ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

Η ξηροφθαλμία είναι η κατάσταση στην οποία τα μάτια δεν παράγουν αρκετά δάκρυα ή τα δάκρυα δεν τα διατηρούν σωστά υγρά.

Μεταδοτική;: Δεν είναι μεταδοτική Δεν είναι μεταδοτική λοίμωξη.
Πόσο συχνή: Είναι συχνή και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους στις ΗΠΑ κάθε χρόνο.
Ποιους αφορά: Είναι πιθανότερη σε μεγαλύτερες ηλικίες, στις γυναίκες, σε όσους φορούν φακούς επαφής και σε άτομα με ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα.
Ποιος γιατρός: Οφθαλμίατρος
Ομάδα: Μάτια, αυτιά και μύτη

Τι είναι η ξηροφθαλμία

Τα δάκρυα παράγονται από αδένες πάνω από τα μάτια και τα διατηρούν υγρά. Η ξηροφθαλμία εμφανίζεται όταν δεν παράγονται αρκετά δάκρυα, όταν στεγνώνουν πολύ γρήγορα ή όταν δεν λειτουργούν αρκετά καλά ώστε να κρατούν την επιφάνεια του ματιού υγρή. Έτσι μπορεί να αισθάνεσαι κάψιμο, ενόχληση ή σαν να υπάρχει κάτι μέσα στο μάτι. Μπορεί επίσης να έχεις κοκκίνισμα ή θολή όραση. Είναι συχνή κατάσταση και συνήθως δεν είναι σοβαρή.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα των ενοχλημάτων. Τα τεχνητά δάκρυα, η φροντίδα των βλεφάρων και οι αλλαγές στο περιβάλλον μπορούν να βοηθήσουν. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, ο οφθαλμίατρος μπορεί να προτείνει συνταγογραφούμενες σταγόνες ή άλλες παρεμβάσεις. Αν υπάρχει άλλο νόσημα που προκαλεί την ξηροφθαλμία, η αντιμετώπισή του μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα. Η σοβαρή ξηροφθαλμία που μένει χωρίς θεραπεία μπορεί μερικές φορές να βλάψει τον κερατοειδή, τη διάφανη εξωτερική επιφάνεια στο μπροστινό μέρος του ματιού.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η ξηροφθαλμία συνήθως δεν είναι σοβαρή. Υπάρχουν θεραπείες και αλλαγές στην καθημερινότητα που μπορούν να μειώσουν τις ενοχλήσεις και να προστατεύσουν τα μάτια. Όταν οφείλεται σε άλλη πάθηση, η αντιμετώπιση εκείνης της πάθησης μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα.

Συμπτώματα ξηροφθαλμίας

Η ξηροφθαλμία μπορεί να προκαλεί διαφορετικές ενοχλήσεις στα μάτια. Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν αρκούν για διάγνωση.

Αίσθημα ξηρότητας Τα μάτια μπορεί να τα αισθάνεσαι στεγνά.
Κάψιμο ή τσούξιμο Μπορεί να συνοδεύονται από πόνο ή ενόχληση.
Αίσθημα ξένου σώματος Σαν να έχεις άμμο ή κάτι άλλο μέσα στο μάτι.
Φαγούρα
Κοκκίνισμα
Θολή όραση
Ευαισθησία στο φως
Αυξημένα δάκρυα Τα μάτια μπορεί να δακρύζουν περισσότερο από το συνηθισμένο.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ξηροφθαλμίας και παράγοντες κινδύνου

