Μαραθώνιος Νέας Υόρκης: Ο 83χρονος Ντέιβ Ομπελκέβιτς θα τρέξει για 50ή φορά και μοιράζεται συμβουλές

Ο Ντέιβ Ομπελκέβιτς, 83 ετών, ετοιμάζεται να συμμετάσχει για 50ή φορά στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης. Έχοντας γνωρίσει τη διαδρομή σε πέντε δεκαετίες, μοιράζεται συμβουλές για την προετοιμασία, τον αγώνα και την αποκατάσταση.

Η πρώτη του επαφή με τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης ήταν το 1973, όταν συμμετείχαν λιγότεροι από 400 δρομείς και ο αγώνας διεξαγόταν εξ ολοκλήρου στο Σέντραλ Παρκ. Βρισκόταν στη δυτική πλευρά του Μανχάταν, κοντά στην 100ή Οδό, όταν είδε μια ομάδα δρομέων με αριθμούς συμμετοχής να περνά με ταχύτητα. Ρώτησε τους θεατές τι συνέβαινε. «Είναι ο μαραθώνιος», του απάντησαν.

Ο ίδιος έτρεχε ερασιτεχνικά και εντυπωσιάστηκε, αλλά και τρομοκρατήθηκε λίγο από την ταχύτητα των πρώτων δρομέων. Ήξερε ότι δεν θα μπορούσε να ακολουθήσει τον ρυθμό τους για 42,2 χιλιόμετρα, αλλά σκέφτηκε πως ίσως κατάφερνε να ολοκληρώσει έναν από τους τέσσερις γύρους του πάρκου με αξιοπρεπή χρόνο. Έτσι, στον τελευταίο γύρο μπήκε κι εκείνος στη διαδρομή και τερμάτισε σε 43 λεπτά. Αμέσως μετά, δήλωσε συμμετοχή για την επόμενη χρονιά.

Ο Ομπελκέβιτς παραδέχεται ότι χρειάστηκαν μερικά χρόνια για να βρει τον ρυθμό του στην προπόνηση. Τους μήνες πριν από τον αγώνα του 1974, έκανε μόνο μία προπονητική διαδρομή 9,7 χιλιομέτρων την εβδομάδα. «Έπαιρνα έξι μέρες ρεπό», λέει γελώντας. Παρ’ όλα αυτά, τερμάτισε σε 4:20:27, αν και η εμπειρία ήταν, όπως λέει, «δύσκολη».

Το 1975 δήλωσε ξανά συμμετοχή, αλλά δεν ολοκλήρωσε τον αγώνα. Ξεκίνησε δυνατά, όμως είχε αλλεπάλληλες κρίσεις ζάλης. Πέντε μίλια, δηλαδή περίπου 8 χιλιόμετρα, πριν από τον τερματισμό, σταμάτησε για να ξεκουραστεί. Τότε πέρασε με το αυτοκίνητό του ο Φρεντ Λέμποου, διευθυντής του αγώνα και συνιδρυτής του Μαραθωνίου της Νέας Υόρκης. Απογοητευμένος από τον χρόνο που είχε χάσει, ο Ομπελκέβιτς τού ζήτησε να τον πάει με το αυτοκίνητο στη γραμμή τερματισμού. «Θα έπρεπε να είχε πει: “Με τίποτα, θα τερματίσεις περπατώντας!”. Αντί γι’ αυτό, είπε: “Ναι, μπες πίσω”. Άρα, αυτός φταίει που δεν τερμάτισα», λέει αστειευόμενος.

Το 1976 η διαδρομή άλλαξε, ώστε να περνά και από τους πέντε δήμους της Νέας Υόρκης. «Περνούσε από μεγάλο μέρος της πόλης που δεν είχα δει ποτέ», λέει. Μεγάλωσε σε προάστιο του Μπίνγκχαμτον, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, και μετακόμισε στο Μανχάταν το 1961 για να φοιτήσει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Ωστόσο, ζούσε πάντα στο Άπερ Γουέστ Σάιντ. «Δεν νομίζω ότι είχα πάει ποτέ στο Στάτεν Άιλαντ. Ήταν μια αποκάλυψη», λέει.

