Κονδυλώματα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι τα κονδυλώματα

Τα κονδυλώματα είναι μικρά εξογκώματα που εμφανίζονται στο δέρμα ή σε εσωτερικά σημεία της περιοχής των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού. Προκαλούνται από ορισμένους τύπους του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων, γνωστού ως HPV. Οι τύποι που προκαλούν κονδυλώματα διαφέρουν από εκείνους που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο. Μπορεί να υπάρχει ένα μόνο κονδύλωμα ή πολλά μαζί, μερικές φορές με όψη κουνουπιδιού. Συχνά δεν προκαλούν πόνο ή άλλα ενοχλήματα, οπότε μπορεί να μην τα αντιληφθείς.

Η μετάδοση γίνεται κυρίως με στενή επαφή δέρμα με δέρμα κατά τη σεξουαλική επαφή, ακόμη κι όταν δεν φαίνονται κονδυλώματα. Δεν χρειάζονται πάντα θεραπεία, καθώς μερικές φορές υποχωρούν μόνα τους. Άλλοτε παραμένουν, μεγαλώνουν ή αυξάνονται σε αριθμό. Ο γιατρός μπορεί να αντιμετωπίσει τα κονδυλώματα με τοπικά φάρμακα ή μεθόδους αφαίρεσης. Η θεραπεία όμως δεν εξαλείφει τον ίδιο τον ιό, γι’ αυτό τα κονδυλώματα μπορεί να επανεμφανιστούν και η μετάδοση να παραμένει δυνατή μετά την αφαίρεσή τους.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Τα κονδυλώματα μπορεί να υποχωρήσουν μόνα τους μέσα σε 6 μήνες, να παραμείνουν ίδια ή να μεγαλώσουν και να αυξηθούν. Η θεραπεία μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή μήνες για να αποδώσει, χωρίς να αποκλείονται οι υποτροπές. Στην εγκυμοσύνη συνήθως δεν είναι επιβλαβή και συχνά υποχωρούν μόνα τους μέσα σε 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό, γι’ αυτό η θεραπεία συχνά αναβάλλεται μέχρι μετά τη γέννηση.

Συμπτώματα κονδυλωμάτων

Τα κονδυλώματα συχνά δεν προκαλούν ενοχλήματα. Μπορεί να είναι μικρά και δύσκολα ορατά ή να εμφανίζονται σε ομάδες.

• Μικρά εξογκώματα Μπορεί να είναι επίπεδα ή τραχιά, μαλακά ή σκληρά, μεμονωμένα ή σε ομάδες που μοιάζουν με κουνουπίδι.
• Φαγούρα Στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού.
• Κάψιμο Μπορεί να υπάρχει αίσθημα καύσου στην περιοχή.
• Πόνος Συνήθως είναι ανώδυνα, αλλά μερικές φορές πονάνε.
• Αιμορραγία Τα κονδυλώματα μπορεί να αιμορραγούν.
• Ενόχληση στο σεξ Μπορεί να έχεις πόνο ή δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή.
• Δυσκολία στην ούρηση Μπορεί να υπάρχει αίμα στα ούρα, διακοπτόμενη ούρηση ή αλλαγή στην κατεύθυνση της ροής.

Μπορεί να εμφανιστούν εβδομάδες έως πολλούς μήνες μετά τη μόλυνση. Εντοπίζονται γύρω ή μέσα στον κόλπο, στον τράχηλο της μήτρας, στο πέος, στο όσχεο, γύρω από τον πρωκτό, στη βουβωνική χώρα, στους μηρούς ή στο περίνεο (την περιοχή ανάμεσα στα γεννητικά όργανα και τον πρωκτό). Στην εγκυμοσύνη μπορεί να μεγαλώσουν, να πολλαπλασιαστούν και να ερεθίζονται ευκολότερα.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες κονδυλωμάτων και παράγοντες κινδύνου

