Αντιβιοτικά: Η πολλή χρήση στην παιδική ηλικία συνδέεται με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου στους νέους

Παιδιά και έφηβοι που λαμβάνουν πολλά αντιβιοτικά έχουν αυξημένες πιθανότητες να διαγνωστούν με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου όταν φτάσουν τα 24 έτη. Αυτό είναι το εύρημα μελέτης Σουηδών επιστημόνων.

Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο περισσότερα αντιβιοτικά παίρνει κάποιος κατά την παιδική και εφηβική του ηλικία.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο του οργανισμού United European Gastroenterology (UEG 2026). Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώνονται σήμερα στη Βαρκελώνη.

Στην παρουσίασή τους στο συνέδριο, οι ερευνητές ανέφεραν ότι ανέλυσαν δεδομένα από 2.853 άτομα που συμμετείχαν σε μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη. Η καταγραφή ξεκίνησε το 2005, όταν οι συμμετέχοντες ήταν 9-11 ετών, και περιέλαβε κάθε συνταγή αντιβιοτικού που τους χορηγήθηκε. Στη Σουηδία τα αντιβιοτικά λαμβάνονται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή.

Η παρακολούθηση των συνταγογραφήσεων συνεχίστηκε έως την ηλικία των 23 ετών. Έναν χρόνο μετά, όταν έκλεισαν τα 24, όλοι οι συμμετέχοντες εξετάστηκαν για σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Πρόκειται για συχνή διαταραχή του πεπτικού συστήματος. Εκτιμάται πως αφορά το 4% έως 10% του πληθυσμού, ανάλογα με τη χώρα. Στην Ευρώπη, οι πάσχοντες υπολογίζονται σε πάνω από 60 εκατομμύρια.

Το σύνδρομο μπορεί να προκαλεί κοιλιακό πόνο και μεταβολές στις συνήθειες του εντέρου. Παλιότερες μελέτες είχαν υποδείξει κάποια σχέση με τα αντιβιοτικά, χωρίς όμως σαφή αποτελέσματα. Βασικός λόγος ήταν ότι οι συμμετέχοντες έπρεπε να ανακαλέσουν πόσα αντιβιοτικά είχαν λάβει, καθώς έλειπαν πληθυσμιακά δεδομένα από μητρώα ασθενών.

Τα αποτελέσματα της μελέτης

Η νέα μελέτη αντιμετώπισε αυτό το ζήτημα. Τα στοιχεία έδειξαν ότι, στα 24 τους, το 10% των συμμετεχόντων είχε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Από όσους είχαν το σύνδρομο, το 87,8% είχε λάβει αντιβιοτικά κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Μεταξύ των ατόμων χωρίς το σύνδρομο, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 80,2%.

Συνυπολογίζοντας και άλλους πιθανούς παράγοντες, όπως το φύλο και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η λήψη αντιβιοτικών συνδεόταν με αύξηση του κινδύνου κατά 50% για την εμφάνιση του συνδρόμου.

Το συγκεκριμένο ποσοστό αποτελούσε μέσο όρο: ο κίνδυνος ήταν αρκετά μικρότερος για όσους είχαν λάβει λίγα αντιβιοτικά, ενώ ήταν μεγαλύτερος σε όσους είχαν πάρει πολλά.

Πιο συγκεκριμένα, η πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου ήταν αυξημένη κατά 30% για όσους είχαν λάβει αντιβιοτικά 2-3 φορές στην παιδική και εφηβική ηλικία. Για όσους τα είχαν πάρει 3-5 φορές, η αύξηση έφτανε το 60%. Σε όσους είχαν λάβει τα φάρμακα 6 ή περισσότερες φορές, ο κίνδυνος ήταν υψηλότερος κατά 70%.

Ρόλο έπαιζε και η κατηγορία των αντιβιοτικών που είχαν χορηγηθεί. Οι τετρακυκλίνες και οι κεφαλοσπορίνες συνδέθηκαν με μεγαλύτερο κίνδυνο σε σύγκριση με άλλα αντιβιοτικά.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πως τα αντιβιοτικά προκαλούν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Υποστηρίζουν, ωστόσο, την πιθανότητα να συμμετέχουν στην εμφάνισή του. Το εντερικό μικροβίωμα, σε κάθε περίπτωση, έχει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του συνδρόμου, ενώ τα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος εξουδετερώνουν χωρίς διάκριση τόσο τα ωφέλιμα όσο και τα επιβλαβή βακτήρια. Κατά συνέπεια, προκαλούν διαταραχή στο μικροβίωμα.