Κολπίτιδα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η κολπίτιδα

Η κολπίτιδα περιγράφει φλεγμονή ή λοίμωξη στον κόλπο. Μπορεί να επηρεάζει και το αιδοίο, δηλαδή τα εξωτερικά γεννητικά όργανα, προκαλώντας φαγούρα, πόνο, πρήξιμο ή αλλαγές στις εκκρίσεις. Είναι συχνή, ιδιαίτερα στην αναπαραγωγική ηλικία, και συνήθως αντιμετωπίζεται. Δεν είναι όμως μία ενιαία πάθηση με την ίδια αιτία και την ίδια θεραπεία για όλες.

Στον κόλπο υπάρχουν φυσιολογικά βακτήρια και μύκητες. Όταν αλλάξει η ισορροπία τους, μπορεί να εμφανιστεί βακτηριακή κολπίτιδα ή μυκητίαση. Άλλες πιθανές αιτίες είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, ορμονικές αλλαγές, ερεθιστικά προϊόντα και δερματικές παθήσεις. Μερικές φορές συνυπάρχουν περισσότερες από μία αιτίες.

Η εμφάνιση των εκκρίσεων και η ενόχληση δίνουν ενδείξεις, αλλά δεν αρκούν για να καταλάβεις μόνη σου την αιτία. Ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί εξέταση και δείγμα κολπικού υγρού. Η θεραπεία επιλέγεται ανάλογα με το εύρημα, ενώ ορισμένες καταστάσεις, όπως η βακτηριακή κολπίτιδα, μπορεί να επανεμφανιστούν μετά τη θεραπεία.

Μορφές και τύποι

• Βακτηριακή κολπίτιδαΟφείλεται σε διαταραχή της φυσιολογικής ισορροπίας των βακτηρίων του κόλπου. Μπορεί να προκαλεί λεπτόρρευστες λευκές ή γκρι εκκρίσεις με έντονη οσμή ψαριού.
• Μυκητιασική κολπίτιδαΠροκαλείται από υπερβολική ανάπτυξη του μύκητα Candida. Συχνά συνοδεύεται από φαγούρα, ερυθρότητα και παχύρρευστες λευκές εκκρίσεις.
• Κολπίτιδα από τριχομονάδεςΗ τριχομονάδωση είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη που προκαλείται από παράσιτο. Μπορεί να προκαλεί κάψιμο, πόνο και δύσοσμες γκριζοπράσινες εκκρίσεις.
• Μη λοιμώδης κολπίτιδαΜπορεί να σχετίζεται με αλλεργία ή ευαισθησία σε προϊόντα, ορμονικές αλλαγές ή δερματική πάθηση.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η κολπίτιδα συνήθως αντιμετωπίζεται, αλλά η πορεία εξαρτάται από την αιτία της. Η βακτηριακή κολπίτιδα μπορεί να επανεμφανιστεί ακόμη και μετά τη θεραπεία, συχνά μέσα σε λίγους μήνες. Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιστρέφουν, χρειάζεται επανεκτίμηση από τον γιατρό.

Συμπτώματα κολπίτιδας

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την αιτία και δεν εμφανίζονται πάντα όλα μαζί. Ορισμένες λοιμώξεις μπορεί να μην προκαλούν καθόλου συμπτώματα.

• Φαγούρα Στον κόλπο ή στα εξωτερικά γεννητικά όργανα.
• Πόνος ή κάψιμο Ενόχληση στον κόλπο και στο αιδοίο.
• Αλλαγές στις εκκρίσεις Διαφορετικό χρώμα, οσμή ή σύσταση από το συνηθισμένο.
• Κολπική ξηρότητα Μπορεί να σχετίζεται με ορμονικές αλλαγές.
• Πόνος στην ούρηση Πόνος ή αίσθημα καύσου όταν ουρείς.
• Πόνος στο σεξ
• Μικρή αιμορραγία Ελαφριά κολπική αιμορραγία ή κηλίδες αίματος.
• Ερεθισμένο δέρμα Πρήξιμο, ερυθρότητα, πόνος ή σκασίματα γύρω από τον κόλπο.

