Η θωράκιση διασφαλίζει ότι τα συστήματα έχουν ρυθμιστεί με ασφαλή τρόπο και περιορίζει τις πιθανότητες εκμετάλλευσης των αδυναμιών τους.

Καταγραφή και παρακολούθηση συμβάντων

Η συγκέντρωση και η εξέταση των logs είναι καθοριστικής σημασίας για να μπορεί ένα νοσοκομείο να εντοπίζει έγκαιρα κακόβουλη δραστηριότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αρχεία καταγραφής συμβάντων αποτελούν το μόνο αποδεικτικό στοιχείο μιας επιτυχημένης κυβερνοεπίθεσης.

Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες, λόγω ελλιπών ή ανύπαρκτων διαδικασιών ελέγχου των logs, οι επιτιθέμενοι είχαν αποκτήσει πρόσβαση στα συστήματα και τα έλεγχαν πλήρως επί μήνες ή ακόμη και χρόνια, χωρίς να το αντιληφθεί κανείς στον οργανισμό που αποτέλεσε στόχο.

Σχέδιο αντιμετώπισης περιστατικών

Η ύπαρξη σχεδίου IR (Απόκρισης Περιστατικού) επιτρέπει γρήγορη και συντονισμένη αντίδραση σε περιστατικό λυτρισμικής επίθεσης σε μονάδα υγείας, συμβάλλοντας στον περιορισμό της ζημιάς και στην ταχύτερη αποκατάσταση.

Η προετοιμασία παίζει καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό των συνεπειών, καθώς βοηθά να γνωρίζει το προσωπικό τις αρμοδιότητές του και να είναι έτοιμο να ανταποκριθεί αποτελεσματικά.

Διενέργεια ελέγχων παρείσδυσης

Καθώς οι τεχνολογίες εξελίσσονται διαρκώς και νέες μέθοδοι επίθεσης εμφανίζονται τακτικά στο σύνθετο διεθνές οικοσύστημα, οι μονάδες υγείας χρειάζεται να ελέγχουν περιοδικά πόσο αποτελεσματικά είναι τα μέτρα κυβερνοασφάλειας που εφαρμόζουν. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπίζουν αδυναμίες τις οποίες ενδέχεται να αξιοποιήσουν οι επιτιθέμενοι, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα του νοσοκομείου.

Ο έλεγχος παρείσδυσης προσομοιώνει μια κυβερνοεπίθεση υπό ελεγχόμενες συνθήκες και προσφέρει σημαντικά ευρήματα για πιθανές ευπάθειες στα περιουσιακά στοιχεία του οργανισμού, την επάρκεια των μέτρων προστασίας απέναντι σε κακόβουλες ενέργειες και την έκταση των επιπτώσεων (impact) που μπορεί να έχουν. Παράλληλα, ενδέχεται να αποκαλύψει προβλήματα σε διαδικασίες, όπως λανθασμένες ρυθμίσεις συστημάτων, αλλά και την ανάγκη εκπαίδευσης των χρηστών.