Η σωματική δραστηριότητα είναι γνωστό ότι ωφελεί την υγεία: βοηθά στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ενισχύει τη φυσική κατάσταση και μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ωστόσο, η γενική προτροπή «πρέπει να κινείστε περισσότερο» συχνά δεν αρκεί για να γίνει η άσκηση σταθερό μέρος της καθημερινότητας. Αυτή την κατάσταση θέλουν να αλλάξουν οι ειδικοί του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας (ACC). Σε επιστημονική δήλωση που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American College of Cardiology, αναφέρουν ότι η άσκηση χρειάζεται να εντάσσεται συστηματικά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παθήσεων, με σαφείς και εξατομικευμένες οδηγίες, καθώς μπορεί να προστατεύσει σημαντικά την καρδιά.
Γιατί η άσκηση λειτουργεί ως «φάρμακο» για την καρδιά;
Η συστηματική κίνηση επηρεάζει θετικά πολλούς παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η υγεία της καρδιάς και των αγγείων.
Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της πίεσης, στην καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη και στη διαχείριση του βάρους. Επιπλέον, ενισχύει την καρδιοαναπνευστική ικανότητα: το πόσο αποτελεσματικά συνεργάζονται καρδιά, πνεύμονες και μύες στη διάρκεια της σωματικής προσπάθειας.
Η συμβολή της άσκησης δεν αφορά μόνο την πρόληψη. Όταν προσαρμόζεται κατάλληλα, μπορεί να ενταχθεί ουσιαστικά στη φροντίδα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ήδη καρδιαγγειακά προβλήματα.
Δεν πρέπει, ωστόσο, να θεωρείται υποκατάστατο των φαρμάκων ή των άλλων θεραπειών που έχει συστήσει ο γιατρός. Μπορεί να προστεθεί σε αυτές και να συμβάλει στη συνολική αντιμετώπιση.
Άσκηση με ιατρική καθοδήγηση: Τι εισηγούνται οι καρδιολόγοι;
Η λογική είναι ανάλογη με εκείνη της φαρμακευτικής αγωγής: αφού ο γιατρός δεν δίνει σε όλους το ίδιο φάρμακο στην ίδια δόση, δεν είναι απαραίτητο να ακολουθούν όλοι το ίδιο πρόγραμμα άσκησης.
Για να σχεδιαστεί ένα πρόγραμμα στα μέτρα του κάθε ανθρώπου, χρειάζεται να συνεκτιμηθούν η ηλικία, η φυσική του κατάσταση και το ιατρικό ιστορικό, καθώς και τυχόν παθήσεις και οι προσωπικές του προτιμήσεις.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι οδηγίες πρέπει να είναι συγκεκριμένες και να διευκρινίζουν πρακτικά ζητήματα: ποια δραστηριότητα ενδείκνυται, με ποια συχνότητα, για πόση διάρκεια και σε ποια ένταση.
Για έναν άνθρωπο που μένει καθιστός πολλές ώρες, η αρχή μπορεί να γίνει με έναν σύντομο περίπατο κάθε μέρα και σταδιακή επιμήκυνσή του. Σε άλλη περίπτωση, μπορεί να είναι κατάλληλος ο συνδυασμός αερόβιας δραστηριότητας και ασκήσεων ενδυνάμωσης.
Επιδίωξη δεν είναι να εξαντλείται κανείς στην προπόνηση, αλλά να ακολουθεί ένα ασφαλές και εφαρμόσιμο πρόγραμμα που μπορεί να διατηρήσει σε βάθος χρόνου.
Πόση άσκηση χρειάζεται η καρδιά στην πράξη;
Για τους περισσότερους ενήλικες, οι διεθνείς οδηγίες συστήνουν κάθε εβδομάδα 150–300 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας ή 75–150 λεπτά έντονης, μαζί με μυϊκή ενδυνάμωση τουλάχιστον δύο ημέρες. Στις επιλογές περιλαμβάνονται το γρήγορο περπάτημα, το ποδήλατο, το κολύμπι, ο χορός και κάθε άλλη ασφαλής δραστηριότητα που ανεβάζει τον καρδιακό ρυθμό.
