Η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ) καταγγέλλει ότι τα ψυχιατρικά νοσοκομεία αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη κλινών, με συνέπεια ασθενείς να διακομίζονται διαδοχικά σε διαφορετικές δομές χωρίς να βρίσκουν θέση για νοσηλεία. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ασθενούς από τα Κύθηρα, ο οποίος, ύστερα από πολύωρη ταλαιπωρία, έφτασε τελικά στην Τρίπολη.
Οι γιατροί κάνουν λόγο για απαράδεκτες συνθήκες για τους ασθενείς, καθώς δεν υπάρχει επαρκής παρακολούθηση και οι κίνδυνοι είναι αυξημένοι. Η ΟΕΝΓΕ ζητά να ληφθούν άμεσα μέτρα για την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και να πάψει η αστυνομία να εμπλέκεται στη μεταφορά ασθενών.
Έλλειψη ψυχιατρικών κλινών και διαδοχικές μεταφορές ασθενών
Η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ) καταγγέλλει ότι, επειδή δεν υπάρχουν διαθέσιμα κρεβάτια, άνθρωποι με ψυχικές παθήσεις μεταφέρονται από τη μία ψυχιατρική μονάδα στην άλλη. Παραθέτει, παράλληλα, συγκεκριμένα περιστατικά, τα οποία καταδεικνύουν το εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο των υπηρεσιών υγείας που παρέχονται στους ασθενείς αυτούς.
Χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια εφημερίας στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο διακομίστηκαν 10 ασθενείς με εισαγγελική εντολή, χωρίς να υπάρχει διαθέσιμη κλίνη. Είχαν ήδη εξεταστεί στα νοσοκομεία Δαφνί και Αγία Όλγα, όπου επίσης δεν μπορούσαν να νοσηλευτούν.
Στις 16 Μαΐου, το Θριάσιο Νοσοκομείο είχε μόνο μία ελεύθερη κλίνη, όταν έφτασαν εκεί 10 περιστατικά με εισαγγελική παραγγελία. Μεταξύ τους ήταν μια 90χρονη από τη Νάξο, η οποία έμεινε στα Επείγοντα πάνω από 30 ώρες και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Δρομοκαΐτειο.
Σε άλλη περίπτωση, ασθενής από τα Κύθηρα εξετάστηκε στο Δαφνί, διανυκτέρευσε χωρίς κρεβάτι στα ΤΕΠ και, έπειτα από πολύωρη αναμονή και ταλαιπωρία, μεταφέρθηκε τελικά στην Τρίπολη.
Καθημερινή ταλαιπωρία ασθενών στα Τμήματα Επειγόντων
Οι γιατροί τονίζουν ότι τέτοια περιστατικά δεν είναι σπάνιες εξαιρέσεις, αλλά συμβαίνουν καθημερινά.
«Η Οδύσσεια των ασθενών δεν έχει τέλος. Σέρνονται μερόνυχτα μέχρι να βρεθεί διαθέσιμο κρεβάτι για νοσηλεία, εξετάζονται δύο και τρεις φορές σε διαφορετικό νοσοκομείο από διαφορετικούς γιατρούς κάθε φορά. Ασθενείς που έχει κριθεί ότι χρήζουν νοσηλείας και εμφανίζουν λόγω της ψυχοπαθολογίας τους αυτό – ετεροκαταστροφική συμπεριφορά διανυκτερεύουν σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών που δεν προορίζονται για βραχεία νοσηλεία, χωρίς να μπορεί να εξασφαλιστεί η αναγκαία παρακολούθηση από ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ή ακόμα χειρότερα επιστρέφουν στα κρατητήρια των αστυνομικών τμημάτων, μέχρι να διακομιστούν στο επόμενο εφημερεύον νοσοκομείο το οποίο επίσης μπορεί να μην έχει διαθέσιμο κρεβάτι και ούτω καθεξής», σημειώνει η ΟΕΝΓΕ.
