Στηθάγχη: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η στηθάγχη

Η στηθάγχη είναι πόνος ή δυσφορία που εμφανίζεται όταν ένα μέρος του καρδιακού μυός δεν δέχεται αρκετό αίμα πλούσιο σε οξυγόνο. Συνήθως τη νιώθεις στο στήθος σαν πίεση, σφίξιμο ή κάψιμο. Η ενόχληση μπορεί επίσης να φτάνει στους ώμους, στα χέρια, στον λαιμό, στη γνάθο ή στην πλάτη. Είναι συχνό σύμπτωμα της στεφανιαίας νόσου, στην οποία τα αγγεία που τροφοδοτούν την καρδιά στενεύουν ή αποφράσσονται. Ωστόσο, δεν είναι κάθε πόνος στο στήθος στηθάγχη και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Τα επεισόδια μπορεί να εμφανίζονται όταν η καρδιά δουλεύει πιο έντονα ή ακόμη και στην ηρεμία, ανάλογα με τη μορφή της στηθάγχης. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, φάρμακα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επεμβάσεις για καλύτερη αιμάτωση της καρδιάς. Με θεραπεία, τα συμπτώματα μπορεί να βελτιωθούν και ενδεχομένως να σταματήσουν. Η στηθάγχη, όμως, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού, γι’ αυτό η παρακολούθηση και η αντιμετώπισή της είναι σημαντικές.

Μορφές και τύποι

• Σταθερή στηθάγχηΕίναι η συχνότερη μορφή και εμφανίζεται όταν η καρδιά δουλεύει πιο έντονα από το συνηθισμένο. Έχει προβλέψιμο μοτίβο και συνήθως υποχωρεί με ανάπαυση ή φάρμακα.
• Ασταθής στηθάγχηΕίναι η πιο επικίνδυνη μορφή: δεν έχει σταθερό μοτίβο, μπορεί να εμφανιστεί χωρίς σωματική προσπάθεια και δεν υποχωρεί με ανάπαυση ή φάρμακα. Μπορεί να προειδοποιεί για επικείμενο έμφραγμα.
• Παραλλαγή στηθάγχηςΕίναι σπάνια μορφή που εμφανίζεται στην ηρεμία. Τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Με τη θεραπεία, τα συμπτώματα αναμένεται να βελτιωθούν με τον χρόνο και ενδέχεται να σταματήσουν. Όταν ελέγχονται καλά, η στηθάγχη συνήθως δεν επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σου και μπορείς να συνεχίσεις τις περισσότερες δραστηριότητες. Ωστόσο, ο κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού παραμένει λόγος για κατάλληλη θεραπεία και υγιεινές αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Συμπτώματα στηθάγχης

Το κύριο σύμπτωμα είναι ο ξαφνικός πόνος ή η δυσφορία στο στήθος ή σε άλλες περιοχές του άνω σώματος. Μπορεί να συνοδεύεται από δύσπνοια, ναυτία, ζάλη ή ιδρώτα.

• Πόνος στο στήθος Μπορεί να μοιάζει με πίεση, σφίξιμο, βάρος, κάψιμο ή αμβλύ πόνο.
• Πόνος αλλού Μπορεί να νιώθεις πόνο στους ώμους, στα χέρια, στον λαιμό, στη γνάθο ή στην πλάτη.
• Ενόχληση σαν δυσπεψία Η δυσφορία μπορεί να θυμίζει στομαχική ενόχληση.
• Δύσπνοια Μπορεί να δυσκολεύεσαι να πάρεις ανάσα.
• Ναυτία Μπορεί να αισθάνεσαι ότι θέλεις να κάνεις εμετό.
• Ζάλη
• Ιδρώτας

Τα επεισόδια συχνά πυροδοτούνται από άσκηση, στρες, έντονα συναισθήματα ή κρύο, αλλά μπορεί να μην υπάρχει εμφανής αφορμή. Συνήθως διαρκούν λιγότερο από 10 λεπτά και υποχωρούν με λίγα λεπτά ανάπαυσης ή με το συνταγογραφημένο φάρμακο. Αυτό δεν ισχύει για όλες τις μορφές: πόνος που επιμένει χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση. Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες στηθάγχης και παράγοντες κινδύνου

Η στηθάγχη εμφανίζεται όταν η καρδιά δεν παίρνει αρκετό αίμα και οξυγόνο. Συνήθως οφείλεται σε στεφανιαία νόσο: λιπαρές εναποθέσεις, που ονομάζονται πλάκες, στενεύουν ή φράζουν τις αρτηρίες που τροφοδοτούν την καρδιά. Μπορεί επίσης να σχετίζεται με ακατάλληλη σύσπαση των αγγείων της καρδιάς, όπως στη αγγειοσπαστική ή στη μικροαγγειακή στηθάγχη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Άνδρας ηλικίας 45 ετών και άνω ή γυναίκα ηλικίας 55 ετών και άνω.
• Κάπνισμα.
• Υπέρβαρο ή παχυσαρκία.
• Υψηλή αρτηριακή πίεση.
• Υψηλή χοληστερίνη.
• Προηγούμενα καρδιακά προβλήματα, όπως έμφραγμα ή αρρυθμία.
• Στενοί συγγενείς με καρδιακά προβλήματα.
• Διαβήτης.
• Αρθρίτιδα.
• Νεφρική νόσος.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα σε ρωτήσει για τα συμπτώματά σου και μπορεί να σε παραπέμψει σε καρδιολόγο. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις αίματος, έλεγχος της λειτουργίας της καρδιάς και απεικονιστικές εξετάσεις.

