Λεμφοίδημα: Νέο καθημερινό χάπι μείωσε το πρήξιμο σε ασθενείς, αλλά χρειάζονται περισσότερες μελέτες

Το λεμφοίδημα είναι μια ελάχιστα κατανοητή πάθηση που προκαλεί εξουθενωτικό και συχνά οδυνηρό πρήξιμο στα χέρια ή στα πόδια. Μια νέα μελέτη έδειξε ότι το καθημερινό χάπι ασεμπιλουστάτη μπορεί να μειώσει το πρήξιμο και να βελτιώσει συμπτώματα, αν και δεν έχει εγκριθεί για τη θεραπεία της πάθησης και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα.

Το λεμφοίδημα εμφανίζεται όταν υγρό που φυσιολογικά απομακρύνεται μέσω του λεμφικού συστήματος συσσωρεύεται στα άκρα, προκαλώντας διόγκωση, η οποία μερικές φορές μπορεί να είναι πολύ έντονη. Εκτιμάται ότι επηρεάζει περισσότερους από 400.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, ενώ οι διαθέσιμες παρεμβάσεις δεν μπορούν να εξαλείψουν την πάθηση.

Ερευνητές του Stanford Medicine στην Καλιφόρνια εξέτασαν την ασεμπιλουστάτη, ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Στη μελέτη, οι συμμετέχοντες που το έπαιρναν μία φορά την ημέρα για έναν χρόνο παρουσίασαν μείωση του πρηξίματος, καθώς και βελτιώσεις στο πάχος του δέρματος, στις ουλές και στην ποιότητα ζωής.

Η ασεμπιλουστάτη δεν έχει εγκριθεί για τη θεραπεία του λεμφοιδήματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στις ΗΠΑ. Οι ερευνητές ελπίζουν να ξεκινήσουν μεγαλύτερη κλινική δοκιμή, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την εξασφάλιση ρυθμιστικής έγκρισης.

Η εμπειρία δύο συμμετεχουσών στη μελέτη

Η 34χρονη Λόρεν Σάιντεγκερ από το Τέξας ζει με λεμφοίδημα στο δεξί της πόδι από τη γέννησή της. Η πάθηση δυσκόλευε την κίνησή της, περιόριζε την ευλυγισία των αρθρώσεων και έκανε την άσκηση δυσκολότερη.

Άρχισε να αισθάνεται βελτίωση περίπου τρεις μήνες μετά την έναρξη της αγωγής και παρατήρησε μεγαλύτερες αλλαγές γύρω στους έξι μήνες. Εκτίμησε ότι το μέγεθος του ποδιού της μειώθηκε κατά ένα τρίτο μέσα σε έναν χρόνο. «Άρχισα να βλέπω τους συνδέσμους και τις φλέβες στο πέλμα μου, καθώς και το περίγραμμα γύρω από τον αστράγαλο και το γόνατό μου», λέει.

Η συνήθης αντιμετώπιση για τη Λόρεν περιλάμβανε ειδικά ενδύματα συμπίεσης, καθώς και τακτικές συνεδρίες χειροκίνητης λεμφικής παροχέτευσης (MLD). Πρόκειται για εξειδικευμένο είδος μασάζ, με ήπια πίεση και ρυθμικές κινήσεις, που βοηθά να απομακρυνθεί το υγρό από τις διογκωμένες περιοχές.

Όπως λέει, η αίσθηση βάρους και το πρήξιμο αυξάνονταν στη διάρκεια της ημέρας, ενώ η ασεμπιλουστάτη τη βοήθησε να κινείται ευκολότερα. «Το φάρμακο φάνηκε να αφαιρεί αυτό το βάρος», αναφέρει. Όταν σταμάτησε να το παίρνει, στο τέλος της δοκιμής, το πρήξιμο άρχισε να επιστρέφει.

Η Ντέμπον Κόχραν εμφάνισε λεμφοίδημα μετά από χειρουργική επέμβαση για καρκίνο των ωοθηκών το 1999. Πριν πάρει το φάρμακο, η διαχείριση της πάθησης περιλάμβανε ενδύματα συμπίεσης και συνεδρίες MLD.