Οι εισαγγελικές παραγγελίες εκδίδονται ενώ δεν υπάρχουν κλίνες, και οι εφημερεύοντες γιατροί επικοινωνούν συνεχώς με το ΕΚΑΒ, την αστυνομία και τα αρμόδια τμήματα διαχείρισης, αναζητώντας λύσεις μέσα σε συνθήκες χάους.
Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή της ΟΕΝΓΕ:
Οργή και αγανάκτηση προκαλούν οι δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Ψυχικής Υγείας κ. Βαρτζόπουλου στη Βουλή, ο οποίος υποστήριξε ότι «καταγράφονται ήδη τα πρώτα απτά θετικά αποτελέσματα» από την εφαρμογή του νόμου για τη δημιουργία ενιαίου δικτύου υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Πρόκειται για την ολοκλήρωση της αντιδραστικής ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, η οποία οδήγησε σε δραματική συρρίκνωση και υποβάθμιση της δημόσιας ψυχιατρικής περίθαλψης, ενώ παράλληλα ενίσχυσε την άνθηση του ιδιωτικού επιχειρηματικού τομέα.
Ο αναπληρωτής υφυπουργός κ. Βαρτζόπουλος υποστήριξε ότι «το ΕΚΕΠΥ υποδεικνύει στα αστυνομικά τμήματα να συνοδεύσουν τον φερόμενο ως ασθενή σε κλινική που έχει τη δυνατότητα όχι μόνο εξέτασης αλλά και νοσηλείας αν χρειαστεί» και ότι «έχει μειωθεί ο χρόνος εκτέλεσης των εισαγγελικών παραγγελιών και ο χρόνος αναμονής στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών». Πρόσθεσε πως «έχουν υποδεκαπλασιαστεί οι μεταφορές ασθενών από τη μία υγειονομική περιφέρεια στην άλλη με εξαίρεση την 5η ΥΠΕ η οποία, επειδή διαθέτει μόνο δύο ψυχιατρικές κλινικές στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας και στο Βόλο, εξυπηρετείται από τις όμορες υγειονομικές περιφέρειες τη 2η και την 3ηΥΠΕ».
Για το τελευταίο σημείο, η θέση της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας δείχνει ότι δεν θεωρεί προβληματική τη μετακίνηση ασθενών μέσα στην ίδια υγειονομική περιφέρεια. Ούτε αντιμετωπίζει ως ζήτημα την εξέταση και νοσηλεία κάποιου σε πόλη διαφορετική από εκείνη όπου κατοικεί. Έτσι, δεν θεωρεί πρόβλημα ούτε το «ταξίδι» ενός ασθενούς —και ειδικά ενός ψυχιατρικού ασθενούς— εντός, για παράδειγμα, της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας, η οποία περιλαμβάνει τα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης, του Κιλκίς, των Σερρών, της Δράμας, της Καβάλας, της Ξάνθης, της Κομοτηνής και της Χαλκιδικής. Αυτή είναι, άλλωστε, η επίσημη θέση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας. Το υπουργείο δεν θεωρεί πρόβλημα την τραγική ανεπάρκεια δημόσιων ψυχιατρικών κλινών: είναι μόλις 900, ενώ ο ιδιωτικός επιχειρηματικός τομέας υγείας διαθέτει πενταπλάσιες. Αντίθετα, προβάλλει ως ζήτημα «η ορθή διαχείριση και αξιοποίησή τους», στόχος της λειτουργίας του Ενιαίου Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.
Για όσα υποστηρίζει ο κ. Βαρτζόπουλος σχετικά με τη συντόμευση τόσο της αναμονής όσο και της εκτέλεσης των εισαγγελικών παραγγελιών, η πραγματικότητα είναι ακριβώς αντίθετη. Εφημερεύοντες ψυχίατροι και ασθενείς στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών βιώνουν μια ασφυκτική κατάσταση. Τα γεγονότα της τελευταίας εβδομάδας στις εφημερίες των ψυχιατρικών κλινικών της Αττικής διαψεύδουν τους ισχυρισμούς της ηγεσίας του υπουργείου, καθώς και όσα λέει χωρίς ντροπή ο αρμόδιος για την ψυχική υγεία υφυπουργός, κ. Βαρτζόπουλος.