• Εξετάσεις αίματος.
• Ηλεκτροκαρδιογράφημα, για την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς.
• Μέτρηση του επιπέδου οξυγόνου στο αίμα.
• Δοκιμασία κόπωσης, για έλεγχο της καρδιάς κατά την άσκηση.
• Ακτινογραφία.
• Αγγειογραφία.
• Μαγνητική τομογραφία.
• Αξονική τομογραφία.

Θεραπεία στηθάγχης

Η θεραπεία στοχεύει στην ανακούφιση ενός επεισοδίου, στη μείωση των νέων επεισοδίων και στον περιορισμό του κινδύνου εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Ο γιατρός σου επιλέγει την κατάλληλη αγωγή και σου δίνει οδηγίες για το τι να κάνεις όταν εμφανίζεται πόνος. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται επέμβαση για να αυξηθεί η ροή αίματος στην καρδιά. Η αντιμετώπιση μπορεί επίσης να περιλαμβάνει πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης.

• Ανακούφιση επεισοδίουΜπορεί να συνταγογραφηθεί τρινιτρική γλυκερόλη για την αντιμετώπιση ενός επεισοδίου. Χρησιμοποίησέ τη μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σου.
• Πρόληψη επεισοδίωνΦάρμακα όπως οι β-αναστολείς μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα νέων επεισοδίων.
• Μείωση καρδιαγγειακού κινδύνουΟ γιατρός μπορεί να χορηγήσει ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή στατίνες για να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού.
• Αγγειοπλαστική στεφανιαίωνΕπέμβαση που μπορεί να προταθεί για να βελτιωθεί η ροή αίματος προς την καρδιά.
• Στεφανιαία παράκαμψηΧειρουργική επέμβαση, γνωστή και ως μπαϊπάς, για να αυξηθεί η αιμάτωση της καρδιάς.
• Καρδιακή αποκατάστασηΜπορεί να περιλαμβάνεται στο σχέδιο αντιμετώπισης της στηθάγχης.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Αν έχεις ήδη διαγνωστεί και εμφανίσεις πόνο, σταμάτησε αυτό που κάνεις, ξεκουράσου και ακολούθησε τις οδηγίες που σου έχει δώσει ο γιατρός.
• Έχε πάντα μαζί σου το συνταγογραφημένο φάρμακο για τη στηθάγχη και χρησιμοποίησέ το όπως σου έχει υποδειχθεί.
• Απόφυγε όσο γίνεται όσα πυροδοτούν τα επεισόδια, όπως το στρες, το κρύο ή τα μεγάλα γεύματα.
• Προσπάθησε να διακόψεις το κάπνισμα, αν καπνίζεις.
• Επιδίωξε υγιές βάρος και ισορροπημένη διατροφή.
• Μείνε όσο δραστήριος επιτρέπουν τα συμπτώματά σου και συζήτησε με τον γιατρό πριν ξεκινήσεις νέα δραστηριότητα.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Αν έχεις στηθάγχη, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η αποφυγή των παραγόντων που πυροδοτούν τον πόνο μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των επεισοδίων.

• Αποφυγή καπνίσματος.
• Διατήρηση υγιούς βάρους.
• Ισορροπημένη διατροφή.
• Σωματική δραστηριότητα μέσα στα όρια που επιτρέπουν τα συμπτώματα.
• Περιορισμός της έκθεσης σε προσωπικούς εκλυτικούς παράγοντες, όπως το κρύο, το στρες και τα μεγάλα γεύματα.

Επιπλοκές στηθάγχης

• Αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος.
• Αυξημένος κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε σύντομα ιατρική αξιολόγηση αν έχεις πόνο στο στήθος ή άλλα πιθανά συμπτώματα στηθάγχης που εμφανίζονται και υποχωρούν.
• Αν έχεις ήδη στηθάγχη, ζήτησε επείγουσα ιατρική συμβουλή όταν τα επεισόδια γίνονται εντονότερα, συχνότερα, διαρκούν περισσότερο ή εμφανίζονται στην ηρεμία· αν ο πόνος επιμένει, κάλεσε ασθενοφόρο.

Ποιος γιατρός: Καρδιολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη στηθάγχη