Στη βακτηριακή κολπίτιδα η έντονη οσμή μπορεί να γίνεται πιο αισθητή μετά το σεξ. Στη μυκητίαση οι εκκρίσεις μπορεί να είναι λευκές και σβολιαστές, σαν τυρί κότατζ, αλλά μπορεί επίσης να είναι υδαρείς και συχνά δεν μυρίζουν.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες κολπίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Η κολπίτιδα μπορεί να προκύψει από αλλαγή στην ισορροπία βακτηρίων ή μυκήτων, από τριχομονάδωση ή άλλη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη, όπως τα χλαμύδια. Δεν οφείλεται πάντα σε λοίμωξη και μερικές φορές έχει περισσότερες από μία αιτίες. Ερεθισμό μπορεί να προκαλέσουν σαπούνια, αρωματικά προϊόντα, απορρυπαντικά ή σπερματοκτόνα. Άλλες αιτίες είναι ορμονικές αλλαγές στην εγκυμοσύνη, στον θηλασμό ή στην εμμηνόπαυση, ορισμένα αντισυλληπτικά, δερματικές παθήσεις όπως το έκζεμα και ο ομαλός λειχήνας, τραυματισμός ή κάποιο αντικείμενο που έχει μείνει στον κόλπο, όπως ταμπόν.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Λήψη αντιβιοτικών, που μπορεί να αλλάξει την ισορροπία βακτηρίων ή μυκήτων.
• Κολπικές πλύσεις και αρωματικά προϊόντα στην περιοχή.
• Νέος ή πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι και σεξ χωρίς προφυλακτικό, για τη βακτηριακή κολπίτιδα.
• Ενδομήτριο σπείραμα, για τη βακτηριακή κολπίτιδα.
• Εγκυμοσύνη, για τη μυκητίαση.
• Διαβήτης, ιδιαίτερα όταν δεν είναι καλά ρυθμισμένος, για τη μυκητίαση.
• Λήψη κορτικοστεροειδών φαρμάκων, για τη μυκητίαση.

Πώς μεταδίδεται η κολπίτιδα

Η κολπίτιδα δεν μεταδίδεται με έναν ενιαίο τρόπο, επειδή έχει διαφορετικές αιτίες. Η τριχομονάδωση και τα χλαμύδια μεταδίδονται σεξουαλικά. Η βακτηριακή κολπίτιδα δεν ταξινομείται ως σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη και μπορεί να εμφανιστεί χωρίς σεξουαλική δραστηριότητα, αλλά μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ γυναικών ή ατόμων με κόλπο κατά το σεξ.

• Σεξουαλική επαφή, όταν η αιτία είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη.
• Σεξουαλική επαφή μεταξύ ατόμων με κόλπο, στην περίπτωση της βακτηριακής κολπίτιδας.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός θα σε ρωτήσει για τα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και τους σεξουαλικούς συντρόφους σου. Μπορεί να εξετάσει το εξωτερικό δέρμα και το εσωτερικό του κόλπου με κολποδιαστολέα, ένα εργαλείο που επιτρέπει να δει μέσα στον κόλπο. Αν νιώσεις μεγάλη ενόχληση, μπορείς να ζητήσεις να σταματήσει η εξέταση.

• Γυναικολογική εξέταση και έλεγχος των κολπικών εκκρίσεων.
• Λήψη δείγματος κολπικού υγρού με στυλεό.
• Μικροσκοπική ή άλλη εργαστηριακή εξέταση του κολπικού υγρού.
• Έλεγχος για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, όταν χρειάζεται.

Θεραπεία κολπίτιδας

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Τα αντιβιοτικά δεν είναι κατάλληλα για κάθε κολπίτιδα, ενώ η θεραπεία για μυκητίαση δεν αντιμετωπίζει όλες τις άλλες αιτίες. Αν είναι η πρώτη φορά που έχεις συμπτώματα, χρειάζεται εξέταση πριν επιλεγεί αγωγή. Ακόμη κι αν έχεις ξαναπεράσει μυκητίαση, συζήτησε με τον γιατρό σου πριν χρησιμοποιήσεις θεραπεία χωρίς συνταγή. Αν η ενόχληση σχετίζεται με προϊόν που ερεθίζει την περιοχή, χρειάζεται να εντοπιστεί και να αποφεύγεται.