Περιστατικά χωρίς διαθέσιμες κλίνες σε Αιγινήτειο και Θριάσιο
Κατά τη διάρκεια εφημερίας στο Αιγινήτειο, μεταφέρθηκαν 10 περιστατικά με εισαγγελική παραγγελία, χωρίς να υπάρχουν διαθέσιμες κλίνες για νοσηλεία. Τα περιστατικά είχαν εξεταστεί την προηγούμενη ημέρα στο Δαφνί και στο Αγία Όλγα, όπου επίσης δεν υπήρχαν κρεβάτια.
Στις 16/5, στην εφημερία της Ψυχιατρικής Κλινικής του Θριάσιου Νοσοκομείου, όπου υπήρχε μόλις μία διαθέσιμη κλίνη, μεταφέρθηκαν δέκα περιστατικά με εισαγγελική εντολή. Μεταξύ αυτών ήταν μια 90χρονη ασθενής από τη Νάξο, η οποία είχε εξεταστεί στις 15/5 στο Δαφνί. Επειδή δεν υπήρχε κρεβάτι, μεταφέρθηκε την επόμενη ημέρα στο Θριάσιο, όπου επίσης δεν υπήρχε διαθέσιμη κλίνη. Παρέμεινε για περισσότερες από 30 ώρες στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και στις 17/5, στις 4:00 μ.μ., διακομίστηκε με το ΕΚΑΒ στο Δρομοκαΐτειο για εισαγωγή. Άλλος ασθενής μεταφέρθηκε από τα Κύθηρα στις 15/5 και εξετάστηκε την ίδια ημέρα στο Δαφνί. Έμεινε στο ΤΕΠ έως την επομένη, οπότε διακομίστηκε για νοσηλεία στο Θριάσιο, το οποίο όμως δεν διέθετε κρεβάτι. Ύστερα από ώρες μεταφέρθηκε τελικά στην Τρίπολη, όπου «τελείωσε» ο Γολγοθάς του.
Πλέον, η κατάσταση σε κάθε εφημερία δεν μπορεί να συνεχιστεί. Η περιπέτεια των ασθενών παρατείνεται χωρίς τέλος: περνούν ολόκληρα μερόνυχτα μέχρι να βρεθεί κλίνη για νοσηλεία και εξετάζονται δύο ή τρεις φορές σε διαφορετικά νοσοκομεία από διαφορετικούς γιατρούς. Ασθενείς που κρίνονται ότι χρειάζονται εισαγωγή και παρουσιάζουν, εξαιτίας της ψυχοπαθολογίας τους, αυτοκαταστροφική ή ετεροκαταστροφική συμπεριφορά μένουν τη νύχτα σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, τα οποία δεν είναι κατάλληλα για βραχεία νοσηλεία και όπου δεν εξασφαλίζεται η αναγκαία επίβλεψη από γιατρούς και νοσηλευτές. Σε ακόμη χειρότερες περιπτώσεις επιστρέφουν στα κρατητήρια των αστυνομικών τμημάτων, ώσπου να μεταφερθούν στο επόμενο εφημερεύον νοσοκομείο, το οποίο ενδέχεται επίσης να μην έχει κλίνη, και η διαδικασία επαναλαμβάνεται. Τα Τμήματα Διαχείρισης Θεραπευτικών Διαδικασιών είναι αρμόδια, σε συνεργασία με το ΕΚΑΒ–ΕΚΕΠΥ, για τη ρύθμιση των εφημεριών, τον συντονισμό των διακομιδών μεταξύ κλινικών και δομών του Δικτύου, καθώς και την κατανομή των αναγκαστικών (ακούσιων) νοσηλειών. Ωστόσο, αντί να κατευθύνουν την εισαγγελία και την αστυνομία σε ψυχιατρική κλινική που μπορεί να αναλάβει τόσο την εξέταση όσο και τη νοσηλεία του φερόμενου ως ψυχικά ασθενούς, περιορίζονται να ενημερώνουν ότι τα εφημερεύοντα νοσοκομεία δεν διαθέτουν κρεβάτια. Έτσι, αποποιούνται την ευθύνη και την αφήνουν στους εφημερεύοντες ψυχιάτρους, που καλούνται να διαχειριστούν το πρόβλημα. Αντί να εξετάζουν χωρίς περισπασμούς, οι ψυχίατροι συμμετέχουν σε ατελείωτες συζητήσεις και επικοινωνίες, επί