Η ξηροφθαλμία μπορεί να οφείλεται σε μειωμένη παραγωγή δακρύων, σε πολύ γρήγορο στέγνωμά τους ή σε δάκρυα που δεν διατηρούν αποτελεσματικά υγρά τα μάτια. Μερικές φορές τα δάκρυα απομακρύνονται πολύ γρήγορα, για παράδειγμα όταν τα κάτω βλέφαρα είναι πολύ χαλαρά. Ορισμένα φάρμακα, όπως κάποια αντικαταθλιπτικά και φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, μπορεί να συμβάλλουν. Σχετικές παθήσεις είναι η βλεφαρίτιδα (φλεγμονή των βλεφάρων), το σύνδρομο Sjögren και ο λύκος.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Μεγαλύτερη ηλικία, ιδίως πάνω από τα 50.
Γυναικείο φύλο.
Χρήση φακών επαφής.
Πολύωρη χρήση οθονών χωρίς διαλείμματα.
Παραμονή σε χώρους με κλιματισμό ή θέρμανση.
Έκθεση σε αέρα, ξηρότητα ή σκόνη.
Κάπνισμα ή παραμονή σε χώρους με καπνό.
Κατανάλωση αλκοόλ.
Ανεπαρκής πρόσληψη βιταμίνης Α ή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.
Ορισμένα φάρμακα.
Βλεφαρίτιδα, σύνδρομο Sjögren ή λύκος.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο οφθαλμίατρος μπορεί να ελέγξει για ξηροφθαλμία στο πλαίσιο μιας πλήρους οφθαλμολογικής εξέτασης με διαστολή της κόρης. Πρόκειται για απλή και ανώδυνη εξέταση, στην οποία χρησιμοποιούνται σταγόνες για να ανοίξει περισσότερο η κόρη. Μπορεί επίσης να ελέγξει την παραγωγή και το στέγνωμα των δακρύων, καθώς και τη δομή των βλεφάρων.

Πλήρης οφθαλμολογική εξέταση με διαστολή της κόρης.
Μέτρηση της ποσότητας και του πάχους των δακρύων.
Έλεγχος του χρόνου που χρειάζονται τα δάκρυα για να στεγνώσουν.
Έλεγχος της δομής των βλεφάρων.

Θεραπεία ξηροφθαλμίας

Η θεραπεία προσαρμόζεται στην αιτία και στη σοβαρότητα της ξηροφθαλμίας. Για την ήπια μορφή χρησιμοποιούνται συχνότερα τεχνητά δάκρυα, ενώ μπορεί να βοηθήσουν και ενυδατικές γέλες ή αλοιφές. Ακολούθησε τις οδηγίες του γιατρού σου για τις οφθαλμικές σταγόνες. Αν ένα άλλο νόσημα προκαλεί την ξηροφθαλμία, η αντιμετώπισή του μπορεί να βοηθήσει. Αν υποψιάζεσαι ότι ευθύνεται κάποιο φάρμακο, συζήτησέ το με τον γιατρό σου και μην το διακόψεις μόνος σου.

Τεχνητά δάκρυαΕίναι η συχνότερη θεραπεία για ήπια ξηροφθαλμία. Ενυδατικές γέλες και αλοιφές μπορεί επίσης να ανακουφίσουν.
Συνταγογραφούμενες σταγόνεςΣε πιο σοβαρή ξηροφθαλμία, ο οφθαλμίατρος μπορεί να συνταγογραφήσει κυκλοσπορίνη ή λιφιτεγκράστη, που βοηθούν τα μάτια να παράγουν περισσότερα δάκρυα.
Βύσματα δακρυϊκών πόρωνΑν τα δάκρυα απομακρύνονται πολύ γρήγορα, ειδικά βύσματα στα μικρά ανοίγματα στην εσωτερική γωνία των ματιών μπορούν να τα κρατήσουν περισσότερο στην επιφάνεια.
Χειρουργική βλεφάρωνΑν τα κάτω βλέφαρα είναι πολύ χαλαρά και τα δάκρυα απομακρύνονται γρήγορα, μπορεί να προταθεί επέμβαση. Αυτή η αντιμετώπιση δεν είναι συχνή.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

Καθάριζε καθημερινά τα βλέφαρά σου.
Βάλε απαλά γύρω από τα μάτια ένα καθαρό πανί βρεγμένο με ζεστό, όχι καυτό, νερό. Κάνε ήπιο μασάζ στα βλέφαρα και καθάρισέ τα απαλά με βαμβάκι βρεγμένο με ζεστό νερό.
Κάνε διαλείμματα από την τηλεόραση και τις οθόνες και περιόρισε τον χρόνο χρήσης τους.
Τοποθέτησε την οθόνη του υπολογιστή λίγο χαμηλότερα από το ύψος των ματιών σου.
Χρησιμοποίησε υγραντήρα ώστε ο αέρας να μην είναι πολύ ξηρός.
Αν φοράς φακούς επαφής, βγάλε τους και φόρεσε γυαλιά για να ξεκουραστούν τα μάτια σου.
Απόφυγε τον καπνό, τον αέρα και την παρατεταμένη παραμονή σε ξηρούς, σκονισμένους ή κλιματιζόμενους χώρους.
Μην καπνίζεις και μην πίνεις υπερβολικό αλκοόλ.
Φόρα γυαλιά ηλίου που καλύπτουν και τα πλάγια όταν είσαι έξω.
Πίνε αρκετό νερό και φρόντιζε να κοιμάσαι επαρκώς.

