Το σωματικό λίπος προβλέπει καλύτερα τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και θνησιμότητας από τον ΔΜΣ

Νέα μελέτη δείχνει ότι, στους νέους ενήλικες, οι μετρήσεις του σωματικού λίπους προβλέπουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και θνησιμότητας σε σχέση με τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ).

Συγκεκριμένα, τα υψηλά ποσοστά σωματικού λίπους συνδέονται με αισθητά μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου, διαφορά που δεν αποτυπώνεται στις μετρήσεις του ΔΜΣ.

Για ακριβέστερη εκτίμηση της σύστασης του σώματος, οι ερευνητές εισηγούνται μεθόδους όπως η ανάλυση βιοηλεκτρικής σύνθετης αντίστασης (BIA). Όπως επισημαίνουν, η μέτρηση του σωματικού λίπους θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των κινδύνων για την υγεία.

Μια μελέτη κατέληξε ότι οι μέθοδοι μέτρησης του σωματικού λίπους προβλέπουν τον κίνδυνο θανάτου με μεγαλύτερη ακρίβεια από τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ). Οι ειδικοί επισημαίνουν πως ο ΔΜΣ δεν ξεχωρίζει το βάρος που προέρχεται από λίπος από εκείνο που οφείλεται στους μύες. Παρότι είναι ευκολότερο να υπολογιστεί, θεωρείται λιγότερο ακριβής από πολλές μετρήσεις σωματικού λίπους.

Για νέους ενήλικες 20 έως 49 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ποσοστά σωματικού λίπους προέβλεπαν ισχυρότερα τον κίνδυνο θανάτου σε διάστημα 15 ετών απ’ ό,τι οι βαθμολογίες ΔΜΣ.

Σε σχέση με όσους δεν έχουν υψηλό σωματικό λίπος, τα άτομα με αυξημένο ποσοστό έχουν 78% μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από οποιαδήποτε αιτία και 262% μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από καρδιοπάθεια. Οι μετρήσεις ΔΜΣ δεν κατέγραψαν αυτούς τους κινδύνους, σε αντίθεση με άλλες μεθόδους. Μεταξύ αυτών είναι η ανάλυση βιοηλεκτρικής σύνθετης αντίστασης (BIA: bioelectrical impedance analysis), η οποία αξιοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα για να μετρήσει το σωματικό λίπος, τη μυϊκή μάζα και το βάρος του νερού.

«Το ποσοστό σωματικού λίπους είναι καλύτερος προγνωστικός παράγοντας κινδύνου θνησιμότητας για μια διάρκεια 15 ετών σε νέους ενήλικες από τον ΔΜΣ. Μια μετάβαση στη χρήση [ποσοστών σωματικού λίπους] αντί του ΔΜΣ μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μετράμε τη σύνθεση του σώματος για την διαστρωμάτωση κινδύνου», έγραψαν οι ερευνητές.

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία 4.252 ανδρών και γυναικών που είχαν λάβει μέρος στην Εθνική Έρευνα Εξέτασης Υγείας και Διατροφής (NHANES) από το 1994 έως το 2004. Έπειτα, αντιπαρέβαλαν τα δεδομένα αυτά με στοιχεία του Εθνικού Δείκτη Θανάτων έως το 2019.

Ειδικοί εκτός της ερευνητικής ομάδας αναφέρουν ότι τα ευρήματα είναι αναμενόμενα.

«Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει παρόμοια αποτελέσματα -η μέτρηση του σωματικού λίπους, ειδικά του λίπους βαθιά στην κοιλιά που είναι κοντά στα όργανα, πιο μεταβολικά ενεργό και διαδραματίζει μεγαλύτερο μεταβολικό κίνδυνο, μπορεί να είναι μια καλύτερη αξιολόγηση από έναν απλό αριθμό στην κλίμακα που δεν μπορεί να αξιολογήσει τις διακυμάνσεις μεταξύ μυών, λίπους, νερού κ.λπ.», δήλωσε η Kristin Kirkpatrick, RD, πρόεδρος της KAK Consulting και διαιτολόγος στο Τμήμα Ευεξίας και Προληπτικής Ιατρικής της Κλινικής Cleveland.

Ο ΔΜΣ είναι εύκολος στην πρόσβαση, αλλά λιγότερο ακριβής

Τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) εισήγαγε το 1832 ο Βέλγος μαθηματικός Lambert Adolphe Jacques Quetelet. Ο υπολογισμός του γίνεται με τη διαίρεση του βάρους ενός ατόμου διά το τετράγωνο του ύψους του. Με βάση αυτή την κλίμακα, οι επαγγελματίες υγείας κατατάσσουν τη σύσταση σώματος των ενηλίκων ως εξής.

