Η κυβέρνηση παρουσίασε, σε συνέντευξη Τύπου με τη συμμετοχή κορυφαίων υπουργών, ένα φιλόδοξο σχέδιο για την αστεγία, την ευαλωτότητα και τις εξαρτήσεις στο κέντρο της Αθήνας. Περιλαμβάνει συνδυασμένες παρεμβάσεις στις υπηρεσίες υγείας, τη δημόσια τάξη και τη μεταναστευτική πολιτική, επιδιώκοντας την κοινωνική επανένταξη και την αποστιγματοποίηση των ευάλωτων ανθρώπων.
Ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε ότι χρειάζεται εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Οι υπόλοιποι ομιλητές έδωσαν έμφαση στη συνεργασία των υπουργείων και στη δημιουργία νέων δομών, όπου θα παρέχονται ασφαλής διαμονή και ιατρική φροντίδα. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί τόσο στη μείωση του αριθμού των ευάλωτων ατόμων όσο και στην εξεύρεση βιώσιμων τρόπων απεξάρτησης.
Σήμερα, Τετάρτη 25 Ιουνίου 2025, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη Τύπου με τίτλο «Αντιμετώπιση της Αστεγίας, της Ευαλωτότητας και της Εξάρτησης στο Κέντρο των Αθηνών». Συμμετείχαν ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξεως Παναγιώτης Στάθης, ο Γενικός Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής Εμμανουήλ Λογοθέτης, καθώς και ο Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης & Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) και Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων, Αθανάσιος Θεοχάρης.
Η συνέντευξη εντάχθηκε στις ολοκληρωμένες κυβερνητικές δράσεις για ένα σύνθετο κοινωνικό ζήτημα: την αυξανόμενη παρουσία ευάλωτων πληθυσμών στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Πολλοί άνθρωποι εκεί είναι άστεγοι, αντιμετωπίζουν πολλαπλές ψυχοκοινωνικές δυσκολίες ή κάνουν χρήση ψυχοδραστικών ουσιών. Για τη διαχείριση αυτών των φαινομένων απαιτείται συνεργασία μεταξύ υπουργείων, με γνώμονα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τη δημόσια υγεία, την κοινωνική συνοχή και την ασφάλεια.
Επισημαίνοντας ότι το ζήτημα είναι επείγον και χρειάζεται σταθερή, συστηματική αντιμετώπιση, η κυβέρνηση παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο για την πρόληψη, την παρέμβαση και την επανένταξη. Βασικός άξονάς του είναι η σύνδεση των υπηρεσιών υγείας με τη δημόσια τάξη και τη μεταναστευτική πολιτική.
Σκέρτσος: «Σχέδιο με εξατομικευμένη προσέγγιση»
Ο κ. Σκέρτσος δήλωσε: «Η σταθερή, βιώσιμη και δυναμική ανάπτυξη για το σύνολο των πολιτών είναι στο επίκεντρο της πολιτικής μας. Ωστόσο, οι αριθμοί και οι ρυθμοί ανάπτυξης δεν έχουν νόημα όταν πλήττονται η καθημερινότητα και η ποιότητα ζωής, ενώ το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών δοκιμάζεται καθημερινά από καταστάσεις που προσβάλλουν όλους μας.
Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι προηγούμενες κυβερνήσεις και διαδοχικές ηγεσίες δεν είχαν ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της αστεγίας, της ευαλωτότητας και των εξαρτήσεων στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις. Σήμερα, όμως, έχουμε ένα σχέδιο που προσεγγίζει ξεχωριστά τους ευάλωτους ανθρώπους στο κέντρο της Αθήνας και τις γύρω περιοχές: άστεγους, εξαρτημένους, αλλοδαπούς με ή χωρίς νόμιμη παραμονή, ανθρώπους με χρόνια νοσήματα, παραβατικούς και μη. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται διαφορετικές λύσεις, προσαρμοσμένες στα δημογραφικά δεδομένα και στην κατάσταση της υγείας τους.
Στόχος του κυβερνητικού σχεδίου δεν είναι να περιοριστεί στην καθημερινή διαχείριση, αλλά να συμβάλει μεσομακροπρόθεσμα στη μείωση του πληθυσμού των ευάλωτων ατόμων και στην παροχή λύσεων με διάρκεια. Επιδιώκει την απεξάρτηση των χρηστών, την άρση του στίγματος και την κοινωνική τους επανένταξη. Η εφαρμογή θα χρειαστεί χρόνο, υπομονή και επιμονή, καθώς και ένα κέντρο επιχειρήσεων με τους συναρμόδιους φορείς. Αυτό θα παρακολουθεί την πορεία του σχεδίου, με συμμετοχή και της Προεδρίας της Κυβέρνησης (ΠτΚ), και θα καταγράφει σε εβδομαδιαία βάση την πρόοδο των δράσεων.
