Ερευνητές εντόπισαν ένα εγκεφαλικό σήμα που ίσως βοηθά να εξηγηθεί γιατί η σχιζοφρένεια προκαλεί τόσο διαφορετικά συμπτώματα, όπως δυσκολίες στην αντίληψη, την κίνηση και την ομιλία. Το εύρημα υποδηλώνει ότι προβλήματα που μοιάζουν άσχετα μεταξύ τους μπορεί να οφείλονται σε μια κοινή διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες.
Η σχιζοφρένεια είναι μια σύνθετη ψυχιατρική διαταραχή που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βιώνουν τον κόσμο, αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους και επικοινωνούν. Τα συμπτώματά της συνήθως μελετώνται ως ξεχωριστές εκδηλώσεις, όμως νέα έρευνα δείχνει ότι μπορεί να έχουν περισσότερα κοινά απ’ όσα θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου McGill, του Κέντρου Απεικόνισης Εγκεφάλου McConnell, του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ, του Ερευνητικού Κέντρου του Πανεπιστημιακού Κέντρου Υγείας του Μόντρεαλ και του Ερευνητικού Κέντρου Douglas. Τα ευρήματα δείχνουν έναν κοινό εγκεφαλικό μηχανισμό που ίσως εξηγεί αρκετά διαφορετικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας.
Ένα εξασθενημένο εγκεφαλικό σήμα συνδέεται με πολλαπλά συμπτώματα
Για να διερευνήσουν αυτή τη σύνδεση, οι ερευνητές εξέτασαν τη δραστηριότητα της βήτα ζώνης σε 25 άτομα με διάγνωση σχιζοφρένειας και σε 25 υγιείς συμμετέχοντες. Η δραστηριότητα της βήτα ζώνης αναφέρεται σε ρυθμικά μοτίβα ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο, τα οποία συμμετέχουν στον συντονισμό της επεξεργασίας πληροφοριών, της αντίληψης και της κίνησης.
Οι συμμετέχοντες έκαναν δοκιμασίες που αξιολογούσαν πόσο σωστά μπορούσαν να κρίνουν τον χρονισμό οπτικών και ακουστικών πληροφοριών. Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης την ομιλία τους, αναζητώντας ενδείξεις αποδιοργανωμένης σκέψης και επικοινωνίας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ένα αξιοσημείωτο μοτίβο: τα άτομα με σχιζοφρένεια παρουσίαζαν ασθενέστερη και βραδύτερη δραστηριότητα στη βήτα ζώνη σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες με τις πιο έντονες ανωμαλίες σε αυτό το εγκεφαλικό σήμα έτειναν να δυσκολεύονται περισσότερο να επεξεργαστούν τον χρονισμό εικόνων και ήχων, να έχουν πιο αποδιοργανωμένη ομιλία και να εμφανίζουν σοβαρότερα κλινικά συμπτώματα.
Αυτές οι τρεις εκδηλώσεις της σχιζοφρένειας συνήθως μελετώνται ανεξάρτητα. Το γεγονός ότι όλες συνδέθηκαν με μεταβολές στο ίδιο εγκεφαλικό σήμα υποδηλώνει πως μια κοινή υποκείμενη διαδικασία μπορεί να συμβάλλει στις διαφορετικές επιδράσεις της διαταραχής.
Νέα στοιχεία για το πώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται την πραγματικότητα
«Αυτό μας προσφέρει πρώιμες αλλά πειστικές ενδείξεις ότι η μέτρηση της λειτουργίας του εγκεφάλου, και ιδίως του τρόπου με τον οποίο δημιουργεί και αναθεωρεί το δικό του μοντέλο για τον κόσμο, μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ότι υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής πίσω από το συγκεχυμένο σύνολο συμπτωμάτων που παρατηρούμε σε διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια», δήλωσε η δρ Lena Palaniyappan, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, καθηγήτρια Ψυχιατρικής στο McGill και διευθύντρια του Κέντρου Αριστείας για την Ψυχική Υγεία των Νέων στο Νοσοκομείο Douglas.
