Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα: θεραπεία 15 λεπτών ίσως βοηθήσει στην αποφυγή του χειρουργείου

Μια απλή διαδικασία διάρκειας περίπου 15 λεπτών θα μπορούσε να προσφέρει μακροχρόνια ανακούφιση σε άτομα με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, μια επώδυνη πάθηση που μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και αδυναμία στα χέρια. Νέα μελέτη δείχνει ότι η τεχνική, κατά την οποία το υπερηχογράφημα καθοδηγεί την έγχυση φυσιολογικού ορού γύρω από ένα πιεσμένο νεύρο, προσφέρει πιο παρατεταμένα οφέλη από τις συνηθισμένες ενέσεις κορτικοστεροειδών, χωρίς τους κινδύνους που συνδέονται με τα στεροειδή.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο Radiology, περιοδικό της Radiological Society of North America (RSNA), και αναδεικνύουν μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική για ασθενείς των οποίων τα συμπτώματα δεν έχουν βελτιωθεί με τις συμβατικές θεραπείες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ελάχιστα επεμβατική τεχνική θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει ορισμένους ασθενείς να καθυστερήσουν ή να αποφύγουν το χειρουργείο.

Γιατί το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα μπορεί να είναι δύσκολο στη θεραπεία

Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα εμφανίζεται όταν το μέσο νεύρο, το οποίο εκτείνεται από τον πήχη έως το χέρι, πιέζεται καθώς περνά από ένα στενό κανάλι στον καρπό, τον καρπιαίο σωλήνα. Η πίεση στο νεύρο μπορεί να προκαλέσει πόνο, μυρμήγκιασμα, μούδιασμα και μυϊκή αδυναμία, δυσκολεύοντας ορισμένες καθημερινές δραστηριότητες.

Η πάθηση συνδέεται συχνά με επαναλαμβανόμενες κινήσεις των χεριών και των καρπών. Μελέτες εκτιμούν ότι περίπου το 5% έως 10% των ανθρώπων εμφανίζουν σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα κάποια στιγμή στη ζωή τους, ενώ τα περιστατικά αυξάνονται.

Μια συνηθισμένη θεραπεία είναι η έγχυση κορτικοστεροειδών, με στόχο τη μείωση της φλεγμονής και της πίεσης στο νεύρο. Αν και οι ενέσεις αυτές μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα, το όφελος συχνά υποχωρεί και ενδέχεται να χρειαστούν επαναλαμβανόμενες θεραπείες.

«Η παραδοσιακή ένεση στεροειδών για το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα προσφέρει συχνά μόνο προσωρινή ανακούφιση, με αποτέλεσμα να χρειάζεται επανάληψη της διαδικασίας», δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης Anupama Tandon, M.D., καθηγήτρια στο Τμήμα Ακτινοδιάγνωσης και Απεικόνισης του University College of Medical Sciences και του Guru Teg Bahadur Hospital στο Δελχί της Ινδίας. «Επιπλέον, τα στεροειδή ενέχουν τον κίνδυνο τοπικών δερματικών αλλοιώσεων, λέπτυνσης του λιπώδους ιστού και εξασθένησης των τενόντων».

Μια απλή διαδικασία που απελευθερώνει το πιεσμένο νεύρο

Οι ερευνητές εξέτασαν μια εναλλακτική τεχνική που ονομάζεται υδροδιατομή νεύρου. Αντί να βασίζεται σε φάρμακο για τη μείωση της φλεγμονής, η μέθοδος χρησιμοποιεί υγρό που εγχέεται με ακρίβεια, ώστε να διαχωριστεί το νεύρο από τους γύρω ιστούς που ενδέχεται να περιορίζουν την κίνησή του.

Οι γιατροί χρησιμοποιούν υπερηχογράφημα σε πραγματικό χρόνο για να βλέπουν το νεύρο και να καθοδηγούν με ακρίβεια την έγχυση. Το υγρό βοηθά να χαλαρώσουν οι συμφύσεις, δηλαδή τα σημεία όπου οι ιστοί έχουν κολλήσει μεταξύ τους, επιτρέποντας στο νεύρο να κινείται πιο ελεύθερα.

