Γρίπη: Νέα μετάλλαξη εξαπλώνεται ραγδαία – Πόσο ανησυχητική είναι

Η εποχική γρίπη απασχολεί ξανά τους επιστήμονες, καθώς δύο εξελίξεις γεννούν ερωτήματα για την εξέλιξη της φετινής περιόδου: η εμφάνιση νέας γενετικής παραλλαγής του ιού στις Ηνωμένες Πολιτείες και η έναρξη της γριπικής δραστηριότητας στην Ελλάδα νωρίτερα από το σύνηθες.

Η παραλλαγή G155E έχει προκαλέσει ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, επειδή η αλλαγή εντοπίζεται στην αιμοσυγκολλητίνη (Hemagglutinin – HA), πρωτεΐνη στην επιφάνεια του ιού που συμβάλλει στην αναγνώριση και την είσοδό του στα κύτταρα. Το κύριο ερώτημα είναι εάν η γενετική μεταβολή επηρεάζει την ικανότητα του ανοσοποιητικού να αναγνωρίζει τον ιό και, συνεπώς, την προστασία από προηγούμενη λοίμωξη ή εμβολιασμό.

Παράλληλα, τα επιδημιολογικά στοιχεία από την Ελλάδα απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση. Αν και η τελευταία καταγραφή έδειξε μείωση της θετικότητας, οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξήθηκαν, επομένως δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς ενδείξεις ότι έχει τελειώσει η πρώιμη έξαρση.

Η G155E και τα ερωτήματα γύρω από την ανοσία

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η γρίπη άρχισε να κυκλοφορεί νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν, ενώ οι επιστήμονες μελετούν πώς εξελίσσονται γενετικά τα στελέχη που βρίσκονται σε κυκλοφορία.

Η G155E είναι μια συγκεκριμένη μεταβολή στην αιμοσυγκολλητίνη του ιού της γρίπης. Η πρωτεΐνη αυτή αποτελεί βασικό στόχο των αντισωμάτων που δημιουργεί ο οργανισμός έπειτα από λοίμωξη ή εμβολιασμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλαγές στην επιφάνειά της ενδέχεται να επηρεάσουν το πόσο αποτελεσματικά το ανοσοποιητικό αναγνωρίζει έναν μεταλλαγμένο ιό.

Η εμφάνιση της παραλλαγής δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι προκαλεί σοβαρότερη νόσηση ή ότι διαφεύγει πλήρως της ανοσίας. Αυτά είναι ξεχωριστά ερωτήματα και χρειάζονται αυτοτελή επιστημονική διερεύνηση.

Με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά για την παραλλαγή, προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις σύνδεσής της με βαρύτερη κλινική εικόνα. Χρειάζεται, ωστόσο, να εξεταστεί εάν η προηγούμενη έκθεση σε άλλους υποτύπους της γρίπης εξασφαλίζει επαρκή προστασία απέναντί της.

Ένα από τα ζητήματα που εξετάζονται είναι εάν η ανοσία από παλαιότερα στελέχη αναγνωρίζει τη νέα παραλλαγή εξίσου αποτελεσματικά σε όλες τις ηλικίες. Ενδεχόμενες διαφορές θα μπορούσαν να μεταβάλουν τον αριθμό των λοιμώξεων, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι θα αυξηθεί η σοβαρότητα της νόσου.

Για αξιόπιστα συμπεράσματα χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εξάπλωση της παραλλαγής, την αποτελεσματικότητα της ανοσολογικής απόκρισης και την κλινική εικόνα όσων μολύνονται.

Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν την πορεία της γρίπης

Το γεγονός ότι η γρίπη εμφανίστηκε νωρίς δεν προμηνύει απαραίτητα μια ιδιαίτερα έντονη επιδημική περίοδο. Ομοίως, η προσωρινή μείωση της θετικότητας δεν αποκλείει να αυξηθούν ξανά τα κρούσματα.

Την εξέλιξη της γρίπης διαμορφώνουν διάφοροι παράγοντες: η θερμοκρασία, ο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους, το επίπεδο ανοσίας στον πληθυσμό και τα γνωρίσματα των στελεχών που κυκλοφορούν.

Όσο προχωρά το φθινόπωρο και πλησιάζει ο χειμώνας, αυξάνεται ο χρόνος που περνούν οι άνθρωποι σε εσωτερικούς χώρους, συχνά με ανεπαρκή αερισμό. Τέτοιες συνθήκες ενδέχεται να ευνοούν τη μετάδοση αναπνευστικών ιών.

Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να παρακολουθούνται τα νέα κρούσματα, τα εργαστηριακά δείγματα που βγαίνουν θετικά και οι εισαγωγές στα νοσοκομεία. Τα δεδομένα αυτά θα δείξουν αν η πρώιμη αύξηση θα υποχωρήσει ή αν θα ακολουθήσει εντονότερη κυκλοφορία του ιού.

Η καταγραφή της G155E στις ΗΠΑ, από μόνη της, δεν αρκεί για να προβλεφθεί τι θα συμβεί με τη γρίπη στην Ελλάδα. Πρέπει να διαπιστωθεί αν και σε ποιον βαθμό θα εξαπλωθεί η παραλλαγή στην Ευρώπη, καθώς και αν θα μεταβάλει ουσιαστικά την επιδημιολογική εικόνα.