Κάτω από 18,5 — λιποβαρής
18,5 έως 24,9 — υγιές βάρος
25 έως 29,9 — υπέρβαρο
30 και άνω — παχυσαρκία
Με βάση τον ΔΜΣ, η παχυσαρκία χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες:

παχυσαρκία κατηγορίας 1 — από 30 έως 34,9
παχυσαρκία κατηγορίας 2 — από 35 έως 39,9
παχυσαρκία κατηγορίας 3 — 40 και άνω

Στα οφέλη του ΔΜΣ περιλαμβάνονται η ευρεία αναγνωρισιμότητά του και ο εύκολος υπολογισμός του. Σύμφωνα με ορισμένες παλαιότερες μελέτες, μπορεί επίσης να προβλέψει χρόνιες ασθένειες

Η Becca Krukowski, PhD, καθηγήτρια υπηρεσιών δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια και μέλος της Εταιρείας Παχυσαρκίας, ανέφερε ότι ο ΔΜΣ έχει αρκετούς περιορισμούς. «Ο ΔΜΣ χρησιμοποιείται ευρέως σε κλινικά περιβάλλοντα επειδή είναι εύκολο να υπολογιστεί», δήλωσε στο Healthline. «Ωστόσο, ο ΔΜΣ είναι ένα πρόχειρο μέτρο της σωματικής σύνθεσης και τα άτομα μπορούν να ταξινομηθούν λανθασμένα ως υπέρβαρα ή παχύσαρκα εάν είναι εξαιρετικά μυώδη. Επιπλέον, κάποιος με ΔΜΣ στην «φυσιολογική» κατηγορία θα μπορούσε να έχει υψηλό ποσοστό σωματικού λίπους, το οποίο αυξάνει τον κίνδυνο πολλών χρόνιων ασθενειών».

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανάλυση βιοηλεκτρικής σύνθετης αντίστασης (BIA) μπορεί να προβλέψει με μεγαλύτερη ακρίβεια μελλοντικά προβλήματα υγείας. Η μέθοδος στέλνει ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα σε όλο το σώμα και ηλεκτρόδια στο δέρμα καταγράφουν τα σήματα αφού διασχίσουν τους ιστούς. Καθώς το ρεύμα περνά ευκολότερα από τους μυς σε σχέση με το λίπος, η τεχνική μπορεί να αξιοποιηθεί για την εκτίμηση της σύστασης του σώματος. Στις άλλες μεθόδους μέτρησης του σωματικού λίπους συγκαταλέγονται η απορρόφηση ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DEXA) και οι μετρήσεις περιφέρειας του σώματος.

Για την εκτίμηση του κινδύνου μπορεί να είναι χρήσιμη τόσο η μέτρηση του σωματικού λίπους όσο και η καταγραφή της κατανομής του. Το λίπος στην κοιλιά, για παράδειγμα, συνδέεται με πολύ μεγαλύτερο μεταβολικό κίνδυνο από εκείνο που συγκεντρώνεται στους μηρούς και στους γλουτούς. Σημασία έχει και η γενετική, καθώς ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο λόγω άλλων παραγόντων».

Παρότι οι σαρώσεις απορρόφησης ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DEXA) προσφέρουν μεγάλη ακρίβεια, το κόστος τους είναι υψηλό και δεν διατίθενται σε πολλές κλινικές. Η περίμετρος της μέσης μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόβλεψη της πιθανότητας ασθένειας, ωστόσο η σωστή μέτρησή της είναι αρκετά σύνθετη. Επιπλέον, όπως αναφέρουν οι συγγραφείς στο άρθρο τους, οι συσκευές ανάλυσης βιοηλεκτρικής αντίστασης δεν έδιναν πάντοτε ακριβή αποτελέσματα για το ποσοστό σωματικού λίπους.

Τα ευρήματα του άρθρου, ωστόσο, υποδεικνύουν ότι η τεχνολογία ανάλυσης βιοηλεκτρικής σύνθετης αντίστασης ενδέχεται να έχει εξελιχθεί αρκετά, ώστε να αξίζει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη κατά την εκτίμηση του ποσοστού σωματικού λίπους.

«Το σωματικό βάρος είναι μόνο ένα συστατικό της φυσικής κατάστασης και της υγείας», δήλωσε ο Kirkpatrick. «Τα διατροφικά πρότυπα, ο ύπνος, οι συνήθειες άσκησης, η γενετική και το περιβάλλον μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην κατάσταση της υγείας ενός ατόμου».

Το American Council on Exercise (ACE) διαχωρίζει στο διάγραμμα σωματικού λίπους τις γυναίκες στις εξής κατηγορίες:

Για τους άντρες, το διάγραμμα του ACE παραθέτει τις ακόλουθες κατηγορίες:

Σύνοψη για το σωματικό λίπος και τους κινδύνους υγείας

• Νεότερη μελέτη δείχνει ότι, σε νέους ενήλικες, το ποσοστό σωματικού λίπους προβλέπει πιο αξιόπιστα τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και θνησιμότητας από ό,τι ο ΔΜΣ.
• Τα άτομα με υψηλό ποσοστό σωματικού λίπους έχουν 78% μεγαλύτερη πιθανότητα θνησιμότητας και 262% αυξημένη πιθανότητα θανάτου από καρδιοπάθεια.
• Οι ερευνητές εισηγούνται την ανάλυση βιοηλεκτρικής σύνθετης αντίστασης (BIA), ώστε να υπολογίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η σύσταση του σώματος.
• Ο ΔΜΣ υπολογίζεται εύκολα, αλλά δεν ξεχωρίζει το σωματικό λίπος από τη μυϊκή μάζα.
• Η καταγραφή του σωματικού λίπους μπορεί να προσφέρει καλύτερη εικόνα των κινδύνων για την υγεία και να επηρεάσει τον τρόπο διαχείρισης της σωματικής σύνθεσης.

Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/to-somatiko-lipos-apokalyptei-akrivestera-ton-kindyno-kardiopatheias-kai-thnisimotitas-apo-ton-dms/20592