• ΑντιμυκητιασικάΧρησιμοποιούνται για τη μυκητίαση, συχνά ως κρέμες ή άλλες κολπικές μορφές.
• ΑντιβιοτικάΟ γιατρός μπορεί να τα χορηγήσει για βακτηριακή κολπίτιδα ή συγκεκριμένες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Για τη βακτηριακή κολπίτιδα υπάρχουν από του στόματος και τοπικές μορφές.
• Ενυδάτωση και λίπανσηΚολπικά ενυδατικά και λιπαντικά μπορεί να βοηθήσουν στα συμπτώματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.
• Ορμονική θεραπείαΟ γιατρός μπορεί να προτείνει ορμονική θεραπεία, όπως κρέμα οιστρογόνων, όταν η αιτία είναι ορμονική αλλαγή.
• ΚορτικοστεροειδήΜπορεί να χρειαστούν όταν η ενόχληση οφείλεται σε δερματική πάθηση, με ιατρική καθοδήγηση.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Πλύνε εξωτερικά την περιοχή με νερό και στέγνωσέ τη καλά.
• Φόρεσε άνετα βαμβακερά εσώρουχα και απόφυγε ρούχα που συγκρατούν ζέστη και υγρασία.
• Χρησιμοποίησε σερβιέτες αντί για ταμπόν κατά την περίοδο.
• Απόφυγε τις εσωτερικές κολπικές πλύσεις, τα αρωματικά σαπούνια και τα αποσμητικά της περιοχής.
• Προτίμησε ντους και απόφυγε τα καυτά μπάνια.
• Αν έχεις συμπτώματα που χρειάζονται έλεγχο, απόφυγε το σεξ μέχρι να σε εξετάσει γιατρός.
• Για τη βακτηριακή κολπίτιδα, απόφυγε επίσης τα ισχυρά απορρυπαντικά για τα εσώρουχα και το κάπνισμα.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Ορισμένες συνήθειες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο κολπίτιδας ή επανεμφάνισης των συμπτωμάτων. Για τη βακτηριακή κολπίτιδα δεν είναι πλήρως γνωστός ο καλύτερος τρόπος πρόληψης.

• Μην κάνεις κολπικές πλύσεις και μην χρησιμοποιείς κολπικά σπρέι.
• Χρησιμοποίησε σωστά προφυλακτικό σε κάθε σεξουαλική επαφή.
• Αν υπάρχει αλλεργία στο λάτεξ, μπορεί να χρησιμοποιηθεί προφυλακτικό πολυουρεθάνης.
• Προτίμησε βαμβακερά εσώρουχα και ρούχα που δεν παγιδεύουν ζέστη και υγρασία.
• Ο περιορισμός του αριθμού των σεξουαλικών συντρόφων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο βακτηριακής κολπίτιδας.

Επιπλοκές κολπίτιδας

• Η βακτηριακή κολπίτιδα και η τριχομονάδωση συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο HIV ή άλλης σεξουαλικώς μεταδιδόμενης λοίμωξης.
• Στην εγκυμοσύνη, η βακτηριακή κολπίτιδα και η τριχομονάδωση συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού.
• Η βακτηριακή κολπίτιδα στην εγκυμοσύνη μπορεί να συνδέεται με χαμηλό βάρος γέννησης ή αποβολή, αν και στις περισσότερες εγκυμοσύνες δεν προκαλεί προβλήματα.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Αν έχεις συμπτώματα κολπίτιδας για πρώτη φορά.
• Αν τα συμπτώματα είναι διαφορετικά από άλλες φορές, σε ενοχλούν πολύ ή δεν βελτιώνονται.
• Αν οι κολπικές εκκρίσεις είναι ασυνήθιστες για εσένα.
• Αν τα συμπτώματα εμφανίστηκαν μετά από σεξ με νέο σύντροφο.
• Αν έχεις επίσης αίσθημα ζέστης ή κρύου, ρίγος ή πόνο χαμηλά στην κοιλιά.
• Αν είσαι έγκυος και αλλάξουν οι κολπικές εκκρίσεις σου.
• Αν υποψιάζεσαι βακτηριακή κολπίτιδα.

Ποιος γιατρός: Γυναικολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την κολπίτιδα