Γρίπη: Γιατί κάποιοι αρρωσταίνουν πιο συχνά από άλλους

Θα έχετε πιθανότατα αναρωτηθεί γιατί η γρίπη εμφανίζεται σε εσάς μόλις έρθουν τα πρώτα κρύα, την ώρα που άλλοι σπάνια νοσούν. Η επιστήμη έχει πλέον μια απάντηση, η οποία δεν περιορίζεται σε έναν μόνο παράγοντα.

Το πώς ανταποκρίνεται ο οργανισμός στον ιό επηρεάζεται από το γενετικό προφίλ και την κατάσταση του ανοσοποιητικού, από λοιμώξεις που έχουν προηγηθεί, αλλά και από τα βακτήρια που υπάρχουν φυσιολογικά στη μύτη.

Γιατί η γρίπη εκδηλώνεται διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο

Δύο άνθρωποι με την ίδια ηλικία και ανάλογη κατάσταση υγείας είναι δυνατόν να εμφανίσουν εντελώς διαφορετική αντίδραση όταν εκτεθούν στον ίδιο ιό.

Έρευνες έχουν αναδείξει γονίδια που επηρεάζουν την είσοδο του ιού στα κύτταρα. Παράλληλα, γενετικές μεταλλάξεις ενδέχεται να μειώνουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων κυττάρων του ανοσοποιητικού στην αναγνώριση και την εξουδετέρωση του ιού.

Η εξέλιξη της γρίπης εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά θα ανταποκριθεί το ανοσοποιητικό σύστημα μετά τη μόλυνση.

Γρίπη χωρίς συμπτώματα: Είναι δυνατόν να συμβεί;

Ναι, η μόλυνση δεν αποκλείεται επειδή δεν υπάρχουν συμπτώματα. Κάποιος μπορεί να είναι φορέας του ιού χωρίς να νοσεί εμφανώς και να τον μεταδίδει. Ωστόσο, συνήθως η μετάδοση είναι μικρότερη από εκείνη ενός ατόμου με έντονα συμπτώματα, αφού στους συμπτωματικούς ασθενείς το ιικό φορτίο και η ποσότητα του ιού που αποβάλλεται στο περιβάλλον είναι κατά κανόνα μεγαλύτερα.

Επιπλέον, οι λοιμώξεις δεν έχουν όλες την ίδια μορφή. Ο ιός της γρίπης αλλάζει διαρκώς, ακόμη και κατά τη διάρκεια της ίδιας επιδημικής περιόδου. Συνεπώς, διαφορετικοί άνθρωποι μπορεί να μολυνθούν από διαφορετικά στελέχη ή από διαφορετική ποσότητα του ιού.

Μικροβίωμα της μύτης: Πώς μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα»

Ρόλο μπορεί να έχει και το μικροβίωμα του ανώτερου αναπνευστικού, δηλαδή τα βακτήρια που βρίσκονται φυσιολογικά στη μύτη και τον φάρυγγα.

Ορισμένες συνθέσεις μικροβίων ενδέχεται να διαμορφώνουν συνθήκες λιγότερο κατάλληλες για τον ιό, προσφέροντας προστατευτική επίδραση όχι μόνο έναντι της γρίπης αλλά και άλλων αναπνευστικών ιών.

Η επίδραση του μικροβιώματος δεν περιορίζεται στη χρονική στιγμή της μόλυνσης. Πρόκειται για ένα σχετικά σταθερό «αποτύπωμα» του κάθε ανθρώπου, το οποίο, όταν διατηρείται σε ισορροπία, μπορεί να συνεισφέρει στην άμυνα του οργανισμού.

Παλαιότερες λοιμώξεις γρίπης και ανοσολογική μνήμη

Μια παλαιότερη επαφή με τον ιό αφήνει κάποιο επίπεδο ανοσολογικής μνήμης, χωρίς όμως η γρίπη να προσφέρει ισόβια ανοσία. Τα αντισώματα που δημιουργούνται μετά τη λοίμωξη μπορεί να διατηρηθούν για ένα διάστημα, αλλά δεν εξασφαλίζουν πλήρη κάλυψη από νέα μόλυνση την επόμενη χρονιά.

Ενδεικτική ήταν η πανδημία γρίπης του 2009, που προκλήθηκε από τον ιό A(H1N1)pdm09 και ήταν τότε γνωστή και ως «γρίπη των χοίρων». Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εμφάνισαν ηπιότερη νόσηση από τους νεότερους ενήλικες. Η διαφορά αυτή αποδόθηκε εν μέρει στην προηγούμενη έκθεση σε συγγενικά στελέχη του Η1Ν1.

Καθολικό αντιγριπικό εμβόλιο: Μπορεί να είναι διαθέσιμο μέσα στην επόμενη πενταετία;

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση της κ. Γκιούλα πως τα επόμενα χρόνια ενδέχεται να κυκλοφορήσει καθολικό ή πανγονοτυπικό αντιγριπικό εμβόλιο, με στόχο όλους τους βασικούς τύπους του ιού.

Προς το παρόν, το εμβόλιο διαμορφώνεται εκ νέου κάθε χρόνο, με βάση τα στελέχη που αναμένεται να επικρατήσουν. Ένα καθολικό εμβόλιο θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη αυτής της ετήσιας προσαρμογής και να παρέχει προστασία για μεγαλύτερο διάστημα.

Το πόσο θα διαρκεί η προστασία και ποια θα είναι τελικά η αποτελεσματικότητα του εμβολίου εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διερεύνησης.