Η υδροδιατομή πραγματοποιείται συχνά σε συνδυασμό με θεραπεία στεροειδών. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία για το κατά πόσο μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια ανακούφιση χωρίς την προσθήκη στεροειδών ήταν περιορισμένα.

Για να το διερευνήσουν, η Dr. Tandon συνεργάστηκε με την επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης Anindita Bose, M.D., επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Ακτινολογίας του Mahatma Gandhi Medical College and Hospital στην Τζαϊπούρ της Ινδίας, και άλλους ερευνητές, σε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή με 63 ασθενείς.

Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν επιβεβαιωμένο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και συνέχιζαν να έχουν συμπτώματα παρά τη συμβατική θεραπεία.

Οι ερευνητές κατένειμαν τυχαία τους ασθενείς σε τρεις ισάριθμες ομάδες. Η πρώτη υποβλήθηκε σε υδροδιατομή με καθοδήγηση υπερηχογραφήματος και φυσιολογικό ορό, δηλαδή αποστειρωμένο αλατούχο διάλυμα. Η δεύτερη έκανε την ίδια διαδικασία με φυσιολογικό ορό και κορτικοστεροειδή. Η τρίτη έλαβε ένεση κορτικοστεροειδών με καθοδήγηση υπερηχογραφήματος, χωρίς υδροδιατομή.

Η ανακούφιση διήρκεσε περισσότερο χωρίς στεροειδή

Οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία κάθε ασθενούς με τυποποιημένες μετρήσεις του πόνου, της σοβαρότητας των συμπτωμάτων και της λειτουργικότητας του χεριού. Πραγματοποίησαν επίσης υπερηχογραφικές εξετάσεις για να μετρήσουν το μέγεθος του μέσου νεύρου, το οποίο αποτελεί ένδειξη οιδήματος.

Οι αξιολογήσεις έγιναν τέσσερις, 12 και 24 εβδομάδες μετά τη θεραπεία.

Στις τέσσερις εβδομάδες, και οι τρεις ομάδες παρουσίασαν σημαντική βελτίωση. Ωστόσο, όσο προχωρούσε η μελέτη, οι διαφορές γίνονταν πιο εμφανείς.

Οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε υδροδιατομή συνέχισαν να παρουσιάζουν βελτίωση στα συμπτώματα και στη λειτουργικότητα του χεριού. Όσοι έλαβαν μόνο ενέσεις στεροειδών βελτιώθηκαν αρχικά, αλλά στις επόμενες επισκέψεις παρακολούθησης τα συμπτώματα άρχισαν να επανεμφανίζονται.

«Στις 12 εβδομάδες και στους έξι μήνες, και οι δύο ομάδες υδροδιατομής παρουσίασαν περαιτέρω βελτίωση στα κλινικά συμπτώματα και στη λειτουργικότητα, ενώ οι ασθενείς που έλαβαν μόνο ένεση κορτικοστεροειδών εμφάνισαν υποτροπή των συμπτωμάτων. Αυτό δείχνει ότι το αρχικό όφελος ήταν βραχύβιο», δήλωσε η Dr. Tandon.

Απροσδόκητα, η προσθήκη κορτικοστεροειδών στο υγρό της υδροδιατομής δεν παρείχε στατιστικά σημαντικό πρόσθετο μακροπρόθεσμο όφελος. Ο φυσιολογικός ορός μόνος του φάνηκε να έχει εξίσου καλά αποτελέσματα κατά την εξάμηνη περίοδο παρακολούθησης.

Οι υπερηχογραφικές μετρήσεις προσέφεραν πρόσθετες ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Στους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε υδροδιατομή, η εγκάρσια επιφάνεια του μέσου νεύρου μειώθηκε κατά περίπου 43% έως 45%. Στους ασθενείς που έλαβαν μόνο ενέσεις κορτικοστεροειδών, η μείωση ήταν περίπου 15%.

Η μεγαλύτερη μείωση του μεγέθους του νεύρου υποδηλώνει ότι η υδροδιατομή ήταν πιο αποτελεσματική στη μείωση του οιδήματος γύρω από το πιεσμένο νεύρο.