Δραστικές ουσίες στον Οδηγό φαρμάκων

Κυκλοσπορίνη

Επιπλοκές ξηροφθαλμίας

Η σοβαρή ξηροφθαλμία χωρίς θεραπεία μπορεί μερικές φορές να προκαλέσει βλάβη στον κερατοειδή.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Κάλεσε το 166 ή το 112, ή πήγαινε στα επείγοντα (ΤΕΠ), αν:

Πήγαινε άμεσα στα επείγοντα (ΤΕΠ) αν έχεις αλλαγές στην όραση, όπως κυματιστές γραμμές, λάμψεις ή απώλεια όρασης.
Ζήτησε άμεση βοήθεια αν πονάς όταν κοιτάζεις το φως.
Πήγαινε άμεσα στα επείγοντα αν έχεις κόκκινο μάτι μαζί με έντονο πονοκέφαλο και ναυτία.
Ζήτησε άμεση βοήθεια αν το ένα ή και τα δύο μάτια είναι πολύ σκούρα κόκκινα.
Πήγαινε άμεσα στα επείγοντα αν έχεις τραυματίσει ή τρυπήσει το μάτι ή αν έχει σφηνώσει κάτι μέσα του.
Μην οδηγήσεις ο ίδιος προς τα επείγοντα. Ζήτησε να σε μεταφέρουν ή κάλεσε ασθενοφόρο.

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

Ζήτησε επείγουσα ιατρική εξέταση αν το μάτι σου είναι κόκκινο και πονάει.
Ζήτησε επείγουσα ιατρική εξέταση αν έχεις κόκκινο μάτι και φοράς φακούς επαφής, γιατί μπορεί να υπάρχει λοίμωξη.
Δες γιατρό αν οι ενοχλήσεις επιμένουν αφού δοκιμάσεις φροντίδα στο σπίτι για μερικές εβδομάδες.
Δες γιατρό αν αλλάξει το σχήμα των βλεφάρων σου.
Ενημέρωσε τον γιατρό σου αν η ξηροφθαλμία δυσκολεύει τις καθημερινές σου δραστηριότητες.

Ποιος γιατρός: Οφθαλμίατρος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την ξηροφθαλμία

Μπορεί η ξηροφθαλμία να κάνει τα μάτια να δακρύζουν;

Ναι, στα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνονται και περισσότερα δάκρυα από το συνηθισμένο. Επομένως, το δάκρυσμα δεν αποκλείει την ξηροφθαλμία.

Η χρήση οθονών σχετίζεται με την ξηροφθαλμία;

Η πολύωρη χρήση υπολογιστή, τάμπλετ ή κινητού μπορεί να σχετίζεται με ξηροφθαλμία. Τα διαλείμματα και ο περιορισμός του χρόνου μπροστά στην οθόνη μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση.

Η ξηροφθαλμία χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Όχι, η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι συχνή. Μπορεί να προταθεί όταν τα κάτω βλέφαρα είναι πολύ χαλαρά και αυτό κάνει τα δάκρυα να απομακρύνονται γρήγορα από το μάτι.

Η σελίδα είναι απλοποιημένη, δική μας σύνοψη επίσημων ιατρικών κειμένων δημόσιων φορέων υγείας για την ξηροφθαλμία και δεν αντικαθιστά τον γιατρό σου. Δεν κάνει διάγνωση: για τα δικά σου συμπτώματα και τη θεραπεία συζήτησε με γιατρό.

Σε επείγον κάλεσε το 166 ή το 112.

Τελευταίος έλεγχος: 10/11/2026