Το φαινόμενο της «ιατρικής ακύρωσης των συμπτωμάτων», γνωστό και ως «ιατρικό gaslighting», αφορά χιλιάδες ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Rutgers δείχνει ότι πολλοί γιατροί παραβλέπουν ή υποβαθμίζουν όσα αναφέρουν οι ασθενείς, με αποτέλεσμα να προκαλούνται συναισθηματική ταλαιπωρία και απογοήτευση.
Η καθυστέρηση στη διάγνωση και η απομάκρυνση από την ιατρική φροντίδα συγκαταλέγονται στις συνέπειες, ενώ πολλοί γιατροί αντιμετωπίζουν «κόπωση ενσυναίσθησης», η οποία επιβαρύνει τη σχέση με τους ασθενείς. Παράλληλα, το σύστημα υγείας εντείνει το πρόβλημα, καθώς ο χρόνος είναι περιορισμένος και η γραφειοκρατία αυξημένη.
Πόσες φορές έχει ειπωθεί σε κάποιον με ανεξήγητα συμπτώματα ότι «είναι από το άγχος» ή πως «δεν είναι κάτι σοβαρό»; Για χιλιάδες ανθρώπους, τέτοιες απαντήσεις δεν αποτελούν απλώς απογοητευτικές εμπειρίες, αλλά σηματοδοτούν μια μακρά και επώδυνη διαδρομή αμφιβολίας, απόρριψης και ταλαιπωρίας. Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Rutgers εξετάζει το φαινόμενο που οι επιστήμονες περιγράφουν ως «ιατρική ακύρωση των συμπτωμάτων» και οι ασθενείς αποκαλούν «ιατρικό gaslighting». Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 151 ποιοτικές μελέτες, με περισσότερους από 11.000 συμμετέχοντες που ζουν με χρόνιες παθήσεις, όπως ινομυαλγία, ενδομητρίωση και long COVID. Οι ερευνητές κατέγραψαν ότι πολλοί ασθενείς αισθάνονται πως οι γιατροί παραμερίζουν, υποτιμούν ή απορρίπτουν όσα περιγράφουν για τα συμπτώματά τους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική κατάρρευση, απώλεια εμπιστοσύνης στο ιατρικό σύστημα, ακόμη και σε αποφυγή ιατρικών επισκέψεων. Κατά μέσο όρο, η διάγνωση καθυστερεί 6,7 χρόνια, διάστημα κατά το οποίο η πάθηση ενδέχεται να επιδεινώνεται.
Γυναίκες και νοσήματα που δεν είναι εύκολα ορατά
Συχνά αμφισβητούνται περισσότερο οι χρόνιες παθήσεις που δεν εμφανίζουν σαφή ευρήματα στις εξετάσεις. Αφορούν κυρίως γυναίκες, οι οποίες αποτελούσαν το 81% των συμμετεχόντων στη μελέτη, και περιλαμβάνουν το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης και το Ehlers-Danlos. Η αμφισβήτηση των συμπτωμάτων τους έχει σημαντικές συναισθηματικές συνέπειες.
Ιατρικό τραύμα και απομάκρυνση από την περίθαλψη
Όταν οι ασθενείς βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με αμφισβήτηση, πολλοί περιγράφουν την εμπειρία ως «ιατρικό τραύμα» ή ακόμη και ως «μετατραυματικό στρες λόγω ιατρικής εμπειρίας». Μπορεί να αναπτύξουν φόβο για τους γιατρούς, να μην πηγαίνουν στα ραντεβού και να παρουσιάζουν τα συμπτώματά τους ως λιγότερο σοβαρά, ώστε να μη θεωρηθούν υπερβολικοί. Με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και σοβαρές ενδείξεις μπορεί να παραμεριστούν τόσο από τους ίδιους όσο και από το σύστημα υγείας.
Η κόπωση ενσυναίσθησης στους γιατρούς
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Ενωσης Ιατρικής και Οδοντιατρικής Προστασίας της Σκωτίας (MDDUS), επτά στους δέκα γενικούς γιατρούς αναφέρουν ότι βιώνουν «κόπωση ενσυναίσθησης». Πρόκειται για τη σταδιακή μείωση της ενσυναίσθησης που δείχνουν προς τους ασθενείς τους.
Οι οικογενειακοί γιατροί αναφέρουν ότι η ακρόαση των προβλημάτων των ασθενών τούς εξαντλεί τόσο σε συναισθηματικό όσο και σε σωματικό επίπεδο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι νεότεροι επαγγελματίες της ιατρικής, ηλικίας 25 έως 34 ετών, φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο από το φαινόμενο.
Σε κίνδυνο δεν βρίσκεται μόνο η ψυχική υγεία των γιατρών, αλλά και η ασφάλεια των ασθενών. Η «κόπωση ενσυναίσθησης» αποδυναμώνει τη σχέση μεταξύ γιατρού και ασθενούς, ενώ σχεδόν οι μισοί από τους συμμετέχοντες, ποσοστό 44%, φοβούνται ότι ενδέχεται να αυξηθεί ο κίνδυνος ιατρικού λάθους.
Η έρευνα υπογραμμίζει ότι η ευθύνη δεν αποδίδεται αποκλειστικά στους γιατρούς ως άτομα. Καθοριστικό ρόλο έχει και το σύστημα υγείας, καθώς ο διαθέσιμος χρόνος για κάθε ραντεβού είναι λίγος, η γραφειοκρατία υπερβολική και τα ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής ασκούν πίεση. Οι συνθήκες αυτές περιορίζουν τη δυνατότητα του γιατρού να ακούσει ουσιαστικά τον ασθενή.
Τα βασικά σημεία της έρευνας
- Η «ιατρική ακύρωση των συμπτωμάτων», γνωστή και ως «ιατρικό gaslighting», αφορά ανθρώπους με χρόνιες παθήσεις.
- Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Rutgers διαπιστώνει ότι πολλοί γιατροί παραβλέπουν ή υποτιμούν τα συμπτώματα, κάτι που συνδέεται με συναισθηματική επιβάρυνση και καθυστερήσεις στη διάγνωση.
- Οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο, καθώς πολλές από τις παθήσεις που αμφισβητούνται δεν παρουσιάζουν ευδιάκριτα ευρήματα.
- Η επαναλαμβανόμενη αμφισβήτηση μπορεί να οδηγήσει σε «ιατρικό τραύμα» και στην αποφυγή ιατρικής περίθαλψης.
- Επτά στους δέκα γιατρούς αναφέρουν «κόπωση ενσυναίσθησης», η οποία επιβαρύνει τη σχέση με τους ασθενείς.
- Το σύστημα υγείας επιδεινώνει το πρόβλημα με τον περιορισμένο χρόνο και τη γραφειοκρατία, δυσκολεύοντας τους γιατρούς να ακούσουν τους ασθενείς.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/mas-cheiragogoyn-psychologika-oi-giatroi/7942