«Οι περισσότεροι ασθενείς μας υπέφεραν από σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα για μήνες ή και χρόνια και δεν είχαν ανακουφιστεί ιδιαίτερα, παρότι είχαν δοκιμάσει διάφορες θεραπείες, όπως παυσίπονα, νάρθηκες, αλλαγές στον τρόπο ζωής και κορτικοστεροειδή», είπε η Dr. Tandon. «Ήταν ευχάριστη έκπληξη το γεγονός ότι μια απλή διαδικασία, με διαχωρισμό του μέσου νεύρου υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση και χρήση φυσιολογικού ορού, τους προσέφερε μακροχρόνια ανακούφιση».

Θεραπεία 15 λεπτών που θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποφυγή του χειρουργείου

Πέρα από τη διαρκή ανακούφιση των συμπτωμάτων, η υδροδιατομή είχε και πρακτικά πλεονεκτήματα.

Η διαδικασία διήρκεσε κατά μέσο όρο μόλις 15 λεπτά και ήταν γενικά καλά ανεκτή. Οι ερευνητές δεν παρατήρησαν σημαντικές επιπλοκές, ούτε αμέσως μετά τη θεραπεία ούτε κατά την περίοδο παρακολούθησης.

Οι ασθενείς δήλωσαν επίσης ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από τη θεραπεία τους. Η διαδικασία ήταν χαμηλού κόστους, δεν απαιτούσε αναισθησία ή νοσηλεία και οι συμμετέχοντες μπορούσαν να επιστρέψουν στην εργασία τους μέσα σε μία ώρα.

Τα πλεονεκτήματα αυτά θα μπορούσαν να καταστήσουν την υδροδιατομή ελκυστική επιλογή για όσους αναζητούν ανακούφιση χωρίς χειρουργείο ή επαναλαμβανόμενες ενέσεις στεροειδών. Τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία καθώς το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα γίνεται συχνότερο παγκοσμίως.

«Συνολικά, η μελέτη δείχνει ότι η υδροδιατομή με φυσιολογικό ορό και καθοδήγηση υπερηχογραφήματος είναι μια ασφαλής, ελάχιστα επεμβατική θεραπεία, που μπορεί να προσφέρει διαρκή κλινική και μορφολογική βελτίωση σε ασθενείς με ανθεκτικό σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα», δήλωσε η Dr. Tandon. «Επομένως, η υδροδιατομή αξίζει να εξεταστεί ως ελάχιστα επεμβατική επιλογή για ήπιο έως μέτριο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και μπορεί να καθυστερήσει, ακόμη και να εξαλείψει, την ανάγκη για χειρουργείο».

Μεγαλύτερες μελέτες θα εξετάσουν πόσο διαρκούν τα οφέλη

Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται πρόσθετες μελέτες για να τεκμηριωθεί πλήρως η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Η δοκιμή περιέλαβε μόλις 63 συμμετέχοντες και οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για έξι μήνες. Μεγαλύτερες μελέτες σε πολλαπλά ιατρικά κέντρα και με μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης θα μπορούσαν να δείξουν πόσο σταθερά είναι τα αποτελέσματα της υδροδιατομής και αν τα οφέλη της διατηρούνται πέρα από την αρχική περίοδο παρακολούθησης.

Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη ξεκινήσει νέα μελέτη, στην οποία συγκρίνονται διαφορετικά υγρά για την υδροδιατομή, μεταξύ των οποίων φυσιολογικός ορός και δεξτρόζη, μια μορφή σακχάρου.

Στόχος είναι να προσδιοριστεί ποια προσέγγιση προσφέρει τη μεγαλύτερη διάρκεια βελτίωσης σε άτομα με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.

«Αυτή η δοκιμή περιλαμβάνει παρατεταμένη περίοδο παρακολούθησης, ώστε να καταγράφονται τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για τους ασθενείς και να διαπιστωθεί πόσο διαρκεί πραγματικά το όφελος της θεραπείας», δήλωσε η Dr. Tandon.

Η μελέτη με τίτλο «Efficacy of US-guided Hydrodissection for Carpal Tunnel Syndrome: A Prospective Randomized Controlled Trial» πραγματοποιήθηκε από τις Anupama Tandon, M.D., Anindita Bose, M.D., Gopesh Mehrotra, M.D., Siddharth Maheshwari, M.D. και Ayush Khandelwal, M.D.

Κάθε απόφαση σχετικά με τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό.