Φυσιολογική πίεση ανά ηλικία
Στους ενήλικες τα όρια δεν αλλάζουν με την ηλικία· αλλάζουν οι στόχοι της θεραπείας. Στα παιδιά η φυσιολογική πίεση εξαρτάται από ηλικία, φύλο και ύψος.

Τι σημαίνει η δική σου μέτρηση;
Φυσιολογική πίεση ανά ηλικία: πίνακας για ενήλικες
Οι ευρωπαϊκές οδηγίες έχουν τα ίδια όρια για όλους τους ενήλικες: η ταξινόμηση της ESH 2023 ισχύει από τα 16 και πάνω. Δεν υπάρχει άλλη «φυσιολογική πίεση» για τα 40, τα 60 ή τα 80· με την ηλικία αλλάζει πόσο συχνή είναι η υπέρταση και πόσο αυστηρός είναι ο στόχος όταν κάποιος παίρνει θεραπεία.
| ΗΛΙΚΙΑ | ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ | ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΑΠΟ | ΦΑΡΜΑΚΟ ΑΠΟ | ΣΤΟΧΟΣ ΜΕ ΘΕΡΑΠΕΙΑ |
|---|---|---|---|---|
| 18–64 ετών | κάτω από 130/85 (βέλτιστη κάτω από 120/80) | 140/90 (στο σπίτι 135/85) | 140/90· με καρδιαγγειακή νόσο από 130/80 | κάτω από 130/80 |
| 65–79 ετών | κάτω από 130/85 (βέλτιστη κάτω από 120/80) | 140/90 (στο σπίτι 135/85) | 140/90· με καρδιαγγειακή νόσο από 130/80 | κάτω από 140/80· κάτω από 130/80 αν είναι ανεκτό |
| 80 ετών και πάνω | κάτω από 130/85 (βέλτιστη κάτω από 120/80) | 140/90 (στο σπίτι 135/85) | συστολική 160 (μπορεί και από 140–159) | συστολική 140–150 |
Η ESC 2024 έχει απλούστερο σχήμα για όλους τους ενήλικες: μη αυξημένη κάτω από 120/70, αυξημένη 120–139/70–89, υπέρταση από 140/90. Ως στόχο θεραπείας προτείνει συστολική 120–129 για τους περισσότερους, αν είναι ανεκτή, και για όσους είναι 85 και πάνω ή ευάλωτους, πίεση όσο χαμηλά είναι λογικά εφικτό.
Γιατί ανεβαίνει η πίεση με την ηλικία
Με τα χρόνια οι αρτηρίες γίνονται πιο σκληρές και η πίεση ανεβαίνει. Γι' αυτό στους μεγαλύτερους ανεβαίνει κυρίως η μεγάλη: η μεμονωμένη συστολική υπέρταση είναι η πιο συχνή μορφή υπέρτασης μετά τα 60, την έχει περίπου το 70% των υπερτασικών άνω των 70 και πάνω από το 90% άνω των 80. Παγκοσμίως, περίπου 1 στους 3 ενήλικες 30–79 ετών έχει υπέρταση.
Φυσιολογική πίεση γυναίκας
Τα όρια είναι ίδια για γυναίκες και άνδρες: οι πίνακες της ESH 2023 και της ESC 2024 δεν κάνουν διάκριση φύλου. Για τις γυναίκες μετράνε επιπλέον η εγκυμοσύνη και κάποια φάρμακα:
- Στην εγκυμοσύνη υπέρταση είναι 140/90 έως 159/109 και σοβαρή υπέρταση από 160/110· η πίεση ελέγχεται σε κάθε ραντεβού. Στο πρώτο μισό της εγκυμοσύνης η πίεση τείνει να πέφτει.
- Έντονος πονοκέφαλος, θολή όραση ή λάμψεις, πόνος κάτω από τα πλευρά ή ξαφνικό πρήξιμο σε πρόσωπο, χέρια ή πόδια, στην εγκυμοσύνη ή τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό, θέλουν άμεσο έλεγχο για προεκλαμψία.
- Τα αντισυλληπτικά χάπια μπορεί να ανεβάσουν την πίεση.
- Για το αλκοόλ, ο ΠΟΥ βάζει όριο έως 1 ποτό τη μέρα για τις γυναίκες και 2 για τους άνδρες.
