Οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, μαζί με τα ηθικά, νομικά και κοινωνικά ερωτήματα που εγείρουν, αποτέλεσαν το βασικό θέμα διεθνούς συνεδρίου. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Οκτωβρίου στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιοηθικής 2026. Στις εργασίες έλαβαν μέρος επιστήμονες, πανεπιστημιακοί, νομικοί, καθώς και εκπρόσωποι της πολιτείας και της κοινωνίας των πολιτών.
Τη διοργάνωση ανέλαβαν το Ελληνικό Κλιμάκιο του International Chair in Bioethics (WMA Cooperative Center) του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και η Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής. Ως θεσμικοί συνδιοργανωτές συμμετείχαν το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Βιοηθικής, Τεχνοηθικής και Δικαίου, καθώς και το Ερευνητικό Κέντρο Βιοπολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου.
Στη θεματολογία περιλήφθηκαν, μεταξύ άλλων, η νομική θέση και η προστασία του ανθρώπινου εμβρύου, η τύχη των πλεοναζόντων εμβρύων, η κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού και η δωρεά γαμετών. Στο τραπέζι τέθηκαν ακόμη η παρένθετη μητρότητα, η διατήρηση της γονιμότητας και η ογκογονιμότητα.
Υπογεννητικότητα και ισότιμη πρόσβαση στην αναπαραγωγή
Οι συμμετέχοντες αφιέρωσαν σημαντικό τμήμα των εργασιών στην υπογεννητικότητα και τη γήρανση του πληθυσμού, δύο θέματα που βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης.
Στη συζήτηση, στην οποία έλαβαν μέρος η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Έλενα Ράπτη και εκπρόσωποι της πολιτείας και της αυτοδιοίκησης, τονίστηκε ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή προσφέρει βοήθεια σε ανθρώπους με προβλήματα γονιμότητας, αλλά δεν αρκεί για την επίλυση του δημογραφικού. Για την αντιμετώπισή του χρειάζονται ευρύτερες παρεμβάσεις στους τομείς της οικογένειας, της εργασίας, της στέγασης, της υγείας και της κοινωνικής προστασίας.
Στη συζήτηση υπογραμμίστηκε επίσης ότι η πρόοδος της επιστήμης χρειάζεται να συμβαδίζει με την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες περίθαλψης και τον σεβασμό της ελευθερίας στις αναπαραγωγικές επιλογές.
Ηλικιακά όρια και συνταγματικά ζητήματα στην αναπαραγωγή
Εκτενής ήταν και η εξέταση των ηλικιακών ορίων στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η δικηγόρος Ειρήνη Αψοκάρδου μίλησε για τη δική της περίπτωση: απέκτησε το πρώτο της παιδί ύστερα από εμβρυομεταφορά, η οποία έγινε λίγο πριν συμπληρώσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο. Όπως είπε, θέλει να αποκτήσει και δεύτερο παιδί, καθώς έχει έμβρυα σε κρυοσυντήρηση, και σκοπεύει να αξιοποιήσει κάθε νόμιμο μέσο για να πετύχει τον σκοπό της.
Ο Βασίλειος Τζέμος, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, έθεσε το ερώτημα αν ο ηλικιακός περιορισμός είναι συνταγματικός. Όπως σημείωσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις θα μπορούσε να προκύψει δυσανάλογος περιορισμός της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας. Παράλληλα, εξετάστηκε η διαφορετική μεταχείριση ανδρών και γυναικών στα ηλικιακά όρια.
Ο γυναικολόγος Κωνσταντίνος Πάντος, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, τόνισε πως χρειάζεται να διασφαλίζεται η επιστημονική ασφάλεια, χωρίς να παραβλέπεται η εξατομικευμένη αξιολόγηση. Κατά την εξέταση κάθε περίπτωσης, όπως ανέφερε, πρέπει να συνυπολογίζονται οι ιδιαίτερες συνθήκες του κάθε ανθρώπου.
Η Διακήρυξη της Μεσογείου για τη βιοηθική και την υγεία
Με την παρουσίαση της «Διακήρυξης της Μεσογείου για τη Βιοηθική της Εξέλιξης και της Ζωής» έπεσε η αυλαία των εργασιών.
Το κείμενο της Διακήρυξης περιλαμβάνει δώδεκα σημεία και ορίζει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ως θεμέλιο για κάθε τεχνολογική και ιατρική πρόοδο. Επιπλέον, αναγνωρίζει την υπογονιμότητα ως ζήτημα υγείας και ισότητας, ενώ επισημαίνει ότι η πρόσβαση, η ποιότητα της περίθαλψης και η πλήρης ενημέρωση συνδέονται με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Πηγή: ΑΠΕ
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/ypovoithoymeni-anaparagogi-ta-ilikiaka-oria-kai-ta-megala-dilimmata-gia-ti-vioithiki/26021
