Στην Ελλάδα, το ποσοστό των περιστατικών διαβήτη ανήλθε στο 12,4% το 2024, με 270.000 επιπλέον περιπτώσεις μέσα σε πέντε χρόνια, σύμφωνα με την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ. Την ώρα που απαιτούνται επειγόντως περισσότερη χρηματοδότηση και ενίσχυση των υποδομών, οι διαθέσιμοι πόροι για τη διαχείριση της νόσου περιορίζονται και η πολιτεία δεν καλύπτει τις ανάγκες των ασθενών.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι η μόνη χώρα στην ΕΕ που δεν έχει εγκρίνει τη χρήση συστημάτων συνεχούς μέτρησης σακχάρου για ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, οι νέοι κανόνες για τη συνταγογράφηση αναλώσιμων δημιουργούν σύγχυση και δυσκολεύουν τους ασθενείς, ενώ οι αποφάσεις του Ανώτατου Υγειονομικού Συμβουλίου περιορίζουν την πρόσβαση σε αποτελεσματικά θεραπευτικά προϊόντα.
Ο πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, κ. Χρήστος Δαραμήλας, επισημαίνει ότι, ενώ τα περιστατικά αυξάνονται σημαντικά και πολλές χιλιάδες συμπολίτες μας αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, οι πόροι για τη διαχείριση της νόσου περικόπτονται σταθερά. Όπως αναφέρει, υπάρχουν και άλλα ζητήματα που επιβαρύνουν την καθημερινότητα των ανθρώπων με διαβήτη.
Τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, τα οποία παρουσίασε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, δείχνουν ότι ο επιπολασμός του σακχαρώδους διαβήτη ανέβηκε από 9,7% το 2019 σε 12,4% το 2024. Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 270.000 περισσότερους ανθρώπους με διαβήτη στην Ελλάδα μέσα στην πενταετία.
Με δεδομένο ότι εκτιμάται πως το 50% των ανθρώπων με διαβήτη δεν έχουν διαγνωστεί, υπολογίζεται ότι πάσχει ένας στους τέσσερις πολίτες της χώρας!
Οι συνταγές αντιδιαβητικών θεραπειών που εκδόθηκαν, σύμφωνα με τα δεδομένα της ΗΔΙΚΑ, δείχνουν ότι το 2024 τουλάχιστον 1.242.340 άτομα έλαβαν δύο ή περισσότερες συνταγές για διαβήτη (ινσουλίνη, δισκία, αναστολείς GLP1 κ.ά.). Το 2023 ο αριθμός ήταν 1.189.712, ενώ το 2019 ανερχόταν σε 973.806.
Η μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο αποδίδεται στον σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2: οι περιπτώσεις αυξήθηκαν από 938.098 το 2019 σε 1.184.868 το 2024. Άνοδος σημειώνεται επίσης στον διαβήτη κύησης και σε άλλους τύπους της νόσου. Ως βασικοί παράγοντες αναδεικνύονται ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η παχυσαρκία.
Ο προϋπολογισμός δεν καλύπτει τις ανάγκες
Ωστόσο, η κρατική χρηματοδότηση δεν συμβαδίζει με την επιβάρυνση που προκαλεί η νόσος, όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ).
Παρά τη μεγάλη αύξηση των ανθρώπων με διαβήτη και τα πολλαπλά εμπόδια που κάνουν δυσκολότερη την καθημερινότητά τους, δεν διατίθεται επαρκής προϋπολογισμός. Αντίθετα, όπως είπε ο κ. Δαραμήλας, στην πράξη οι πόροι μειώνονται, παρότι έχουν υπάρξει δεσμεύσεις για ενίσχυση.
Όπως ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου, «Ο ΕΟΠΥΥ δεν έβαλε ο ΕΟΠΥΥ στον διαβήτη τα 35 με 40 εκατ. ευρώ που εξοικονομήθηκαν από διαπραγματεύσεις από νοσοκομειακές δαπάνες, όπως δεσμεύτηκε το Υπουργείο Υγείας».
Κατά τον κ. Δαραμήλα, πρέπει να επιδιωχθεί η ταχύτερη δυνατή ένταξη νέων τεχνολογιών στην αποζημίωση, είτε πρόκειται για φάρμακα είτε για ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Οι τεχνολογίες αυτές βοηθούν ουσιαστικά στον έλεγχο των διακυμάνσεων του σακχάρου, οι οποίες προκαλούν επιπλοκές. Ο ίδιος σημειώνει ότι η Ελλάδα παραμένει η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν έχει εγκρίνει συστήματα CGM, για τη συνεχή καταγραφή των επιπέδων σακχάρου, σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 που ακολουθούν εντατική ινσουλινοθεραπεία.