Όταν έφτασε στην εκκίνηση του πρώτου μαραθωνίου με τη διαδρομή των πέντε δήμων, ευτυχώς έτρεχε πλέον περισσότερα από 9,7 χιλιόμετρα την εβδομάδα. Είχε γίνει μέλος του Millrose Athletic Association, όπου απέκτησε καλές συνήθειες προπόνησης και έναν εντελώς νέο κοινωνικό κύκλο.

Ανακάλυψε ότι, ανάμεσα σε δρομείς με παρόμοιους στόχους και δυσκολίες, ήταν πιο εξωστρεφής απ’ ό,τι συνήθως. «Άνοιξα το στόμα μου και μίλησα σε έναν εντελώς άγνωστο. Δεν είναι τόσο δύσκολο. Αρκεί να κάνεις την αρχή. Αυτό άλλαξε όλη μου την προσωπικότητα», λέει. Εκείνη τη χρονιά τερμάτισε σε 3:22:44.

Από τότε δεν έχει χάσει κανέναν Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης, καταγράφοντας το μεγαλύτερο σερί συμμετοχών: 49 αγώνες. Τον Νοέμβριο θα συμπληρώσει 50 συμμετοχές στη διαδρομή όπως είναι γνωστή σήμερα.

Στις πέντε δεκαετίες που μεσολάβησαν, τόσο ο Ομπελκέβιτς όσο και ο αγώνας έχουν αλλάξει. Το 1976 συμμετείχαν λίγο περισσότεροι από 2.000 δρομείς, ενώ σήμερα λαμβάνουν μέρος σχεδόν 60.000 άνθρωποι από όλο τον κόσμο. «Τα πρώτα χρόνια, κοιτούσες γύρω σου και όλοι ήταν από τα βορειοανατολικά. Τώρα το ένα τέταρτο των συμμετεχόντων είναι από άλλη χώρα», λέει. Όπως προσθέτει, η συνολική εμπειρία είναι πλέον πιο συμπεριληπτική και ενδιαφέρουσα.

Έχει αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει τον μαραθώνιο. Πριν από μερικά χρόνια αντιμετώπισε ένα ανεύρυσμα απειλητικό για τη ζωή του στο αριστερό πόδι. Ανάρρωσε, αλλά δεν αισθάνθηκε ξανά ακριβώς όπως πριν: λαχανιάζει μετά από λίγα λεπτά τρεξίματος. Έτσι, τώρα διανύει τη διαδρομή περπατώντας με την ομάδα Athletes with Disabilities (AWD), ενώ οδηγός του θα είναι η κόρη του, με την οποία έχει αγωνιστεί και στο παρελθόν.

Προπονείται κάνοντας ασκήσεις φυσικοθεραπείας και περπατώντας σχεδόν κάθε μέρα. Η μεγαλύτερη διαδρομή του στον φετινό κύκλο προετοιμασίας ήταν 24 χιλιόμετρα. «Λένε ότι πρέπει να κάνεις αρκετές διαδρομές 32 χιλιομέτρων, αλλά δεν είχα χρόνο. Αν περπατάς με ρυθμό 4,8 χιλιομέτρων την ώρα, χρειάζεται πολλή ώρα», λέει.

Επιτρέπει επίσης στον εαυτό του να παραλείπει μια μέρα προπόνησης όταν ο καιρός είναι κακός ή κάτι πονάει. «Μία από τις τεχνικές μου για να αποφεύγω τους τραυματισμούς είναι η εξής: αν πονάω κάπου, δοκιμάζω για πέντε λεπτά. Αν πονάει, γυρίζω σπίτι περπατώντας. Αν πονάει και την επόμενη μέρα, μένω σπίτι», λέει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, στόχος του ήταν να τρέξει τον μαραθώνιο σε λιγότερο από τρεις ώρες. Το κατάφερε το 1979, με χρόνο 2:50:18. Φέτος έχει δύο στόχους: να τερματίσει —υπολογίζει ότι θα χρειαστεί λίγο περισσότερο από οκτώ ώρες— και να διασκεδάσει. «Αυτό είναι πιο σημαντικό από οτιδήποτε άλλο για μένα», λέει.

Τι έμαθε ο Ντέιβ Ομπελκέβιτς σε 50 χρόνια στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης

Όσοι συμμετέχουν φέτος μπορούν να αναζητήσουν τον Ομπελκέβιτς στο Στάτεν Άιλαντ. Θα εκπροσωπήσει τους New York Road Runners ως μέλος της ομάδας Team Inspire του 2026 και θα ξεκινήσει στις 8:22 π.μ. Μέχρι να δοθεί η εκκίνηση, φροντίζει να πιάνει κουβέντα με άλλους δρομείς. Είναι, μάλιστα, μία από τις συμβουλές του για να περάσει η ώρα και να γνωρίσει κανείς κόσμο.

