Σύμφωνα με τη Eurostat, οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώνονται διαρκώς

Γονιμότητα στην ΕΕ: σύμφωνα με τη Eurostat, ο δείκτης βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Στην Ελλάδα η πτώση συνεχίζεται από το 2021 και οι περιφέρειες εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε μόλις 1,24 γεννήσεις ζώντων παιδιών ανά γυναίκα, ενώ το 2021 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 1,43, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη υποχώρηση της γονιμότητας. Οι διαφορές ανάμεσα στις περιοχές της χώρας είναι μεγάλες: ο δείκτης κυμαίνεται από 0,92 γεννήσεις ανά γυναίκα στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών έως 1,95 στις Κυκλάδες.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος της ευρύτερης μείωσης των γεννήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2024 ο δείκτης γονιμότητας υποχώρησε στο χαμηλότερο σημείο από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές, το 2001.

Τα δεδομένα περιλαμβάνονται σε νέα έκθεση της Eurostat, η οποία δημοσιεύτηκε στις 27 Οκτωβρίου και καταγράφει τις διαφορές στη γονιμότητα σε 1.165 περιφέρειες της ΕΕ.

Η γονιμότητα στην Ελλάδα μειώνεται σταθερά από το 2021

Η Ελλάδα βρίσκεται στη 20ή θέση ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, με βάση το συνολικό ποσοστό γονιμότητας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.

Η διαδοχική πτώση του δείκτη είναι εμφανής στα στοιχεία των τελευταίων ετών: από 1,43 γεννήσεις ανά γυναίκα το 2021, έφτασε τις 1,32 το 2022 και τις 1,26 το 2023, πριν μειωθεί περαιτέρω στις 1,24 το 2024.

Η πορεία αυτή καταδεικνύει τη δημογραφική πρόκληση για τη χώρα, αφού οι γεννήσεις εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά του αριθμού που χρειάζεται για τη φυσική αναπλήρωση του πληθυσμού.

Από 0,92 γεννήσεις ανά γυναίκα στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών έως 1,95 στις Κυκλάδες

Οι τιμές πίσω από τον εθνικό μέσο όρο διαφέρουν αισθητά από περιοχή σε περιοχή. Τη χαμηλότερη αναλογία στην Ελλάδα εμφανίζει ο Κεντρικός Τομέας Αθηνών, όπου καταγράφονται μόλις 0,92 γεννήσεις ανά γυναίκα, δηλαδή κάτω από μία κατά μέσο όρο. Για την Αττική συνολικά, ο δείκτης ανέρχεται σε 1,13 γεννήσεις ανά γυναίκα.

Στην υψηλότερη θέση βρίσκονται οι Κυκλάδες, με 1,95 γεννήσεις ανά γυναίκα. Έπεται η Ζάκυνθος, όπου ο δείκτης φτάνει το 1,71.

Οι περιφερειακές τιμές καταδεικνύουν πως η πτώση της γονιμότητας δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα: σε ορισμένες περιοχές τα επίπεδα είναι εξαιρετικά χαμηλά, ενώ σε άλλες καταγράφονται σαφώς υψηλότερες επιδόσεις.

Η γονιμότητα στην Ευρώπη έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2001

Η εξέλιξη στην Ελλάδα συμβαδίζει με την ευρύτερη τάση στην Ευρώπη. Το 2024, ο συνολικός δείκτης γονιμότητας στην ΕΕ ήταν 1,34 γεννήσεις ζώντων παιδιών ανά γυναίκα, η χαμηλότερη καταγραφή από την έναρξη των στοιχείων το 2001.

Την τελευταία εικοσαετία ο δείκτης δεν ξεπέρασε ποτέ το 2,10, που αποτελεί το σημείο αναφοράς για τη φυσική αναπλήρωση του πληθυσμού. Οι τιμές του κυμάνθηκαν από 1,34 έως 1,57 γεννήσεις ανά γυναίκα.

Η έκθεση της Eurostat καταγράφει επίσης μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις περιφέρειες της Ευρώπης. Από τις 1.165 περιφέρειες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι 439 (37,7%) είχαν δείκτη κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ οι 714 (61,3%) τον ξεπερνούσαν. Σε 12 περιφέρειες η τιμή ήταν ίση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι περιφέρειες της ΕΕ με τις χαμηλότερες τιμές γονιμότητας

Τουλάχιστον 1,75 γεννήσεις ανά γυναίκα καταγράφηκαν σε 14 περιφέρειες της Βουλγαρίας και της Γαλλίας, σε έξι της Γερμανίας και τρεις της Σλοβενίας, αλλά και σε περιφέρειες της Ουγγαρίας, της Ολλανδίας, της Ρουμανίας, της Ιρλανδίας, της Ελλάδας, της Κροατίας και της Σλοβακίας.

Οι ιδιαίτερα χαμηλές τιμές εντοπίζονται από την άλλη πλευρά στην Ισπανία, κυρίως στα βορειοδυτικά και σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές της, καθώς και σε μεγάλο μέρος της Ιταλίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σαρδηνία.

Σε 16 περιφέρειες της Ισπανίας, επτά της Πολωνίας, πέντε της Ιταλίας και τρεις της Ελλάδας ο δείκτης ήταν χαμηλότερος από μία γέννηση ανά γυναίκα. Αντίστοιχη καταγραφή έγινε σε δύο περιφέρειες της Γερμανίας και σε δύο της Λιθουανίας.

Τα στοιχεία φανερώνουν πόσο εκτεταμένο είναι το δημογραφικό πρόβλημα στην Ευρώπη, αλλά και πόσο διαφέρουν οι επιμέρους περιοχές. Στην Ελλάδα, τόσο η σταθερή πτώση του εθνικού δείκτη όσο και οι μεγάλες περιφερειακές αποκλίσεις διαμορφώνουν μια εικόνα που αναδεικνύει το δημογραφικό σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις των επόμενων ετών.