Η Ομοσπονδία αποδίδει στον ΕΟΠΥΥ σειρά «αδιαφανών» ενεργειών που αφορούν την αναθεώρηση του προϋπολογισμού της κατηγορίας Λ4 του Διαβήτη, στην οποία περιλαμβάνονται ειδικά αναλώσιμα για τη διαχείριση της νόσου.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Ομοσπονδία, ποσά από την κατηγορία μεταφέρθηκαν σε άλλες, παρόλο που ο ΕΟΠΥΥ τα είχε ήδη εισπράξει και προορίζονταν για δαπάνες που υποβλήθηκαν από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2024.
Επιπλέον, σημαντικό μέρος των χρημάτων της κατηγορίας Λ4Β μεταφέρθηκε αλλού, παρότι η ίδια επιβαρύνεται με clawback 23%. Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ υποστηρίζει ότι επιτρέπεται να μετακινούνται μόνο πλεονάζοντα ποσά, δηλαδή ποσά από κατηγορίες χωρίς υπέρβαση, και μόνο στο πλαίσιο της ίδιας ευρύτερης κατηγορίας, ώστε να καλύπτονται ανάγκες υποκατηγοριών που έχουν clawback.
Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ σημειώνει ότι «Οι ενέργειες αυτές, απειλούν την πρόσβαση των ασφαλισμένων σε ζωτικής σημασίας υλικά για τον Διαβήτη και εγείρουν ερωτήματα για τη χρηστή διαχείριση των δημοσίων πόρων».
Τα φαρμακεία απουσιάζουν από την ιχνηλασιμότητα
Ο κ. Δαραμήλας κατήγγειλε παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και έφερε στο προσκήνιο ένα σημαντικό κενό στην αλυσίδα ιχνηλασιμότητας των ιατροτεχνολογικών προϊόντων.
Για τις συνέπειες του αποκλεισμού των ιδιωτικών φαρμακείων από την υποχρέωση πιστοποίησης και αδειοδότησης για τη διακίνηση ιατροτεχνολογικών προϊόντων έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου. Η εξαίρεση προβλέπεται σε υπουργική απόφαση (άρθρο 4, Δ3(α)4822, ΦΕΚ Β’/1197/12-03-2025). Η Ομοσπονδία έστειλε επίσης επιστολή στον Υπουργό Υγείας ζητώντας να αναθεωρηθεί άμεσα το άρθρο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει ανταπόκριση από την Αριστοτέλους.
«Η διάταξη αυτή παραβιάζει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό MDR και τις σχετικές Κοινοτικές Οδηγίες, δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη Δημόσια Υγεία, υπονομεύει τη διασφάλιση της ποιότητας και της ιχνηλασιμότητας των εν λόγω προϊόντων και ενισχύει φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού», τονίζει η Ομοσπονδία.
«Όλοι οι εμπλεκόμενοι στην αλυσίδα πρέπει να τηρούν κανόνες ιχνηλασιμότητας εκτός από τα φαρμακεία», δήλωσε ο κ. Δαραμήλας, επισημαίνοντας πως αν απαιτηθεί απόσυρση προϊόντος, η εξαίρεση των φαρμακείων δεν επιτρέπει να ενημερωθεί ο τελικός αποδέκτης, δηλαδή ο ασθενής.
Ως παράδειγμα ανέφερε εταιρεία που ενημέρωσε τον ΕΟΦ ότι τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα της είχαν καταστεί ακατάλληλα εξαιτίας της υγρασίας. Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατή η πλήρης απόσυρσή τους, επειδή δεν υπήρχε τρόπος να ειδοποιηθούν οι ασθενείς που τα είχαν ήδη προμηθευτεί.
Συνταγές που δεν εκτελούνται
Παράπονα στην ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ διατυπώνουν και ασφαλισμένοι που συναντούν σοβαρές δυσκολίες κατά την εκτέλεση των συνταγών τους. Το πρόβλημα, όπως αναφέρουν, συνδέεται με την ανεπαρκή ενημέρωση για τις σαφείς διαδικασίες εφαρμογής του νέου συστήματος ταυτοποίησης και συνταγογράφησης αναλώσιμων υλικών Σ.Δ. από τον ΕΟΠΥΥ (OTP).
Στην απαντητική επιστολή που απέστειλε στην ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στις 6 Μαρτίου 2025, ο ΕΟΠΥΥ αναφέρεται στην ενημέρωση για τις διαδικασίες γνωματεύσεων. Ωστόσο, πάσχοντες και φροντιστές υποστηρίζουν κατηγορηματικά ότι, από τότε που άρχισε η εφαρμογή στις αρχές Φεβρουαρίου μέχρι σήμερα, δεν έλαβαν επίσημες οδηγίες ή διευκρινίσεις για τις νέες διαδικασίες ταυτοποίησης των γνωματεύσεων που εκτελούνται είτε σε φαρμακεία είτε από παρόχους εκτός φαρμακείων.
Η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει αξιοσημείωτο το ότι οι ασφαλισμένοι ενημερώθηκαν αποκλειστικά μέσω αναρτήσεων στον ιστότοπο του ΕΟΠΥΥ. «Μια τέτοια πρακτική καθιστά την ουσιαστική πρόσβαση στην πληροφορία ιδιαίτερα δύσκολη, αν όχι αδύνατη, ιδίως για ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού, όπως οι υπερήλικες και όσοι έχουν περιορισμένη ή μηδενική εξοικείωση με την τεχνολογία», αναφέρει.