«Μη διστάζετε να συστηθείτε. Ο καθένας έχει διαφορετική ιστορία», λέει. «Είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να γνωρίσετε ανθρώπους και να περάσει η ώρα. Έχετε μαζί σας μερικές επαγγελματικές κάρτες. Αν θέλετε να κρατήσετε επαφή με κάποιον, μπορείτε να πείτε: “Ορίστε η κάρτα μου”».

Ακολουθούν μερικές ακόμη συμβουλές, σκέψεις και παρατηρήσεις του Ομπελκέβιτς, βασισμένες σε 50 χρόνια συμμετοχής στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης.

Προσοχή στα χαλαρά τρεξίματα πριν από τον αγώνα

Στην πόλη διοργανώνονται πολλά χαλαρά ομαδικά τρεξίματα πριν από τον αγώνα, ενώ μπορεί κανείς να κάνει και μόνος του μερικά εύκολα χιλιόμετρα για να ξεμουδιάσει. Ωστόσο, ο Ομπελκέβιτς συνιστά προσοχή στους δρόμους και τα πεζοδρόμια της πόλης, που μπορεί να είναι ανώμαλα και να κρύβουν απρόβλεπτα εμπόδια.

Θυμάται μια χρονιά που, την προηγουμένη του αγώνα, σκόνταψε σε ένα εμπόδιο που είχε τοποθετηθεί λανθασμένα κοντά στη γραμμή τερματισμού και έπεσε. Ευτυχώς δεν τραυματίστηκε, αλλά το περιστατικό θα μπορούσε να έχει καταλήξει καταστροφικά.

Απολαύστε το πλοίο προς την εκκίνηση

Η πρωινή διαδρομή με το πλοίο προς το Στάτεν Άιλαντ είναι μια εμπειρία ξεχωριστή για τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης. Πόσοι άλλοι αγώνες ξεκινούν με μια διαδρομή στη θάλασσα; Αν το πλοίο είναι το μέσο μεταφοράς που σας έχει οριστεί, απολαύστε τη θέα στον ορίζοντα της Νέας Υόρκης και στο Άγαλμα της Ελευθερίας, αλλά και την ενέργεια των συνεπιβατών σας.

Πριν αρχίσει να τρέχει με την AWD, η οποία διαθέτει λεωφορείο για τη μεταφορά στην εκκίνηση, ο Ντέιβ συνήθιζε να παίρνει το πλοίο και να πιάνει κουβέντα με δρομείς από όλο τον κόσμο. «Ήταν πάντα πολύ διασκεδαστικό», λέει.

Πάρτε μαζί σας έντυπο υλικό για διάβασμα που μπορείτε να αφήσετε

Αντί να εξαντλείτε την μπαταρία του κινητού σας κάνοντας νευρικά κύλιση στην οθόνη, πάρτε μαζί σας κάτι να διαβάσετε και αφήστε το όταν έρθει η ώρα να παραταχθείτε. «Βοηθά να έχετε, ας πούμε, τους New York Times. Μπορείτε να τους διαβάσετε και μετά να τους αφήσετε εκεί», λέει ο Ομπελκέβιτς. (Μια φορά σκέφτηκε να γράψει ένα γράμμα όσο περίμενε, αλλά δεν βρήκε γραμματοκιβώτιο. Καλύτερα, λοιπόν, να αφήσετε τις καρτ ποστάλ.)

Μην έχετε μόνο ρούχα που σκοπεύετε να πετάξετε

Πολλοί δρομείς φορούν επιπλέον ρούχα για να ζεσταθούν — φόρμες, φούτερ, πόντσο, σκουφιά και γάντια — τα οποία σκοπεύουν να αφήσουν πριν από την εκκίνηση της δικής τους ομάδας. Εθελοντές συγκεντρώνουν στη συνέχεια τα ρούχα για δωρεά ή ανακύκλωση. Ο Ομπελκέβιτς, όμως, προειδοποιεί να μην πετάξετε όλα τα επιπλέον ρούχα σας.

