Γρίπη: Ανησυχία προκαλεί νέα μετάλλαξη – Γιατί οι επιστήμονες συνιστούν έγκαιρο εμβολιασμό

Η δραστηριότητα της γρίπης αυξάνεται ασυνήθιστα νωρίς στις ΗΠΑ, προκαλώντας ανησυχία. Τι γνωρίζουμε για τη νέα μετάλλαξη και τι ισχύει στην Ελλάδα για τον εμβολιασμό.

Στις ΗΠΑ, η ασυνήθιστα πρώιμη άνοδος της δραστηριότητας της γρίπης προβληματίζει τους επιστήμονες. Την προσοχή τους έχει προσελκύσει το στέλεχος H1N1, που περιέχεται στα φετινά αντιγριπικά εμβόλια, αλλά φέρει και μια νέα μετάλλαξη, την G155E.

Τα πρώτα εργαστηριακά στοιχεία σχετικά με την G155E υποδεικνύουν ότι ενδέχεται να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τα αντισώματα αναγνωρίζουν τον ιό, κυρίως στους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες.

Μέχρι τώρα, πάντως, τα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν ότι η μετάλλαξη διευκολύνει τη μετάδοση, οδηγεί σε βαρύτερη νόσηση ή περιορίζει σε ορισμένο βαθμό την αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου. Τα ευρήματα βασίζονται σε προδημοσίευση επιστημονικής εργασίας, η οποία δεν έχει περάσει ακόμη από αξιολόγηση ανεξάρτητων επιστημόνων.

Τι γνωρίζουμε για τη μετάλλαξη G155E

Η G155E είναι γενετική αλλαγή στην αιμαγλουτινίνη, πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια του ιού της γρίπης και αποτελεί στόχο των αντισωμάτων του ανοσοποιητικού. Έχει εντοπιστεί σε ορισμένους ιούς H1N1, χωρίς να συνιστά νέο υπότυπο γρίπης.
Οι επιστήμονες διερευνούν κατά πόσο η συγκεκριμένη μεταβολή δυσκολεύει κάποια αντισώματα να αναγνωρίσουν και να εξουδετερώσουν τον ιό.

Γιατί η μετάλλαξη G155E απασχολεί για τους νεότερους

Σε προδημοσίευση που έγινε τον Σεπτέμβριο, εργαστηριακές εξετάσεις έδειξαν μειωμένη εξουδετέρωση ιών με τη μετάλλαξη G155E. Το εύρημα παρατηρήθηκε κυρίως σε δείγματα αίματος από άτομα 15 έως 25 ετών.

Οι ερευνητές μελετούν αν το αποτέλεσμα μπορεί να συνδέεται με τις διαφορετικές εκθέσεις των ηλικιακών ομάδων σε παλαιότερες μορφές του H1N1, μέσω προηγούμενης λοίμωξης ή εμβολιασμού.

Τα στοιχεία παραμένουν προκαταρκτικά, ωστόσο. Οι μετρήσεις αντισωμάτων στο εργαστήριο δεν τεκμηριώνουν ότι οι νεότεροι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσηση ή νοσηλεία. Χρειάζονται περισσότερα κλινικά και επιδημιολογικά δεδομένα για ασφαλή συμπεράσματα.

Τι γνωρίζουμε για την αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου

Το ενδεχόμενο μια μετάλλαξη να επηρεάζει την αναγνώριση του ιού από ορισμένα αντισώματα δεν συνεπάγεται ότι το αντιγριπικό εμβόλιο σταματά να παρέχει προστασία.

Σύμφωνα με την ίδια προδημοσίευση, μετά τον εμβολιασμό συμμετεχόντων από την Αυστραλία αυξήθηκαν τα αντισώματα έναντι των στελεχών H1N1 που εξετάστηκαν, μεταξύ των οποίων και εκείνα με τη μετάλλαξη G155E. Τα αποτελέσματα προέρχονται, όμως, από εργαστηριακές δοκιμές και δεν μετρούν άμεσα την προστασία από νοσηλεία ή σοβαρές επιπλοκές.

Στα αντιγριπικά εμβόλια περιλαμβάνονται ακόμη στελέχη H3N2 και γρίπης Β. Ο εμβολιασμός παραμένει βασικό εργαλείο πρόληψης, ώστε να περιορίζονται τα περιστατικά νόσησης και, κυρίως, οι σοβαρές επιπλοκές.

Η εικόνα της γρίπης και ο εμβολιασμός στην Ελλάδα

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εμφάνιση ή η κυκλοφορία μιας νέας παραλλαγής στις ΗΠΑ δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι θα επικρατήσει και στην Ελλάδα. Για την αποτίμηση της εγχώριας κατάστασης αξιοποιούνται τα δεδομένα επιτήρησης του ΕΟΔΥ, η εργαστηριακή ταυτοποίηση των στελεχών που κυκλοφορούν και η καταγραφή κρουσμάτων και νοσηλειών.
Καθοριστικό ρόλο στην εκτίμηση του κινδύνου εξακολουθούν να έχουν η παρακολούθηση της πορείας της γρίπης και η ενημέρωση από τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Με βάση τις εθνικές οδηγίες, συνιστάται ο εποχικός εμβολιασμός κατά της γρίπης, με προτεραιότητα σε όσους διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών: ηλικιωμένους, εγκύους, άτομα με χρόνια νοσήματα και ανοσοκατεσταλμένους.

Περίπου δύο εβδομάδες απαιτούνται για να αναπτυχθεί η ανοσολογική απόκριση μετά το εμβόλιο. Αν άτομα υψηλού κινδύνου εμφανίσουν συμπτώματα γρίπης, χρειάζεται να απευθυνθούν έγκαιρα σε γιατρό, καθώς ενδέχεται να κριθεί απαραίτητη η αξιολόγησή τους για αντιική αγωγή.

Η δύσπνοια, ο πόνος στο στήθος ή η σύγχυση χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση. Σε περίπτωση νόσησης, συνιστάται παραμονή στο σπίτι και αποφυγή στενής επαφής με ευάλωτους ανθρώπους.