ώρες, με όλους τους εμπλεκόμενους: τα τμήματα διαχείρισης θεραπευτικών διαδικασιών, το ΕΚΕΠΥ, την αστυνομία και την εισαγγελία. Αυτό έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του χρόνου αναμονής για εξέταση. Όσοι ασθενείς προσέρχονται με τη θέλησή τους αναγκάζονται να περιμένουν επί ώρες, με τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται, καθώς, βάσει των οδηγιών του υφυπουργού αναπληρωτή Υγείας, τα εισαγγελικά περιστατικά εξετάζονται πρώτα ανεξάρτητα από τη σοβαρότητα της κλινικής εικόνας και της ψυχοπαθολογίας τους. Επιπλέον, βάσει της απαράδεκτης εγκυκλίου της ΓΑΔΑ και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, οι αστυνομικοί απαιτούν να αποχωρήσουν αφού αφήσουν τον φερόμενο ως ψυχικά ασθενή, πριν αρχίσει η εξέταση και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη αν υπάρχει κρεβάτι για νοσηλεία εφόσον αυτή κριθεί αναγκαία. Αν οι εφημερεύοντες ψυχίατροι δεν συμφωνήσουν, συντάσσεται σε βάρος τους αναφορά για παράβαση καθήκοντος. Όταν αρνούνται να γνωστοποιήσουν τα ονόματά τους, απειλούνται ακόμη και με σύλληψη, με την έγκριση και τις εντολές του εκάστοτε εισαγγελέα υπηρεσίας. Ήδη έχουν συνταχθεί δεκάδες αναφορές σε βάρος εφημερευόντων ψυχιάτρων.
Η κριτική της ΟΕΝΓΕ στην ψυχιατρική μεταρρύθμιση και τα αιτήματα
Η ΟΕΝΓΕ αποδίδει την εικόνα αυτή στην ολοκλήρωση της, όπως τη χαρακτηρίζει, εγκληματικής πολιτικής του κράτους, της κυβέρνησης της ΝΔ και των αστικών κομμάτων, τα οποία, κατά την ανακοίνωση, υποστηρίζουν θερμά την αντιδραστική ψυχιατρική μεταρρύθμιση της Ε.Ε. Όπως αναφέρει, η πολιτική αυτή βάζει τις ανάγκες των ασθενών με ψυχικές διαταραχές στη μέγγενη του «κόστους- οφέλους» και «των δημοσιονομικών αντοχών της οικονομίας». Επισημαίνει δραματική υποβάθμιση και συρρίκνωση της δημόσιας ψυχιατρικής περίθαλψης, με τις διαθέσιμες κλίνες για νοσηλεία να είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αυξημένες ανάγκες, καθώς η νοσηρότητα έχει πολλαπλασιαστεί. Παράλληλα, κάνει λόγο για τραγικές ελλείψεις σε δημόσιες δομές ψυχικής υγείας στην ΠΦΥ. Κατά την ΟΕΝΓΕ, κερδισμένες είναι μόνο οι ιδιωτικές επιχειρήσεις ψυχικής υγείας, που αξιοποιούν τα σοβαρά κενά του δημόσιου συστήματος, καθώς και ΜΚΟ και ΑΜΚΕ, οι οποίες απορροφούν ευρωπαϊκά κονδύλια —χρήματα των λαών της Ευρώπης— για υπηρεσίες ψυχικής υγείας υποβαθμισμένες και με ημερομηνία λήξης.
Διεκδικούμε:
- Να αναπτυχθούν άμεσα οι αναγκαίες δομές ψυχικής υγείας σε κάθε επίπεδο —πρωτοβάθμιο, δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο— και να στελεχωθούν με όλο το απαιτούμενο μόνιμο προσωπικό. Στόχος είναι η παροχή δωρεάν υπηρεσιών υψηλού επιπέδου για πρόληψη, θεραπεία και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση, με σεβασμό στην αξιοπρέπεια όσων αντιμετωπίζουν ψυχικές διαταραχές.