Υπάρχει, όμως, και ένα ενθαρρυντικό στοιχείο: δεν είναι αναγκαίο να πετύχουμε εξαρχής τους συγκεκριμένους στόχους για να αρχίσουμε να αποκομίζουμε οφέλη.
Ακόμη και λίγη κίνηση είναι καλύτερη από την καθόλου δραστηριότητα. Για όποιον δεν γυμνάζεται, μερικά λεπτά περπατήματος κάθε μέρα μπορούν να είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα.
Πόσα καθημερινά βήματα έχουν πραγματική σημασία;
Ο στόχος των 10.000 βημάτων είναι δημοφιλής, όμως δεν αποτελεί κάποιο μαγικό κατώφλι κάτω από το οποίο η σωματική δραστηριότητα παύει να ωφελεί.
Σύμφωνα με ερευνητικά στοιχεία, οφέλη για την υγεία μπορεί να προκύψουν και με λιγότερα βήματα. Ενδεικτικά, σε μελέτες τα 5.000–7.000 βήματα την ημέρα έχουν συσχετιστεί με καλύτερα αποτελέσματα υγείας από τα πολύ χαμηλά επίπεδα κίνησης. Δεν υπάρχει, πάντως, ένας αριθμός που να ταιριάζει σε όλους: η ηλικία, η υγεία και η φυσική κατάσταση καθορίζουν τι είναι εφικτό και κατάλληλο για τον καθένα.
Το σημαντικότερο είναι να αυξάνεται σταδιακά η καθημερινή κίνηση, ιδίως για όσους περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας καθιστοί.
Η άσκηση που διατηρείται στον χρόνο είναι η καλύτερη επιλογή
Ακόμη και ένα πολύ καλό πρόγραμμα δεν αποδίδει ουσιαστικά αν διακοπεί έπειτα από λίγες εβδομάδες… Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί εστιάζουν στην προσαρμογή στις ανάγκες κάθε ανθρώπου και στη συνέπεια.
Ένας περίπατος στη γειτονιά, η επιλογή της σκάλας αντί του ασανσέρ, μια ποδηλατάδα ή μερικές ασκήσεις ενδυνάμωσης στο σπίτι μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα πιο δραστήρια. Με την αερόβια άσκηση ενισχύεται η καρδιοαναπνευστική ικανότητα, ενώ οι ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης βοηθούν να διατηρούνται η δύναμη και η λειτουργικότητα του σώματος. Μαζί, οι δύο μορφές δραστηριότητας προσφέρουν ευρύτερα οφέλη.
Για όσους έχουν διαγνωσμένη καρδιοπάθεια, εμφανίζουν συμπτώματα όταν καταβάλλουν προσπάθεια ή αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς υγείας, το είδος και η ένταση της δραστηριότητας πρέπει να επιλέγονται με τη βοήθεια του θεράποντος γιατρού. Ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να χρειάζεται οργανωμένο πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης.
Πρόληψη της καρδιαγγειακής υγείας με νέα προσέγγιση
Οι καρδιολόγοι εισηγούνται κάτι περισσότερο από μια γενική σύσταση για περισσότερη άσκηση: να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο εντάσσεται η σωματική δραστηριότητα στο σύστημα υγείας. Αντί να αναφέρεται μόνο ως σύντομη συμβουλή στο τέλος της επίσκεψης, μπορεί να αξιολογείται, να συζητείται και να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Το βασικό μήνυμα ίσως είναι ότι η προστασία της καρδιάς δεν ξεκινά αποκλειστικά όταν παρουσιαστεί ένα πρόβλημα. Καλλιεργείται σταδιακά, μέσα από τις καθημερινές μας επιλογές.
Η άσκηση δεν αποτελεί πανάκεια και δεν αντικαθιστά την ιατρική θεραπεία. Παραμένει, ωστόσο, ένα από τα πιο πολύτιμα εργαλεία για την προστασία της καρδιάς μας και αξίζει να έχει τη θέση που της αρμόζει.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/fitness/kardia-i-somatiki-drastiriotita-einai-to-pio-ypotimimeno-farmako-poy-echoyme-sti-diathesi-mas/26109