Φυσιολογική πίεση σε παιδιά και εφήβους
Στα παιδιά η πίεση εξαρτάται από την ηλικία, το φύλο και το ύψος και αξιολογείται με πίνακες εκατοστημορίων. Για γρήγορο έλεγχο, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP 2017) δίνει απλοποιημένο πίνακα: αν η πίεση του παιδιού είναι ίση ή μεγαλύτερη από αυτές τις τιμές, χρειάζεται αξιολόγηση με τους πλήρεις πίνακες. Δεν είναι διάγνωση.
| ΗΛΙΚΙΑ | ΑΓΟΡΙΑ | ΚΟΡΙΤΣΙΑ |
|---|---|---|
| 1 έτους | 98/52 | 98/54 |
| 2 ετών | 100/55 | 101/58 |
| 3 ετών | 101/58 | 102/60 |
| 4 ετών | 102/60 | 103/62 |
| 5 ετών | 103/63 | 104/64 |
| 6 ετών | 105/66 | 105/67 |
| 7 ετών | 106/68 | 106/68 |
| 8 ετών | 107/69 | 107/69 |
| 9 ετών | 107/70 | 108/71 |
| 10 ετών | 108/72 | 109/72 |
| 11 ετών | 110/74 | 111/74 |
| 12 ετών | 113/75 | 114/75 |
| 13 ετών και πάνω | 120/80 | 120/80 |
Οι τιμές αντιστοιχούν στο 90ό εκατοστημόριο πίεσης για παιδιά στο 5ο εκατοστημόριο ύψους, γι' αυτό ένα ψηλό παιδί μπορεί να τις ξεπερνά χωρίς να έχει υψηλή πίεση. Από τα 13 η AAP χρησιμοποιεί σταθερά όρια: φυσιολογική κάτω από 120/80, αυξημένη 120–129 με μικρή κάτω από 80, υπέρταση σταδίου 1 130/80–139/89 και σταδίου 2 από 140/90. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες (ESH) εφαρμόζουν τα όρια των ενηλίκων από τα 16.
Η AAP συστήνει μέτρηση της πίεσης κάθε χρόνο από τα 3, στον τακτικό παιδιατρικό έλεγχο. Αν οι μετρήσεις είναι υψηλές σε τρεις διαδοχικές επισκέψεις, το παιδί χρειάζεται διερεύνηση. Από τα 7, πάνω από τη μισή υπέρταση στα παιδιά οφείλεται στην παχυσαρκία, γι' αυτό η πρώτη θεραπεία είναι οι αλλαγές στη διατροφή και η κίνηση.
Φυσιολογική πίεση και παλμοί ανά ηλικία
| ΗΛΙΚΙΑ | ΠΑΛΜΟΙ ΑΝΑ ΛΕΠΤΟ |
|---|---|
| Νεογνά (0–1 μηνός) | 70–190 |
| Βρέφη (1–11 μηνών) | 80–160 |
| Παιδιά 1–2 ετών | 80–130 |
| Παιδιά 3–4 ετών | 80–120 |
| Παιδιά 5–6 ετών | 75–115 |
| Παιδιά 7–9 ετών | 70–110 |
| 10 ετών και πάνω, ενήλικες και ηλικιωμένοι | 60–100 |
| Καλά γυμνασμένοι αθλητές | 40–60 |
Οι παλμοί που δείχνει το πιεσόμετρο είναι οι σφυγμοί ανά λεπτό σε ηρεμία. Για ταχυκαρδία, βραδυκαρδία και «αυξημένους παλμούς χωρίς πίεση», δες τους φυσιολογικούς παλμούς ανά ηλικία.
Πόσο πρέπει να είναι η πίεση το πρωί και το βράδυ
Για μετρήσεις στο σπίτι το όριο είναι το ίδιο πρωί και βράδυ: ο μέσος όρος πρέπει να είναι κάτω από 135/85. Κατά την ESC 2024, κάτω από 120/70 είναι «μη αυξημένη» και 120–134/70–84 «αυξημένη». Μετράς το πρωί πριν από τα φάρμακα και το πρωινό και το βράδυ πριν από το φαγητό, 2 φορές με 1 λεπτό διαφορά.
Στον ύπνο η πίεση πέφτει: στους περισσότερους υγιείς είναι 10–20% χαμηλότερη τη νύχτα απ' ό,τι τη μέρα. Γι' αυτό η 24ωρη καταγραφή (Holter πίεσης) αξιολογεί χωριστά τη μέρα και τη νύχτα. Κατέγραψε τις μετρήσεις σου στο ημερολόγιο πίεσης, που χωρίζει μόνο του πρωί και βράδυ.
Οι πληροφορίες είναι γενικές, με βάση τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες για την πίεση, και δεν αντικαθιστούν τον γιατρό σου. Τη διάγνωση και τη θεραπεία τις αποφασίζει εκείνος· μην αλλάζεις φάρμακα μόνος σου. Σε έκτακτη ανάγκη κάλεσε το 166 ή το 112.
Τελευταίος έλεγχος: 05/11/2026