- Να αποσυρθούν χωρίς καθυστέρηση οι εγκύκλιοι Βαρτζόπουλου και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Η αστυνομία πρέπει να απεμπλακεί από τη μεταφορά του ανθρώπου που φέρεται να είναι ψυχιατρικός ασθενής για εξέταση, όμως αυτό δεν επιτυγχάνεται με φιρμάνια που αγνοούν —και σε καμία περίπτωση δεν αντιμετωπίζουν— τις πραγματικές συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο οι εφημερεύοντες ψυχίατροι μένουν εκτεθειμένοι και οι ασθενείς κινδυνεύουν. Δεν αποδεχόμαστε να χρεωθούμε την ευθύνη ούτε να γίνουν οι ασθενείς μας εξιλαστήρια θύματα του κυριολεκτικού μπάχαλου, της απουσίας συντονισμού και της ασυνεννοησίας των αρμόδιων φορέων.
- Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας να φροντίσει να συντονιστούν οι αρμόδιες υπηρεσίες για τη διαχείριση θεραπευτικών διαδικασιών, οι εισαγγελικές αρχές και η αστυνομία. Έτσι, η εισαγγελική παραγγελία θα μπορεί να εκτελείται σε κατάλληλη μονάδα ψυχικής υγείας, η οποία είναι σε θέση να εξετάσει και, εφόσον χρειάζεται, να νοσηλεύσει τον ασθενή.
- Το υπουργείο Υγείας να αναλάβει άμεσα δράση και να πάψει να αποφεύγει τις ευθύνες του, ώστε να μην κατηγορούνται οι εφημερεύοντες ψυχίατροι όταν αρνούνται να αποχωρήσει η αστυνομία πριν εξεταστεί ο ασθενής και διασφαλιστεί η νοσηλεία του στη μονάδα υποδοχής.
- Να ακυρωθεί αμέσως η οδηγία του υφυπουργού Υγείας, την οποία επανέλαβε από το βήμα της Βουλής μόλις πριν από έναν μήνα, για «παράκαμψη του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών» και απευθείας εισαγωγή σε ψυχιατρική κλινική. Η εισαγωγή αυτή γίνεται χωρίς εξέταση και χωρίς τον απαραίτητο εργαστηριακό έλεγχο, που θα απέκλειε οργανική αιτία για την κλινική εικόνα του ασθενούς.
Για όλα τα ζητήματα που αναφέρει, η ΟΕΝΓΕ γνωστοποιεί ότι το αμέσως επόμενο διάστημα θα παρέμβει στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου.
Σύνοψη
- Η ΟΕΝΓΕ καταγγέλλει ότι οι κλίνες στα ψυχιατρικά νοσοκομεία δεν επαρκούν, με συνέπεια ασθενείς να μετακινούνται από μονάδα σε μονάδα χωρίς να βρίσκουν δυνατότητα νοσηλείας.
- Η κατάσταση αποτυπώνεται σε σοβαρά περιστατικά, όπως εκείνο ασθενούς από τα Κύθηρα, ο οποίος μεταφέρθηκε σε διάφορα νοσοκομεία προτού καταλήξει στην Τρίπολη.
- Οι γιατροί κάνουν λόγο για απαράδεκτες συνθήκες νοσηλείας, ανεπαρκή παρακολούθηση και αυξημένους κινδύνους για τους ασθενείς.
- Η ΟΕΝΓΕ απαιτεί άμεσα μέτρα για την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και την απεμπλοκή της αστυνομίας από τη μεταφορά ασθενών.
- Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας κατηγορείται ότι αδιαφορεί και υποβαθμίζει τη δημόσια ψυχιατρική περίθαλψη, με την κατάσταση να χαρακτηρίζεται μη βιώσιμη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/oenge-gia-psychiatrika-nosokomeia-asthenis-apo-ta-kythira-periplanithike-sto-dafni-kai-katelixe-stin-tripoli/7667