Αποφάσεις του ΑΥΣ που αμφισβητούνται
Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ κατήγγειλε, επίσης, ότι άτομα με διαβήτη δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση στα λεγόμενα άμορφα επιθέματα. Πρόκειται για προϊόντα σε μορφή σπρέι με αναγεννητικούς παράγοντες, τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην επούλωση χρόνιων ελκών και ελκών που σχετίζονται με τον διαβήτη.
Η αντιπρόεδρος Α΄, Γκόλφω Γεμιστού, δήλωσε: «με αβάσιμες αποφάσεις το ΑΥΣ, ακρωτηριάζει κυριολεκτικά και μεταφορικά, άτομα με διαβήτη».
Όπως εξηγεί η Ομοσπονδία, από το 2022 τα προϊόντα περιλαμβάνονται στον κατάλογο των αποζημιούμενων ιατροτεχνολογικών του ΕΟΠΥΥ. Ωστόσο, βάσει απόφασης του Ανώτατου Υγειονομικού Συμβουλίου (ΑΥΣ), η χρήση τους προϋποθέτει να έχει αποδειχθεί αποτυχία συμβατικής αγωγής διάρκειας 10-12 μηνών. Η Ομοσπονδία θεωρεί αυτόν τον όρο ιατρικά ακατάλληλο, επικίνδυνο και οικονομικά επιβαρυντικό, καθώς θέτει σε κίνδυνο την υγεία των ασθενών και προκαλεί υψηλότερες δαπάνες για το σύστημα υγείας. Παράλληλα, αναφέρει ότι έχει δεχθεί απορριπτικές αποφάσεις από το ΑΥΣ.
«Ελλείψει επιστημονικής τεκμηρίωσης, οι θέσεις του ΑΥΣ προκαλούν ανεπανόρθωτες βλάβες, καταπατώντας το συνταγματικό δικαίωμα του ανθρώπου για ασφαλή διαβίωση, ενώ ταυτόχρονα, επιφέρουν σημαντική οικονομική ζημία στο κράτος, κατασπαταλώντας το δημόσιο χρήμα, που προέρχεται από τις ασφαλιστικές εισφορές των ασφαλισμένων πολιτών», επισημαίνει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.
Ακόμη, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το ηλεκτρονικό σύστημα έγκρισης θεραπειών «real-time» έπαψε αιφνίδια να λειτουργεί τον Σεπτέμβριο του 2024. Έτσι διακόπηκε η δυνατότητα άμεσης έγκρισης των άμορφων επιθεμάτων, ενώ καταγγέλλεται και ότι το ΑΥΣ δεν έχει απαντήσει σε συνολικά 18 αιτήματα.
Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ζητά να ακυρωθούν άμεσα οι σχετικές αποφάσεις του ΑΥΣ, να επανενεργοποιηθεί το σύστημα real-time και να μπορούν οι θεράποντες ιατροί να συνταγογραφούν απευθείας τα επιθέματα. Ζητά, επίσης, να μην υπάρχουν παρεμβάσεις που καθυστερούν ή εμποδίζουν την πρόσβαση σε κατάλληλη θεραπεία.
Συνοπτικά
- Η αύξηση των κρουσμάτων διαβήτη στην Ελλάδα φτάνει το 12,4% το 2024, με 270.000 επιπλέον περιπτώσεις σε πέντε χρόνια, ενώ οι μισοί ασθενείς δεν έχουν διαγνωστεί.
- Την ώρα που τα κρούσματα αυξάνονται, ο προϋπολογισμός για τη διαχείριση της νόσου μειώνεται και η πολιτεία δεν καλύπτει τις ανάγκες των ασθενών.
- Η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα της ΕΕ χωρίς έγκριση για συστήματα συνεχούς μέτρησης σακχάρου σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, ενώ οι αλλαγές στη συνταγογράφηση έχουν δημιουργήσει σύγχυση.
- Καταγγελίες για έλλειψη διαφάνειας αφορούν τη διαχείριση των κονδυλίων από τον ΕΟΠΥΥ· χρήματα μεταφέρονται σε άλλες κατηγορίες, με κίνδυνο να περιοριστεί η πρόσβαση των ασθενών σε απαραίτητα υλικά.
- Το Ανώτατο Υγειονομικό Συμβούλιο περιορίζει την πρόσβαση σε θεραπευτικά προϊόντα, θέτοντας απαιτήσεις που χαρακτηρίζονται αβάσιμες και δυσχεραίνουν τη θεραπεία, καθιστώντας την παράλληλα επικίνδυνη για τους ασθενείς.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/pollaples-oi-prokliseis-gia-ta-atoma-me-diaviti-kathos-ta-kroysmata-ektinassontai/8600
