Ατοπική δερματίτιδα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η ατοπική δερματίτιδα

Η ατοπική δερματίτιδα, γνωστή και ως ατοπικό έκζεμα, είναι μια χρόνια πάθηση που προκαλεί φλεγμονή και ερεθισμό στο δέρμα. Το προστατευτικό στρώμα του δέρματος δεν συγκρατεί αποτελεσματικά την υγρασία. Έτσι, το δέρμα ξηραίνεται και γίνεται πιο ευάλωτο σε βλάβες. Η φαγούρα μπορεί να είναι έντονη και το ξύσιμο να προκαλεί περισσότερο ερεθισμό, σκασίματα, έκκριση υγρού ή αιμορραγία. Παρότι το δέρμα μπορεί να δείχνει πολύ ερεθισμένο, η ίδια η πάθηση δεν είναι μεταδοτική.

Συνήθως αρχίζει στη βρεφική ή στην παιδική ηλικία, αλλά μπορεί να εμφανιστεί για πρώτη φορά και σε ενήλικες. Η πορεία της δεν είναι σταθερή: υπάρχουν εξάρσεις, όταν τα συμπτώματα χειροτερεύουν, και υφέσεις, όταν βελτιώνονται ή υποχωρούν εντελώς. Δεν υπάρχει οριστική ίαση, όμως η θεραπεία βοηθά στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Σε πολλά παιδιά βελτιώνεται καθώς μεγαλώνουν, ενώ σε άλλους ανθρώπους μπορεί να επιμένει σε όλη τη ζωή.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η ατοπική δερματίτιδα έχει συνήθως εξάρσεις και υφέσεις. Σε πολλά παιδιά υποχωρεί πριν από την εφηβεία ή βελτιώνεται καθώς μεγαλώνουν. Σε άλλα συνεχίζεται στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή, ενώ σε ορισμένους ανθρώπους διαρκεί εφ’ όρου ζωής. Η θεραπεία βοηθά στον έλεγχο των συμπτωμάτων, χωρίς να εξασφαλίζει οριστική ίαση.

Συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η φαγούρα, που μπορεί να είναι πολύ έντονη. Η όψη και τα σημεία του εξανθήματος διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και τον τόνο του δέρματος.

• Έντονη φαγούρα Το ξύσιμο μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό και να τραυματίσει το δέρμα.
• Ξηρότητα Το δέρμα μπορεί να είναι ξηρό, με σκασίματα και λέπια.
• Αλλαγές χρώματος Οι περιοχές μπορεί να είναι κόκκινες, λευκές, μοβ ή γκρίζες, ή πιο ανοιχτές ή σκούρες από το γύρω δέρμα.
• Πάχυνση δέρματος Το δέρμα μπορεί να γίνεται παχύτερο και σκληρότερο.
• Έκκριση υγρού Το εξάνθημα μπορεί να βγάζει διαυγές υγρό, ιδιαίτερα μετά το ξύσιμο.
• Κρούστες Μπορεί να σχηματίζονται κρούστες στην επιφάνεια του δέρματος.
• Φουσκάλες ή αιμορραγία Το δέρμα μπορεί να εμφανίζει φουσκάλες ή να αιμορραγεί όταν το ξύνεις.

Στα βρέφη το εξάνθημα εμφανίζεται συχνά στο πρόσωπο και στο τριχωτό της κεφαλής. Στα παιδιά είναι συχνό στις πτυχές των αγκώνων και των γονάτων, στον λαιμό και στους αστραγάλους. Σε εφήβους και ενήλικες μπορεί επίσης να προσβάλλει τα χέρια, το δέρμα γύρω από τα μάτια και τα πόδια. Τα συμπτώματα συνήθως εναλλάσσονται μεταξύ εξάρσεων και περιόδων βελτίωσης.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ατοπικής δερματίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Φαίνεται ότι συμμετέχουν τα γονίδια, το ανοσοποιητικό σύστημα και το περιβάλλον. Αλλαγές στον δερματικό φραγμό, δηλαδή στο προστατευτικό στρώμα του δέρματος, επιτρέπουν την απώλεια υγρασίας και ευνοούν την ξηρότητα και τη φλεγμονή. Αν έχεις ατοπική δερματίτιδα, τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται από σαπούνια, απορρυπαντικά, αρώματα, ορισμένα υφάσματα, γύρη, ακάρεα οικιακής σκόνης, κατοικίδια ή ορισμένες τροφές. Η ζέστη, οι μεταβολές θερμοκρασίας, το στρες, οι δερματικές λοιμώξεις και οι ορμονικές αλλαγές μπορούν επίσης να προκαλούν επιδείνωση.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Ένας ή και οι δύο γονείς έχουν ατοπική δερματίτιδα.
• Έχεις άσθμα ή αλλεργική ρινίτιδα.
• Στενός συγγενής σου έχει άσθμα ή αλλεργική ρινίτιδα.

Θεραπεία ατοπικής δερματίτιδας

Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο των συμπτωμάτων, αλλά δεν προσφέρει οριστική ίαση. Αν η αγωγή που ακολουθείς δεν βοηθά, συζήτησε με τον γιατρό σου. Αν υπάρχει λοίμωξη στο δέρμα, μπορεί να χρειαστεί ειδική αντιμετώπιση, όπως αντιβιοτικά, μετά από ιατρική εκτίμηση.

• Αντιβιοτικά για λοίμωξηΜπορεί να χρειαστούν αν το έκζεμα έχει μολυνθεί. Δεν αποτελούν θεραπεία για την ίδια την ατοπική δερματίτιδα.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Επιπλοκές ατοπικής δερματίτιδας

• Βακτηριακές λοιμώξεις του δέρματος, που μπορεί να επιδεινώνονται με το ξύσιμο και να δυσκολεύουν τον έλεγχο της πάθησης.
• Ιογενείς λοιμώξεις του δέρματος, όπως μυρμηγκιές ή επιχείλιος έρπης.
• Ερπητικό έκζεμα, μια σοβαρή λοίμωξη του δέρματος.
• Απώλεια ύπνου, που στα παιδιά μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα συμπεριφοράς.
• Έκζεμα στα χέρια.
• Επιπεφυκίτιδα, με κοκκίνισμα και πρήξιμο στην εσωτερική επιφάνεια των βλεφάρων και στο λευκό του ματιού.
• Βλεφαρίτιδα, δηλαδή φλεγμονή και κοκκίνισμα των βλεφάρων.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν εμφανιστούν φουσκάλες, κρούστες, έκκριση υγρού ή σπυράκια με πύον.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν το δέρμα πονάει, είναι πρησμένο ή ζεστό στην αφή.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν το έκζεμα χειροτερέψει ξαφνικά ή επεκταθεί.
• Ζήτησε άμεσα ιατρική εκτίμηση αν έχεις υψηλό πυρετό ή γενική αδιαθεσία μαζί με το έκζεμα.
• Κλείσε ραντεβού με τον γιατρό αν εσύ ή το παιδί σου έχετε συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου αν η θεραπεία δεν βοηθά.

Ποιος γιατρός: Δερματολόγος, Παιδίατρος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την ατοπική δερματίτιδα