Παγκοσμίως, περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους αναμένεται να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι έως το 2035, σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας. Η αντιμετώπιση, που μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, χειρουργική επέμβαση και φαρμακευτική αγωγή, δεν αποδίδει πάντα και δεν είναι διαθέσιμη σε όλους τους ασθενείς.
Η παχυσαρκία συνδέεται ενδεχομένως και με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Ποια είναι, όμως, η συμβολή των γονιδίων και με ποιους τρόπους μπορεί να προληφθεί;
Αναλύοντας γενετικά στοιχεία πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων, διεθνής ερευνητική ομάδα ανέπτυξε ένα τεστ με την ονομασία πολυγονιδιακή βαθμολογία κινδύνου (PGS). Το τεστ εκτιμά την πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας στην ενήλικη ζωή, ήδη από τα πρώτα χρόνια της παιδικής ηλικίας.
Το εύρημα ενδέχεται να διευκολύνει τον εντοπισμό παιδιών και εφήβων με αυξημένο γενετικό κίνδυνο παχυσαρκίας. Έτσι, θα μπορούσαν σε μικρότερη ηλικία να επωφεληθούν από προληπτικές παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους, όπως αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Είναι σαν μια αριθμομηχανή που μετρά τις επιπτώσεις των διαφορετικών παραλλαγών κινδύνου που φέρει ένα άτομο και παρέχει μια συνολική βαθμολογία
Οι παρεμβάσεις αποδίδουν σε όσους έχουν γενετική προδιάθεση να πάρουν βάρος…
«Η ισχύς της βαθμολογίας οφείλεται στην ικανότητά της να προβλέπει, πριν από την ηλικία των πέντε ετών, εάν ένα παιδί είναι πιθανό να αναπτύξει παχυσαρκία στην ενήλικη ζωή του, πολύ πριν αρχίσουν να διαμορφώνουν το βάρος του άλλοι παράγοντες κινδύνου από την παιδική ηλικία. Η παρέμβαση σε αυτό το σημείο μπορεί να έχει τεράστια επίδραση», λέει ο Επίκουρος Καθηγητής Roelof Smit από το Κέντρο Βασικής Μεταβολικής Έρευνας NNF του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης και επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, η οποία δημοσιεύτηκε στο Nature Medicine.
Η έρευνα εντάσσεται στην Κοινοπραξία Γενετικής Διερεύνησης Ανθρωπομετρικών Χαρακτηριστικών (GIANT), μια διεθνή σύμπραξη γενετιστών που μελετούν τη γενετική βάση ανθρωπομετρικών χαρακτηριστικών, όπως το ανθρώπινο ύψος και ο δείκτης μάζας σώματος. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν περισσότεροι από 600 επιστήμονες από 500 ιδρύματα σε όλο τον κόσμο.
Πιο ακριβής πρόβλεψη
Μικρές διαφοροποιήσεις στο γονιδίωμα μπορούν να έχουν ουσιαστική επίδραση στην υγεία. Έχουν εντοπιστεί χιλιάδες γενετικές παραλλαγές που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας· ορισμένες, για παράδειγμα, επηρεάζουν την όρεξη μέσω της δράσης τους στον εγκέφαλο. Το PGS λειτουργεί σαν αριθμομηχανή: υπολογίζει τις επιδράσεις των διαφορετικών παραλλαγών κινδύνου που έχει ένα άτομο και δίνει μια συνολική βαθμολογία.
Για την ανάπτυξη του PGS, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά δεδομένα από περισσότερα από πέντε εκατομμύρια άτομα, το μεγαλύτερο δείγμα που έχει συγκεντρωθεί μέχρι σήμερα. Έπειτα, αξιολόγησαν τη νέα βαθμολογία για την παχυσαρκία, αξιοποιώντας στοιχεία φυσικών και γενετικών χαρακτηριστικών τουλάχιστον 500.000 ανθρώπων. Η νέα μέθοδος προέβλεπε τον κίνδυνο παχυσαρκίας με διπλάσια αποτελεσματικότητα από το αμέσως προηγούμενο καλύτερο τεστ.
«Αυτή η νέα πολυγονιδιακή βαθμολογία αποτελεί μια δραματική βελτίωση στην προγνωστική ισχύ και ένα άλμα προς τα εμπρός στη γενετική πρόβλεψη του κινδύνου παχυσαρκίας και μας φέρνει πολύ πιο κοντά σε κλινικά χρήσιμες γενετικές εξετάσεις», δήλωσε η καθηγήτρια Ruth Loos από το CBMR του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης.
Η γενετική προδιάθεση δεν καθορίζει τα πάντα
Οι ερευνητές εξέτασαν ακόμη πώς σχετίζεται ο γενετικός κίνδυνος παχυσαρκίας με την ανταπόκριση σε παρεμβάσεις απώλειας βάρους μέσω του τρόπου ζωής, όπως η διατροφή και η άσκηση. Τα άτομα με υψηλότερο γενετικό κίνδυνο ανταποκρίνονταν περισσότερο στις παρεμβάσεις, αλλά ξαναέπαιρναν βάρος ταχύτερα μετά τη λήξη τους. Παράλληλα, το τεστ προέβλεπε καλύτερα την παχυσαρκία σε άτομα ευρωπαϊκής καταγωγής από ό,τι σε άτομα αφρικανικής καταγωγής, παρότι η ανάλυση περιλάμβανε γονιδιώματα από έναν ευρύτερο και πιο αντιπροσωπευτικό πληθυσμό παγκοσμίως.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/pachysarkia-genetiko-test-tin-provlepei-apo-noris/15790
