Η παράλειψη δόσεων από τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση μπορεί να μειώσει σημαντικά την προστασία από εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλα σοβαρά καρδιαγγειακά προβλήματα, σύμφωνα με ευρήματα που παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο της ESC 2026.
Περίπου 1,4 δισεκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως, ηλικίας 30 έως 79 ετών, έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση), η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα νόσησης και θανάτου. Παρότι έχει αποδειχθεί ότι τα φάρμακα που μειώνουν την πίεση περιορίζουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών, περίπου οι μισοί ασθενείς δεν ακολουθούν τις συνταγές τους όπως έχουν δοθεί.
«Γνωρίζουμε ότι η χαμηλή συμμόρφωση στη λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων συνδέεται με χειρότερες εκβάσεις», εξήγησε η Miss Qianqian Yang από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία παρουσίασε τα ευρήματα. «Ωστόσο, τα προηγούμενα δεδομένα προέρχονταν από μελέτες παρατήρησης και ενδέχεται να επηρεάζονταν από άλλους παράγοντες. Αναλύσαμε δεδομένα από τυχαιοποιημένες μελέτες, για να αξιολογήσουμε την πραγματική επίδραση της συμμόρφωσης στα οφέλη της αντιυπερτασικής αγωγής».
Μεγάλη μελέτη εξέτασε την επίδραση της παράλειψης φαρμάκων
Για να κατανοήσουν καλύτερα πώς επηρεάζει η συνέπεια στη λήψη των φαρμάκων τα οφέλη της θεραπείας, οι ερευνητές ανέλυσαν ατομικά δεδομένα 91.339 συμμετεχόντων από εννέα κλινικές δοκιμές. Σε κάθε δοκιμή συγκρίθηκε μια θεραπεία για την αρτηριακή πίεση (ομάδα παρέμβασης) με μια εναλλακτική προσέγγιση (ομάδα σύγκρισης), η οποία ήταν είτε εικονικό φάρμακο είτε λιγότερο εντατικό θεραπευτικό σχήμα.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με το πόσο πιστά ακολουθούσαν την αγωγή που τους είχε συνταγογραφηθεί. Ως υψηλή συμμόρφωση ορίστηκε η λήψη τουλάχιστον του 80% των φαρμάκων που είχαν ανατεθεί, ενώ όσοι έπαιρναν λιγότερο από το 80% εντάχθηκαν στην ομάδα χαμηλότερης συμμόρφωσης.
Ακόμη και με την τακτική παρακολούθηση και τις οργανωμένες συνθήκες των κλινικών δοκιμών, οι συμμετέχοντες γίνονταν με τον καιρό λιγότερο συνεπείς στη λήψη των φαρμάκων τους.
«Παρατηρήθηκε μείωση της συμμόρφωσης με την πάροδο του χρόνου, ακόμη και στο οργανωμένο περιβάλλον των δοκιμών», σημείωσε η Miss Yang. Συνολικά, το 88% των συμμετεχόντων πληρούσε το όριο υψηλής συμμόρφωσης κατά το πρώτο έτος, αλλά το ποσοστό είχε μειωθεί στο 79% έως το πέμπτο έτος.
Η παράλειψη χαπιών μειώνει τα οφέλη της θεραπείας
Η διαφορά στη συμμόρφωση αποτυπώθηκε και στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Στους συμμετέχοντες με υψηλότερη συμμόρφωση, η συστολική πίεση —ο πρώτος, μεγαλύτερος αριθμός στη μέτρηση της πίεσης— ήταν κατά 5,2 mmHg χαμηλότερη στην ομάδα παρέμβασης σε σύγκριση με την ομάδα σύγκρισης. Στους συμμετέχοντες με χαμηλότερη συμμόρφωση, η διαφορά ήταν αισθητά μικρότερη, μόλις 3,0 mmHg.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν αν οι διαφορές αυτές μεταφράζονταν σε προστασία από σοβαρά καρδιαγγειακά προβλήματα. Στα συμβάντα που αξιολογήθηκαν περιλαμβάνονταν τα εγκεφαλικά επεισόδια, τα εμφράγματα (έμφραγμα του μυοκαρδίου), η ισχαιμική καρδιοπάθεια και η καρδιακή ανεπάρκεια που οδήγησε σε νοσηλεία ή θάνατο.
Τα ευρήματα έδειξαν σαφή διαφορά. Στους ασθενείς που ακολουθούσαν σταθερά τη θεραπεία τους, η συχνότητα των σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων ήταν κατά 11% χαμηλότερη στην ομάδα παρέμβασης σε σύγκριση με την ομάδα σύγκρισης. Αντίθετα, στους ασθενείς με χαμηλότερη συμμόρφωση δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική μείωση των συμβάντων.
«Τα αποτελέσματά μας επιβεβαιώνουν τη γνωστή φράση ότι “τα φάρμακα δεν λειτουργούν σε ασθενείς που δεν τα παίρνουν”. Οι ασθενείς με χαμηλότερη συμμόρφωση αποκόμισαν ελάχιστο ή κανένα καρδιαγγειακό όφελος, ενώ όσοι είχαν υψηλότερη συμμόρφωση παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση της αρτηριακής πίεσης και καλύτερη πρόληψη των καρδιαγγειακών συμβάντων», δήλωσε η Miss Yang.
Πώς μπορεί να διευκολυνθεί η συνεπής λήψη της αγωγής
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η υποστήριξη των ασθενών ώστε να λαμβάνουν σταθερά τα φάρμακά τους πρέπει να αποτελεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στη θεραπεία της υπέρτασης. Προτείνουν συστηματικότερο έλεγχο της συμμόρφωσης, καλύτερη ενημέρωση των ασθενών και πρακτικές λύσεις που διευκολύνουν την τήρηση της αγωγής.
Στις πιθανές προσεγγίσεις περιλαμβάνονται η απλούστευση του προγράμματος λήψης, ο συνδυασμός πολλών θεραπειών σε ένα χάπι και η συνταγογράφηση φαρμάκων μεγαλύτερης διάρκειας δράσης, τα οποία μπορούν να περιορίσουν τις συνέπειες μιας περιστασιακής παράλειψης δόσης.
Ο καθηγητής Felix Mahfoud, πρόεδρος της Επιτροπής Επικοινωνίας της ESC, τόνισε ότι η παράλειψη της φαρμακευτικής αγωγής έχει λάβει πολύ λίγη προσοχή ως παράγοντας ανεπαρκούς ελέγχου της αρτηριακής πίεσης.
«Για χρόνια, παραμελούσαμε τη μη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή ως αιτία της αρρύθμιστης υπέρτασης. Η αξιολόγηση της συμμόρφωσης πρέπει να γίνει τακτικό μέρος της φροντίδας για την υπέρταση, ώστε οι ασθενείς να μην στερούνται οφέλη που μπορούν να σώσουν τη ζωή τους. Ως επαγγελματίες υγείας, είμαστε εδώ για να συζητάμε ανοιχτά και χωρίς επικρίσεις με τους ασθενείς για τυχόν εμπόδια στη λήψη των φαρμάκων τους, ώστε να τους βοηθάμε να ακολουθούν καλύτερα την αγωγή».
Οι αλλαγές ή οι αποφάσεις σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή πρέπει να γίνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/artiriaki-piesi-i-paraleipsi-farmakon-mporei-na-periorisei-tin-prostasia-tis-kardias/25593