«Αν έχετε μαζί σας ένα μπουφάν ή κάτι παρόμοιο, προτείνω να μην το πετάξετε μόλις ζεσταθείτε, γιατί θα χρειαστεί λίγη ώρα μέχρι να φτάσετε στα ρούχα σας μετά τον τερματισμό. Πρέπει να περπατήσετε αρκετά», λέει. Από τη γραμμή τερματισμού μέχρι τον δρόμο μεσολαβεί περπάτημα περίπου 1,6 χιλιομέτρων, ενώ η απόσταση είναι ακόμη μεγαλύτερη αν πρέπει να φτάσετε στο μετρό ή στο ξενοδοχείο σας. Αν είστε ιδρωμένοι, εξαντλημένοι και κρυώνετε, αυτή η διαδρομή μπορεί να είναι ιδιαίτερα δυσάρεστη.

Αν συνήθως κρυώνετε μετά τον αγώνα, σκεφτείτε να κρατήσετε κάτι ελαφρύ, που μπορείτε να διπλώσετε και να βάλετε σε τσαντάκι μέσης ή να δέσετε γύρω από τη μέση ή τους ώμους σας.

Αξιοποιήστε την ενέργεια του πλήθους

Σε μια κλίμακα δυσκολίας από το 1 έως το 10, ο Ομπελκέβιτς, που έχει τρέξει μαραθωνίους και υπερμαραθωνίους σε όλο τον κόσμο, βαθμολογεί τον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης με 6, αλλά με μια σημαντική επιφύλαξη.

«Το κοινό στη Νέα Υόρκη σε υποστηρίζει πάρα πολύ. Συχνά ακούς δύο συγκροτήματα να παίζουν ταυτόχρονα — ένα μπροστά σου και ένα πίσω σου. Όλα αυτά κάνουν τον πόνο να υποχωρεί πιο γρήγορα», λέει. Αν δεν υπήρχαν περίπου δύο εκατομμύρια θεατές που επευφημούν, θα βαθμολογούσε τη δυσκολία πολύ υψηλότερα.

Χρησιμοποιήστε το «τεστ ομιλίας» για να ελέγχετε τον ρυθμό σας

Το μόνο μειονέκτημα όλης αυτής της θετικής ενέργειας είναι ότι μπορεί εύκολα να παρασυρθείτε και να ξεκινήσετε πολύ γρήγορα. Ο Ομπελκέβιτς χρησιμοποιούσε πάντα το «τεστ ομιλίας» για να ελέγχει την προσπάθειά του. «Αν δεν μπορείς να μιλήσεις, τρέχεις πολύ γρήγορα», λέει.

Μείνετε συγκεντρωμένοι στη γέφυρα Κουίνσμπορο

Από τις πέντε γέφυρες της διαδρομής, η Κουίνσμπορο είναι η πιο απαιτητική, σύμφωνα με τον Ομπελκέβιτς. Η διαδρομή φτάνει εκεί περίπου στο 15ο μίλι, δηλαδή στα 24 χιλιόμετρα, όταν ορισμένοι δρομείς μπορεί να έχουν αρχίσει να κουράζονται. Η γέφυρα έχει μήκος περίπου 1,1 χιλιόμετρο, αλλά επειδή επικρατεί παράξενη ησυχία —δεν υπάρχουν θεατές πάνω στη γέφυρα— μπορεί να μοιάζει ατελείωτη. Για όσους αντλούν ενέργεια από το πλήθος, αυτό το σημείο μπορεί να είναι πολύ δύσκολο, λέει.

Υπάρχει, ωστόσο, μια ανακούφιση: στην πλευρά του Μανχάταν, χιλιάδες θεατές παρατάσσονται στη Φερστ Άβενιου και επευφημούν τους δρομείς. Αυτό το τμήμα του αγώνα αποκαλείται συχνά «το τείχος του ήχου» και, μόλις βγείτε από τη γέφυρα, θα καταλάβετε γιατί.

Προετοιμαστείτε για τη δύσκολη στιγμή γύρω στα 32 χιλιόμετρα

Ο Ομπελκέβιτς έχει παρατηρήσει ότι πολλοί δρομείς δυσκολεύονται γύρω στο 20ό μίλι, δηλαδή περίπου στα 32 χιλιόμετρα, στο Μπρονξ. Ο ίδιος, πάντως, δεν έχει βιώσει ποτέ το λεγόμενο «χτύπημα στον τοίχο».

«Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή σκοπεύω να τερματίσω έχοντας ακόμη λίγη ενέργεια», λέει. Πρόσφατα διάβασε ένα άρθρο για έναν διάσημο δρομέα που σχεδίαζε να ολοκληρώσει τον μαραθώνιο «χωρίς καθόλου ενέργεια», έναν στόχο που θεωρεί αμφισβητήσιμο.

«Αφού τερματίσεις, πρέπει και πάλι να περπατήσεις λίγο. Δεν γίνεται να είσαι εξαντλημένος στη γραμμή τερματισμού και να πέσεις κάτω», λέει. Το γεγονός ότι πρέπει να κρατήσει λίγη ενέργεια για να βγει από το πάρκο και να επιστρέψει στο σπίτι τον βοηθά να μην πιέζεται υπερβολικά κατά τη διάρκεια του αγώνα.

Απολαύστε το καλύτερο σημείο της διαδρομής: το 24ο μίλι

Όσο κι αν πονάτε, η είσοδος στο Σέντραλ Παρκ από την 90ή Οδό, στο 24ο μίλι — περίπου στα 38,6 χιλιόμετρα — μοιάζει με επιστροφή στο σπίτι. Το πάρκο είναι ένα γνώριμο σημείο, το πλήθος είναι ενθουσιώδες και ξέρετε ότι θα τερματίσετε.

«Πηγαίνω στο Σέντραλ Παρκ σχεδόν κάθε μέρα και το γνωρίζω σε κάθε του γωνιά, οπότε είναι πολύ καθησυχαστικό να μπαίνω στο πάρκο», λέει ο Ομπελκέβιτς. «Θα έλεγα ότι, εκτός από τη γραμμή τερματισμού, που είναι το πιο εντυπωσιακό σημείο, αυτό είναι που μου ανεβάζει περισσότερο τη διάθεση: η είσοδος στο Σέντραλ Παρκ».

Κατεβείτε ανάποδα τα σκαλιά του μετρό

Αφού περάσετε τη γραμμή τερματισμού, παραλάβετε το μετάλλιό σας και βγείτε από το πάρκο, αρχίζει η επιστροφή στο σπίτι ή στο ξενοδοχείο. Ακόμη και μια απόσταση που κανονικά θα περπατούσατε μπορεί να μοιάζει αδύνατο να καλυφθεί, γι’ αυτό προγραμματίστε να χρησιμοποιήσετε τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

«Μην περιμένετε ότι θα βρείτε ταξί», προειδοποιεί ο Ομπελκέβιτς. Ακόμη κι αν βρείτε Uber, οι αποκλεισμένοι δρόμοι κάνουν την κυκλοφορία πολύ δύσκολη. «Ένα καλό με τα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι ότι πρέπει να ανεβείτε ή να κατεβείτε σκάλες, κάτι που είναι εξαιρετικό για την αποκατάσταση», λέει. «Και πιστέψτε με: αν κατεβαίνετε σκάλες, γυρίστε, κρατηθείτε από την κουπαστή και κατεβείτε ανάποδα. Πονάει 50% λιγότερο».

Μπορεί να φαίνεται λίγο παράξενο, αλλά όσοι χρησιμοποιούν καθημερινά το μετρό της Νέας Υόρκης έχουν δει πολύ πιο αλλόκοτα πράγματα.

Κάντε έναν περίπατο την επόμενη μέρα

«Θα πρότεινα να ξεχάσετε το τρέξιμο για περίπου μία εβδομάδα», λέει ο Ομπελκέβιτς. Αντί γι’ αυτό, συνιστά έναν περίπατο, που μπορεί να βοηθήσει την κυκλοφορία του αίματος και την αποκατάσταση, χωρίς να προσθέσει επιπλέον επιβάρυνση.

Μην ξεχάσετε, όμως, να γιορτάσετε την προσπάθειά σας. Μετά από ένα ζεστό ντους, ο Ομπελκέβιτς σκοπεύει να δειπνήσει στο σπίτι με τη σύζυγό του, Λιν, και την οικογένειά τους. Δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη τελετή ή συγκεκριμένο μενού, αλλά ένα πράγμα είναι απαραίτητο: «Η μπίρα είναι πολύ σημαντική», λέει, σημειώνοντας ότι συνήθως επιλέγει Miller Lite. «Μόνο μία. Αλλά μία μπίρα είναι πολύ σημαντική».