Δεν πρόκειται για ζήτημα που αντιμετωπίζεται με καταστολή ούτε για αστυνομικό πρόβλημα· είναι κυρίως κοινωνικό ζήτημα και θέμα δημόσιας υγείας, που απαιτεί εντατική συνεργασία. Θα δείξουμε, ωστόσο, μεγάλη αυστηρότητα απέναντι στα δίκτυα διακινητών και εμπόρων που εκμεταλλεύονται ανθρώπους. Παράλληλα, θα σταθούμε με ευαισθησία δίπλα στους ευάλωτους συμπολίτες μας, στους ασθενείς και στους εξαρτημένους, και θα φροντίσουμε επιτέλους τους μόνιμους κατοίκους που υποφέρουν εδώ και πολλούς μήνες εξαιτίας αυτής της κατάστασης»
Η αντιμετώπιση των ναρκωτικών
Ο κ. Στάθης υπογράμμισε πως «ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, έχει θέσει το ζήτημα της καταπολέμησης του εμπορίου των ναρκωτικών σε απόλυτη προτεραιότητα, καθόσον ως μορφή εγκλήματος συνιστά ένα από τα σκληρότερα, απεχθέστερα και απάνθρωπα που κυριαρχούν στην ανθρωπότητα». Για τις διαφορετικές ομάδες χρηστών, ανέφερε: «το προφίλ των χρηστών είναι 1. Χρήστες ασθενείς που χρήζουν άμεσης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Ανάμεσα τους είναι περίπου (400) άνθρωποι που χρήζουν υποστήριξης προκειμένου να απεγκλωβιστούν από τον κύκλο της χρήσης. 2. Μετανάστες – χρήστες που ΔΕΝ διαθέτουν χαρτιά – μια σύνθετη υπόθεση. 3. Ημεδαποί σε κακή κατάσταση και ανά περιπτώσεις παραβατικοί. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει αρκετός λόγος για το συνθετικό ναρκωτικό «σίσα» (shise, Ιρανική λέξη που σημαίνει «γυαλί»). Οι χρήστες στο κέντρο της Αθήνας επιλέγουν το συγκεκριμένο λόγω του χαμηλού κόστους (παρασκευάζεται με άκρως τοξικά και επικίνδυνα υλικά: χλωρίνη, οινόπνευμα, υδροχλωρικό οξύ, υγρά μπαταρίας αυτοκινήτου)».
«Ολιστικό σχέδιο παρέμβασης»
Στην παρέμβασή του, ο Αθανάσιος Θεοχάρης μίλησε ως Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και ως πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων), επισημαίνοντας: «Για πρώτη φορά στη χώρα μας υιοθετείται ένα ολιστικό σχέδιο παρέμβασης με συντονισμένες δράσεις μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων Υπουργείων και φορέων για την αντιμετώπισης της εξάρτησης, παρέχοντας ποιοτικές υπηρεσίες σε ευάλωτες και πολύ επιβαρυμένες πληθυσμιακές ομάδες. Δημιουργούμε υπηρεσίες και δομές σε σταθερή βάση, σύμφωνα με τα σύγχρονα επιστημονικά πρότυπα και ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές, που σέβονται τον ευάλωτο συμπολίτη μας και καλύπτουν τις ανάγκες του για την διαχείριση του προβλήματος της εξάρτησης. Με απόλυτο σεβασμό στον κοινωνικό ιστό, αλλά και με ευθύνη προς τους ευάλωτους ανθρώπους, προχωρούμε σε ένα δίκτυ προστασίας για όλους, με γνώμονα την κάλυψη των αναγκών και την προστασία της δημόσιας υγείας».
«Συνέργειες με τα εμπλεκόμενα υπουργεία»
Ο κ. Λογοθέτης επισήμανε: «Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου οφείλει και πρέπει να έχει μία οριζόντια παρουσία ως αρωγός στις προσπάθειες της Κυβέρνησης και ειδικότερα του Υπουργείου Υγείας, σε οποιοδήποτε θέμα αφορά αλλοδαπούς, υπηκόους Τρίτων Χωρών, μετανάστες ή πρόσφυγες, νόμιμους ή παράνομα διαμένοντες στη χώρα. Δίνουμε το παρόν και για τη συγκεκριμένη δράση που αφορά άστεγους, ευάλωτους, ενδεχόμενα τοξικοεξαρτημένους.
