Πάρκινσον: Μπορεί η άσκηση να «φρενάρει» τη νόσο;

Η φυσική δραστηριότητα είναι σημαντική για όσους ζουν με τη νόσο Πάρκινσον. Οι επιστήμονες, ωστόσο, εξετάζουν πλέον κάτι πέρα από την ισορροπία, το βάδισμα και τη μυϊκή δύναμη: αν η κίνηση σχετίζεται με πιο αργή επιδείνωση των κινητικών και γνωστικών λειτουργιών.

Σύμφωνα με μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, οι συμμετέχοντες που ήταν πιο δραστήριοι εμφάνιζαν ευνοϊκότερη εξέλιξη τόσο στις γνωστικές ικανότητες όσο και στα κινητικά συμπτώματα. Η συσχέτιση είναι ενθαρρυντική, αλλά δεν αποδεικνύει ότι η άσκηση από μόνη της επιβραδύνει την πορεία της νόσου.

Παρακολούθηση ασθενών με Πάρκινσον για αρκετά χρόνια

Στη μελέτη έλαβαν μέρος 294 άτομα με ήπια έως μέτρια νόσο Πάρκινσον, ηλικίας 66 ετών κατά μέσο όρο. Η πορεία τους καταγράφηκε για διάστημα έως επτά ετών, με ετήσιες αξιολογήσεις της σκέψης και της μνήμης, αλλά και των κινητικών συμπτωμάτων.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν επίσης ερωτηματολόγια σχετικά με τον χρόνο που περνούσαν σε φυσική δραστηριότητα μέτριας ή υψηλής έντασης. Στην καταγραφή περιλαμβάνονταν όσα έκαναν στη δουλειά, στο σπίτι και στον ελεύθερο χρόνο τους, όχι μόνο η οργανωμένη άσκηση.

Οι ερευνητές τους κατέταξαν σε τρεις ομάδες, ανάλογα με τις συνολικές ώρες δραστηριότητας μέσα στην εβδομάδα:

• Έως τέσσερις ώρες φυσικής δραστηριότητας.
• Τέσσερις έως οκτώ ώρες.
• Πάνω από οκτώ ώρες.

Στις δραστηριότητες μέτριας έντασης συγκαταλέγονταν το γρήγορο βάδισμα, η χαλαρή κολύμβηση και ορισμένες οικιακές εργασίες, όπως το σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα. Επομένως, οι οκτώ ώρες δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη οκτώ ώρες προπόνησης.

Πώς σχετίζεται η φυσική δραστηριότητα με τα συμπτώματα

Οι αξιολογήσεις έδειξαν αξιοσημείωτες αποκλίσεις στις επιδόσεις σκέψης και μνήμης. Σε τεστ με μέγιστο σκορ 30, η ομάδα με τη λιγότερη δραστηριότητα έχανε κατά μέσο όρο περίπου 0,48 μονάδες ετησίως. Η ετήσια πτώση ήταν περίπου 0,09 μονάδες στη μεσαία ομάδα και μόλις 0,007 στην πιο δραστήρια.

Έτσι, η μέση επίδοση της ομάδας με την περισσότερη δραστηριότητα έμενε σχεδόν αμετάβλητη. Το εύρημα δείχνει ότι η συστηματική κίνηση ενδέχεται να σχετίζεται με καλύτερη διατήρηση των γνωστικών λειτουργιών· δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ανακόπτει την εξέλιξη της νόσου ή ότι ωφελεί όλους με τον ίδιο τρόπο.

Στους συμμετέχοντες με περισσότερη δραστηριότητα καταγράφηκε ακόμη πιο αργή επιδείνωση των κινητικών συμπτωμάτων. Η σχέση εξακολουθούσε να παρατηρείται αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την ηλικία, το φύλο και τη διάρκεια της νόσου. Οι διαφορές ανά έτος ήταν μικρές, αλλά μπορεί να γίνουν πιο σημαντικές όταν προστίθενται με την πάροδο του χρόνου.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την άσκηση στο Πάρκινσον

Τα αποτελέσματα δεν αποτελούν γενική σύσταση να ξεπερνούν οι άνθρωποι τις οκτώ ώρες δραστηριότητας εβδομαδιαίως. Οι ομάδες εξυπηρετούσαν τη σύγκριση των συμμετεχόντων και δεν σχεδιάστηκαν ως πρόγραμμα κατάλληλο για όλους.

Η μελέτη έχει και περιορισμούς. Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν τη δραστηριότητά τους, οπότε η καταγραφή μπορεί να μην ήταν ακριβής. Ακόμη, οι περισσότεροι είχαν καλές γνωστικές επιδόσεις στην αρχή. Δεν αποκλείεται επίσης όσοι παρουσίαζαν βραδύτερη επιδείνωση να είχαν μεγαλύτερη δυνατότητα να συνεχίσουν να κινούνται.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η άσκηση μπορεί να αποτελεί μέρος της καθημερινότητας των ανθρώπων με Πάρκινσον, εφόσον προσαρμόζεται στις δυνατότητες, στα συμπτώματα και στις ανάγκες του καθενός. Σημασία φαίνεται να έχει η συνέπεια σε βάθος χρόνου, ζήτημα που, κατά τους ερευνητές, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.