Έρευνα Ιαπώνων επιστημόνων εξετάζει κατά πόσο το «λουτρό στο δάσος» (Shinrin Yoku) μπορεί να επηρεάσει θετικά την ψυχική διάθεση, ακόμη και όταν πραγματοποιείται με τη βοήθεια εικονικής πραγματικότητας.
Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν ένα βίντεο 360° με δασικό τοπίο, ενώ παράλληλα άκουγαν ήχους και αντιλαμβάνονταν αρώματα. Τα ευρήματα έδειξαν πως η ταυτόχρονη ενεργοποίηση όλων των αισθήσεων συνδέθηκε με σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση της διάθεσης και ισχυρότερη σύνδεση με τη φύση από ό,τι οι ξεχωριστές αισθητηριακές εμπειρίες.
Παρότι τα ευρήματα ήταν θετικά, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται νέες μελέτες με περισσότερους συμμετέχοντες, ώστε να επιβεβαιωθούν.
Το Shinrin Yoku, γνωστό και ως λουτρό στο δάσος ή forest bathing, εφαρμόζεται ήδη στην Ιαπωνία, μεταξύ άλλων, για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και του άγχους. Η ερευνητική ομάδα θέλησε να εξετάσει αν η συνειδητή επαφή με τη φύση μπορεί να έχει αποτέλεσμα και σε ψηφιακό περιβάλλον, καθώς και αν η επίδραση είναι μεγαλύτερη όταν συμμετέχουν ταυτόχρονα περισσότερες αισθήσεις.
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα υψηλής ποιότητας βίντεο εικονικής πραγματικότητας (VR) 360° σε ένα μεγάλο δάσος ελάτων, συνοδευόμενο από τους φυσικούς ήχους του τοπίου και άρωμα αιθέριων ελαίων από έλατα. Οι εθελοντές γνώρισαν το εικονικό δάσος είτε με πλήρη αισθητηριακή εμπειρία, που συνδύαζε εικόνα, ήχο και άρωμα, είτε με περιορισμένα ερεθίσματα που αφορούσαν μόνο μία αίσθηση: την όραση, την ακοή ή την όσφρηση. Στις συνθήκες όπου ενεργοποιούνταν αποκλειστικά η ακοή ή η όσφρηση, οι συμμετέχοντες βρίσκονταν σε ουδέτερο ψηφιακό περιβάλλον, ώστε να περιοριστούν τα οπτικά ερεθίσματα και η επίδραση της τεχνολογίας VR.
Η φύση προσφέρει οφέλη ακόμη και μέσα από την εικονική πραγματικότητα
Πριν από την εμπειρία, περισσότεροι από 130 συμμετέχοντες εκτέθηκαν σε εικόνες που προκαλούσαν άγχος, με σκοπό να δημιουργηθεί κατάσταση στρες. Έπειτα φόρεσαν γυαλιά VR και δοκίμασαν μία από τις τέσσερις εκδοχές του forest bathing. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, όταν συνδυάζονταν και τα τρία αισθητηριακά ερεθίσματα, η διάθεση παρουσίαζε σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση και οι συμμετέχοντες ένιωθαν πιο συνδεδεμένοι με τη φύση σε σχέση με τις συνθήκες όπου τα ερεθίσματα δίνονταν μεμονωμένα.
Πέρα από τη θετική μεταβολή της διάθεσης, καταγράφηκαν και μικρές βελτιώσεις στη μνήμη εργασίας, η οποία συμβάλλει στην προσωρινή αποθήκευση, επεξεργασία και ανάκληση πληροφοριών.
Ωστόσο, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι τα συμπεράσματα αφορούν μια συγκεκριμένη περιοχή και δεν είναι ακόμη δυνατό να θεωρηθούν γενικεύσιμα. Για την επιβεβαίωση των ευρημάτων και την καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών πίσω από την αναζωογονητική επίδραση της εικονικής φύσης, χρειάζονται πρόσθετες έρευνες με μεγαλύτερα δείγματα.
«Μπορούμε ωστόσο, ήδη να πούμε ότι οι ψηφιακές εμπειρίες της φύσης μπορούν να προκαλέσουν συναισθηματική επίδραση – ακόμη και αν δεν αντικαθιστούν την πραγματική φύση», αναφέρει η Leonie Ascone, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ερευνήτρια από το University Medical Center Hamburg-Eppendorf (UKE).
Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας
- Η έρευνα Ιαπώνων επιστημόνων εξετάζει πώς το «λουτρό στο δάσος» (Shinrin Yoku) επηρεάζει τη διάθεση μέσα από την εικονική πραγματικότητα.
- Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν βίντεο 360° με δασικό τοπίο. Η ταυτόχρονη παρουσία ήχων και αρωμάτων συνέβαλε σε μεγαλύτερη βελτίωση της διάθεσης από ό,τι τα αισθητηριακά ερεθίσματα που παρουσιάζονταν μεμονωμένα.
- Στα οφέλη καταγράφηκαν επίσης μικρές βελτιώσεις στη μνήμη εργασίας.
- Για την επιβεβαίωση των ευρημάτων, οι ερευνητές ζητούν περισσότερες μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων.
- Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι ψηφιακές εμπειρίες στη φύση μπορεί να έχουν συναισθηματική επίδραση, χωρίς να αντικαθιστούν την επαφή με την πραγματική φύση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/i-fysi-apogeionei-ti-diathesi-akomi-kai-psifiaka/14046