Ο εγκέφαλος αξιοποιεί διαρκώς τις αισθητηριακές πληροφορίες που λαμβάνει για να αναπτύσσει και να επικαιροποιεί την κατανόησή του για το περιβάλλον. Αυτή η διαδικασία βοηθά τους ανθρώπους να ερμηνεύουν όσα βλέπουν και ακούν, να προβλέπουν γεγονότα και να συντονίζουν τις κινήσεις τους. Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι διαταραχές σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να εξηγούν γιατί η σχιζοφρένεια επηρεάζει διαφορετικές πτυχές της συμπεριφοράς και της αντίληψης.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μαγνητοεγκεφαλογραφία υψηλής ανάλυσης (MEG) για να μετρήσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα. Η τεχνική αυτή ανιχνεύει τα ασθενή μαγνητικά πεδία που δημιουργούνται από την ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο, επιτρέποντας την εξαιρετικά ακριβή καταγραφή των μεταβολών στα νευρικά σήματα. Οι απεικονίσεις πραγματοποιήθηκαν στο Κέντρο Απεικόνισης Εγκεφάλου McConnell του Νευρολογικού Ινστιτούτου-Νοσοκομείου του Μόντρεαλ (The Neuro).
«Αυτό που μας έκανε εντύπωση ήταν ότι το ίδιο εξασθενημένο εγκεφαλικό σήμα εμφανιζόταν σε όποια δραστηριότητα κι αν εξετάζαμε, είτε οι ασθενείς επεξεργάζονταν έναν ήχο ή μια εικόνα είτε εκτελούσαν μια κίνηση», δήλωσε η Hsi (Tiana) Wei, πρώτη συγγραφέας της μελέτης και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Ψυχιατρικής του McGill και στο Ερευνητικό Κέντρο Douglas. «Το ίδιο μοτίβο σε αυτούς τους διαφορετικούς τομείς υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχει μια κοινή υποκείμενη διαδικασία που συνδέει τα συμπτώματα».
Μπορεί το εύρημα να βοηθήσει στην έγκαιρη ανίχνευση της ψύχωσης;
Πέρα από τις νέες πληροφορίες για τη σχιζοφρένεια, τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν τους ερευνητές να εντοπίζουν νέους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν ψύχωση. Η ψύχωση περιλαμβάνει διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο κάποιος αντιλαμβάνεται ή ερμηνεύει την πραγματικότητα και μπορεί να εκδηλωθεί με εμπειρίες όπως οι ψευδαισθήσεις ή οι παραληρητικές ιδέες.
Ο έγκαιρος εντοπισμός έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα πρώτα σημάδια της σχιζοφρένειας συχνά εμφανίζονται στην εφηβεία, αλλά μπορεί να μην αναγνωριστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Τα πρώτα σημάδια της σχιζοφρένειας εμφανίζονται στην εφηβεία, αλλά συχνά περνούν απαρατήρητα για μεγάλο διάστημα. Αν το εύρημα επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερα δείγματα, ενδέχεται να έχουμε μια δυνητικά χρήσιμη μέθοδο για να εντοπίζουμε ποιοι από τους νέους που αναζητούν βοήθεια για την ψυχική τους υγεία χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη, ώστε να προληφθεί η ψύχωση», δήλωσε η Palaniyappan.
Οι ερευνητές υπογράμμισαν, ωστόσο, ότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά. Στη μελέτη συμμετείχαν μόνο 50 άτομα και απαιτείται περαιτέρω έρευνα σε μεγαλύτερες, ανεξάρτητες ομάδες, προκειμένου να διαπιστωθεί πόσο αξιόπιστα συνδέεται το εγκεφαλικό σήμα με τις διαταραχές της ομιλίας και τη συνολική βαρύτητα των συμπτωμάτων.
«Πρόκειται για μια πρώτη μελέτη με σχετικά μικρό δείγμα και οι συσχετίσεις με την ομιλία και την κλινική βαρύτητα θα πρέπει να ελεγχθούν σε μεγαλύτερα, ανεξάρτητα δείγματα προτού μπορέσουμε να είμαστε βέβαιοι», δήλωσε η Wei.
Αν μελλοντικές μελέτες επιβεβαιώσουν τα ευρήματα, η μέτρηση της δραστηριότητας της βήτα ζώνης θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τον εντοπισμό ανθρώπων που χρειάζονται έγκαιρη υποστήριξη. Η Wei ανέφερε επίσης ότι το συγκεκριμένο εγκεφαλικό σήμα αξίζει να διερευνηθεί ως πιθανός στόχος μελλοντικών θεραπειών για τη σχιζοφρένεια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/schizofreneia-ena-egkefaliko-sima-isos-syndeetai-me-ta-pio-syntheta-symptomata-tis/26369