Σε αυτή τη δράση θα αναπτύξουμε συνέργειες με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία και θα βοηθήσουμε στο πεδίο που μπορούμε όπως για παράδειγμα στις διερμηνείες, στο ζήτημα, ενδεχομένως της φιλοξενίας. Παράλληλα, επειδή έχουν γίνει συζητήσεις και για το ζήτημα της κοινωνικής επανένταξης των ημεδαπών αστέγων ή τοξικοεξαρτημένων ατόμων, οφείλουμε να πούμε ότι σχετικά με τους αλλοδαπούς, μέρος της κοινωνικής επανένταξης μπορεί να θεωρηθεί και η δυνατότητα της οικειοθελούς επιστροφής τους, στις χώρες τους, γιατί όπως μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό, οι πολίτες αυτοί βρισκόμενοι σε μια άλλη χώρα μακριά από το κοινωνικό και οικογενειακό τους περιβάλλον, ενδεχομένως, να επιτείνεται η ευαλωτότητά τους. Η ενδεχόμενη επιστροφή τους στη χώρα προέλευσής τους η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί διαμέσου των υφισταμένων μηχανισμών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου θα αποτελεί μια ακόμη επιλογή στην κοινωνική επανένταξη των αστέγων τοξικοεξαρτημένων του κέντρου της Αθήνας».
Βαρτζόπουλος: «Νέες δομές με ελάχιστες προϋποθέσεις»
Ο κ. Βαρτζόπουλος εξήγησε ότι το Υπουργείο σχεδιάζει τις ενέργειές του με βάση παραδείγματα καλών πρακτικών από τα πιο ανεπτυγμένα κράτη της Κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης, αλλά και από άλλες χώρες. Όπως διευκρίνισε, επιδιώκεται η εξατομικευμένη προσέγγιση, ώστε τα δεδομένα που θα προκύψουν να καθορίσουν την κλίμακα και τον τρόπο εφαρμογής των παρεμβάσεων. Προηγουμένως θα πραγματοποιηθεί αναλυτική αξιολόγηση σε ατομικό επίπεδο για κάθε ωφελούμενο, ώστε η υποστήριξη να προσαρμόζεται στην περίπτωσή του.
Ο Υφυπουργός Υγείας γνωστοποίησε ότι «η κυβέρνηση θα προχωρήσει στη δημιουργία νέων δομών ελάχιστων προϋποθέσεων εισόδου για τους άστεγους και τους άστεγους χρήστες ναρκωτικών, προκειμένου αυτοί να αντιμετωπίζονται με σεβασμό, να έχουν άμεση πρόσβαση σε ασφαλείς χώρους διαμονής, σε άμεση ιατρική νοσηλεία για σοβαρά θέματα υγείας τους και σε ασφαλή εποπτευόμενη χρήση ουσιών. Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι οι χώροι αυτοί να αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής με το κράτος και τις υπηρεσίες Υγείας με απώτερο στόχο την ένταξή τους σε θεραπευτικά προγράμματα και τελικά την εργασιακή και κοινωνική τους επανένταξη».
Συνοπτικά
- Στο κέντρο της Αθήνας, η κυβέρνηση παρουσίασε σχέδιο για την αντιμετώπιση της αστεγίας, της ευαλωτότητας και των εξαρτήσεων, με επιδίωξη την κοινωνική επανένταξη.
- Προβλέπεται σύμπραξη υπουργείων, καθώς και η δημιουργία νέων δομών που θα εξασφαλίζουν ασφαλή στέγαση και ιατρική φροντίδα.
- Για την αντιμετώπιση των ευάλωτων πληθυσμών, δίνεται έμφαση στην εξατομίκευση της προσέγγισης.
- Μεταξύ των στόχων είναι να περιοριστεί ο αριθμός των ευάλωτων ατόμων και να καταπολεμηθεί ο στιγματισμός τους.
- Η αστεγία και οι εξαρτήσεις αναγνωρίζονται ως κοινωνικά και δημόσια ζητήματα, για τα οποία απαιτείται συνεργασία.
- Επιδιώκεται, επίσης, η παροχή βιώσιμων λύσεων για την απεξάρτηση και την κοινωνική επανένταξη των ανθρώπων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/to-filodoxo-schedio-gia-astegoys-eyalotoys-kai-exartimenoys-stin-kardia-tis-athinas/12297