«Τα ενδύματα συμπίεσης δημιουργούν σχεδόν τόσα προβλήματα όσα και η ίδια η πάθηση», λέει η 62χρονη νοσηλεύτρια από την Καλιφόρνια. «Ασκούν μεγάλη πίεση σε σημεία όπου δεν θα έπρεπε, με αποτέλεσμα να έχω προβλήματα με κότσια και νύχια που εισχωρούν στο δέρμα».

Η Ντέμπον αναφέρει ότι χρειάστηκαν περίπου εννέα μήνες για να γίνουν αισθητές σημαντικές αλλαγές. Ωστόσο, μέχρι το τέλος της δοκιμής τα συμπτώματά της είχαν βελτιωθεί κατά περίπου 20%. «Το δέρμα έγινε πιο λείο και πιο ελαστικό. Μπορούσες να αισθανθείς ότι άλλαζε η υφή του», λέει. Ενάμιση χρόνο μετά τη διακοπή της ασεμπιλουστάτης, τα συμπτώματά της δεν έχουν επιδεινωθεί.

Τι έδειξε η μελέτη για την ασεμπιλουστάτη

Το χάπι θεωρείται ότι δρα αναστέλλοντας ένα μόριο που ονομάζεται λευκοτριένιο Β4 (LTB4). Τα επίπεδά του είναι αυξημένα σε ανθρώπους με λεμφοίδημα και πιστεύεται ότι συμβάλλει στη φλεγμονή.

Στην αρχική κλινική δοκιμή, οι ερευνητές χορήγησαν το φάρμακο σε 23 ασθενείς με λεμφοίδημα στα πόδια. Μετά από 12 μήνες, το πρήξιμο των άκρων είχε μειωθεί κατά περίπου 5%, ποσότητα που αντιστοιχεί σε ένα λίτρο υγρού.

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν επίσης βελτίωση στην αίσθηση βάρους στα άκρα και στην απαλότητα των ιστών, καθώς και στην αυτοπεποίθηση και τη συνολική ποιότητα ζωής. Οι ερευνητές δεν εντόπισαν σημαντικές ανησυχίες για την ασφάλεια.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Στάνλεϊ Ρόκσον, αναφέρει ότι τα ευρήματα δείχνουν πως οι φαρμακευτικές θεραπείες θα μπορούσαν στο μέλλον να μειώσουν την εξάρτηση των ασθενών από τις τεχνικές αυτοδιαχείρισης. Η ομάδα του έχει ήδη ξεκινήσει μεγαλύτερη δοκιμή της ασεμπιλουστάτης σε ασθενείς με λεμφοίδημα στα χέρια.

Οι περιορισμοί της έρευνας και τα επόμενα βήματα

Η Βρετανική Εταιρεία Λεμφολογίας επισήμανε ότι η πρώτη δοκιμή ήταν μικρή και δεν περιλάμβανε ομάδα ελέγχου, στην οποία οι ασθενείς θα λάμβαναν εικονικό φάρμακο για σύγκριση. Αυτό δυσκολεύει την εκτίμηση του βαθμού στον οποίο η βελτίωση οφειλόταν στο ίδιο το φάρμακο.

Η Κάρολ-Αν Μπάρετ, ειδικός στη διαχείριση του λεμφοιδήματος και συνεργάτιδα της επαγγελματικής ένωσης MLD UK, λέει: «Μια μεγαλύτερη, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη θα προσέφερε ισχυρότερα στοιχεία».

Ο καθηγητής Ντόμινικ Φέρνις, από τη Βρετανική Ένωση Πλαστικών, Επανορθωτικών και Αισθητικών Χειρουργών, σημειώνει: «Η μελέτη δείχνει ότι υπάρχει κάποια προοπτική να αποκτήσουμε στο μέλλον μια φαρμακευτική θεραπεία που χρειάζεται απεγνωσμένα για το λεμφοίδημα».

Οι αποφάσεις για τη θεραπεία του λεμφοιδήματος πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.