Τα κονδυλώματα προκαλούνται από ορισμένους τύπους του HPV. Υπάρχουν πολλοί τύποι αυτού του ιού: κάποιοι προκαλούν κονδυλώματα και άλλοι σχετίζονται με καρκίνο. Μπορεί να μολυνθείς από άτομο που δεν έχει συμπτώματα ή του οποίου τα κονδυλώματα είναι τόσο μικρά ώστε να μη φαίνονται.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Σεξουαλική επαφή με άτομο που έχει HPV, ακόμη κι αν δεν έχει ορατά κονδυλώματα.
• Κοινή χρήση σεξουαλικών βοηθημάτων.

Πώς μεταδίδεται τα κονδυλώματα

Ο HPV που προκαλεί κονδυλώματα μεταδίδεται με στενή επαφή δέρμα με δέρμα. Μπορεί να μεταδοθεί χωρίς ορατά κονδυλώματα και μετά την αφαίρεσή τους. Δεν μεταδίδεται με το φιλί ή με κοινή χρήση πετσετών, μαχαιροπίρουνων, ποτηριών ή καθισμάτων τουαλέτας.

• Επαφή δέρμα με δέρμα, μεταξύ άλλων κατά το κολπικό ή πρωκτικό σεξ.
• Κοινή χρήση σεξουαλικών βοηθημάτων.
• Στοματικό σεξ, σπανιότερα.
• Από τη μητέρα στο μωρό κατά τον τοκετό, σπάνια.
• Μεταφορά σε άλλο σημείο του σώματος αν αγγίξεις μολυσμένη περιοχή και μετά άλλο σημείο.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα και για πόσο κολλάει

Τα κονδυλώματα μπορεί να εμφανιστούν εβδομάδες έως πολλούς μήνες μετά τη μόλυνση. Η απουσία ορατών κονδυλωμάτων δεν αποκλείει τη μετάδοση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός συνήθως αναγνωρίζει τα κονδυλώματα εξετάζοντας την περιοχή, μερικές φορές με μεγεθυντικό φακό. Θα σε ρωτήσει για τα συμπτώματα και τους σεξουαλικούς συντρόφους σου. Ανάλογα με τη θέση τους, μπορεί να χρειαστεί εξέταση μέσα στον κόλπο, στον πρωκτό ή στην ουρήθρα (τον σωλήνα από όπου βγαίνουν τα ούρα). Δεν είναι πάντα δυνατό να διαπιστωθεί από ποιον μεταδόθηκε ο ιός ή πόσο καιρό υπάρχει η λοίμωξη.

• Κλινική εξέταση των γεννητικών οργάνων και της περιοχής του πρωκτού.
• Γυναικολογική εξέταση.
• Εξέταση του εσωτερικού του κόλπου, του πρωκτού ή της ουρήθρας, ανάλογα με τη θέση των κονδυλωμάτων.

Θεραπεία κονδυλωμάτων

Η θεραπεία δεν είναι πάντα απαραίτητη, γιατί τα κονδυλώματα μερικές φορές υποχωρούν μόνα τους. Αν χρειάζεται αντιμετώπιση, ο γιατρός επιλέγει τη μέθοδο ανάλογα με την εμφάνιση και τη θέση τους. Οι θεραπείες αντιμετωπίζουν τα κονδυλώματα, όχι τον ίδιο τον HPV. Η ανταπόκριση μπορεί να πάρει εβδομάδες ή μήνες, η θεραπεία μερικές φορές δεν αποδίδει και τα κονδυλώματα μπορεί να επανέλθουν. Αν είσαι έγκυος ή σχεδιάζεις εγκυμοσύνη, ενημέρωσε τον γιατρό σου, γιατί ορισμένες θεραπείες δεν είναι κατάλληλες. Κάποιες κρέμες μπορεί να αποδυναμώσουν τα προφυλακτικά και τα κολπικά διαφράγματα όταν έρθουν σε επαφή μαζί τους.

• Τοπικά φάρμακαΚρέμες, υγρά ή αλοιφές που συνταγογραφεί ο γιατρός. Μπορεί να προκαλέσουν πόνο, ερεθισμό ή κάψιμο.
• ΚρυοθεραπείαΚαταστροφή των κονδυλωμάτων με ψύξη. Μπορεί να χρειαστεί επανάληψη και να προκαλέσει πόνο.
• Χειρουργική αφαίρεσηΤα κονδυλώματα αφαιρούνται με τοπική αναισθησία.
• Θερμότητα ή λέιζερΧρησιμοποιούνται για την αφαίρεση των κονδυλωμάτων. Οι μέθοδοι αφαίρεσης μπορεί να προκαλέσουν πόνο, ερεθισμό ή ουλές.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ακολούθησε προσεκτικά τις οδηγίες του γιατρού για τα τοπικά φάρμακα.
• Απόφυγε την επαφή της τοπικής θεραπείας με υγιές δέρμα ή ανοιχτές πληγές.
• Μη χρησιμοποιείς κοινά προϊόντα για μυρμηγκιές, γιατί δεν είναι κατάλληλα για τα γεννητικά όργανα.
• Μην καπνίζεις· πολλές θεραπείες λειτουργούν καλύτερα χωρίς κάπνισμα.
• Απόφυγε το κολπικό, πρωκτικό και στοματικό σεξ όσο κάνεις θεραπεία και μέχρι να φύγουν τα κονδυλώματα. Αν κάνεις σεξ, χρησιμοποίησε πάντα προφυλακτικό.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Ο εμβολιασμός κατά του HPV μπορεί να προλάβει λοιμώξεις που προκαλούν κονδυλώματα. Προσφέρει τη μεγαλύτερη προστασία πριν από την έκθεση στον ιό. Το προφυλακτικό μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης, αλλά δεν τον εξαλείφει, επειδή δεν καλύπτει όλο το δέρμα της περιοχής.

• Συζήτησε με τον γιατρό σου για τον εμβολιασμό κατά του HPV.
• Χρησιμοποίησε σωστά προφυλακτικό σε κάθε κολπική, πρωκτική ή στοματική επαφή.
• Απόφυγε το σεξ όσο κάνεις θεραπεία και μέχρι να φύγουν τα κονδυλώματα.
• Μη μοιράζεσαι σεξουαλικά βοηθήματα. Αν τα μοιράζεσαι, πλύνε τα ή κάλυψέ τα με νέο προφυλακτικό πριν τα χρησιμοποιήσει άλλο άτομο.
• Αν έχεις κονδυλώματα, ενημέρωσε τους τωρινούς σεξουαλικούς συντρόφους σου ώστε να εξεταστούν, ακόμη κι αν δεν βλέπουν βλάβες.

Επιπλοκές κονδυλωμάτων

• Στην εγκυμοσύνη μπορεί να μεγαλώσουν, να πολλαπλασιαστούν και να ερεθίζονται ευκολότερα.
• Σπάνια, η μετάδοση του HPV στο μωρό κατά τον τοκετό μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη στον λαιμό ή στα γεννητικά του όργανα.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού αν παρατηρήσεις ένα ή περισσότερα εξογκώματα γύρω από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό, ακόμη κι αν δεν πονάνε.
• Ζήτησε εξέταση αν έχεις φαγούρα ή αιμορραγία από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.
• Δες γιατρό αν αλλάξει η ροή των ούρων σου και η αλλαγή επιμένει.
• Εξετάσου αν σεξουαλικός σύντροφός σου έχει κονδυλώματα, ακόμη κι αν εσύ δεν βλέπεις βλάβες.
• Αν έχεις κονδυλώματα και είσαι έγκυος ή σχεδιάζεις εγκυμοσύνη, ενημέρωσε τον γιατρό σου.

Ποιος γιατρός: Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Γυναικολόγος, Ουρολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τα κονδυλώματα