Πώς επηρεάζεται η σκέψη μας όταν χρησιμοποιούμε διαφορετικές λέξεις;
Αυτό δεν σημαίνει ότι μια διαφορετική φράση θα λύσει ως διά μαγείας τα προβλήματά μας. Ωστόσο, η αλλαγή της γλώσσας που χρησιμοποιούμε μπορεί να μας βοηθήσει να μετακινήσουμε την προσοχή μας από την αδυναμία στη δράση, από την απογοήτευση στη λύση και από την αυτοκριτική στην προσπάθεια για βελτίωση. Ακολουθούν εννέα καθημερινές φράσεις που μπορούμε να αντικαταστήσουμε με πιο ενδυναμωτικές διατυπώσεις.
1. Από το «Θα προσπαθήσω» στο «Θα το κάνω»: Μία σκέψη που προσφέρει αυτοπεποίθηση
Η λέξη «προσπαθώ» αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην τα καταφέρουμε. Αντίθετα, το «θα το κάνω» εκφράζει σαφέστερη πρόθεση και αποφασιστικότητα. Δεν πρόκειται για το να αγνοούμε τις δυσκολίες ή να θεωρούμε δεδομένη την επιτυχία. Πρόκειται για το να ξεκινάμε με την πρόθεση της δράσης και όχι με την πιθανότητα της αποτυχίας.
2. Από το «Δεν έχω…» στο «Θέλω να αποκτήσω…»
Η φράση «δεν έχω» εστιάζει σε αυτό που λείπει. Η φράση «θέλω» στρέφει την προσοχή σε αυτό που επιθυμούμε να δημιουργήσουμε. Για παράδειγμα, αντί για «Δεν έχω φίλους», μπορούμε να πούμε «Θέλω να γνωρίσω ανθρώπους με τους οποίους θα ταιριάζω». Η δεύτερη διατύπωση δεν αλλάζει την πραγματικότητα, αλλά ανοίγει περισσότερο χώρο για δράση.
3. Όταν η σκέψη κατευθύνεται στο «Τι μπορώ να μάθω από αυτό;»
Δεν είναι όλες οι εμπειρίες ευχάριστες ή χρήσιμες. Ακόμη κι έτσι, μπορούμε να αναζητήσουμε κάτι που θα μας βοηθήσει στο μέλλον. Μια απογοήτευση μπορεί να μας δείξει τι δεν λειτούργησε. Ένα λάθος μπορεί να μας αποκαλύψει τι χρειάζεται να αλλάξουμε. Ακόμη και μια δυσάρεστη κατάσταση μπορεί να μας διδάξει τι δεν θέλουμε να επαναλάβουμε.
Η ερώτηση «Τι μπορώ να μάθω από αυτό;» μετατρέπει, έστω και νοητικά, την εμπειρία από αδιέξοδο σε μάθημα.
4. Από το «Εγώ φταίω» ή «Εσύ φταις» στο «Τι συνέβη και τι μπορούμε να κάνουμε τώρα;»
Η αναζήτηση του ενόχου μπορεί εύκολα να μας κρατήσει εγκλωβισμένους στο παρελθόν. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη δεν έχει σημασία. Σημαίνει ότι, αφού κατανοήσουμε τι συνέβη, χρειάζεται να κοιτάξουμε και το επόμενο βήμα. Το «Τι μπορούμε να κάνουμε τώρα;» μεταφέρει τη συζήτηση από την κατηγορία στη λύση.
5. Από το «Είσαι…» στο «Αυτό που θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά είναι…»
Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να χαρακτηρίζουμε έναν άνθρωπο και στο να σχολιάζουμε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά του. Το «είσαι τεμπέλης», για παράδειγμα, αφορά στην ταυτότητα του άλλου. Το «θα μπορούσες να οργανώσεις διαφορετικά τον χρόνο σου» αφορά σε μια συμπεριφορά που μπορεί να αλλάξει. Η δεύτερη διατύπωση αφήνει χώρο για βελτίωση, χωρίς να μετατρέπει την κριτική σε προσωπική επίθεση.
6. Η σκέψη «Γιατί σε μένα;» VS η σκέψη «Τι κάνω από εδώ και πέρα;»
Υπάρχουν στιγμές που η ζωή μοιάζει άδικη. Το «Γιατί σε μένα;» είναι μια απολύτως ανθρώπινη ερώτηση, ιδιαίτερα όταν κάτι μας έχει πληγώσει ή μας έχει απογοητεύσει. Όμως, δεν μας οδηγεί απαραίτητα σε μια λύση. Η ερώτηση «Τι μπορώ να κάνω από εδώ και πέρα;» μεταφέρει την προσοχή σε κάτι που βρίσκεται περισσότερο υπό τον έλεγχό μας, δηλαδή στην επόμενη κίνησή μας.
7. Από το «Συγγνώμη που σας ενοχλώ» στο «Θα μπορούσα να έχω λίγα λεπτά από τον χρόνο σας;»
Πολλοί άνθρωποι απολογούνται ακόμη και όταν απλώς ζητούν κάτι απολύτως λογικό. Το «συγγνώμη που σας ενοχλώ» μπορεί να μεταφέρει την αίσθηση ότι η παρουσία ή η ανάγκη μας αποτελεί βάρος. Αντίθετα, το «θα μπορούσα να έχω λίγα λεπτά από τον χρόνο σας;» είναι ευγενικό, χωρίς να μειώνει την αξία μας. Η ευγένεια και η αυτοπεποίθηση μπορούν να συνυπάρχουν.
8. Από το «Μισώ να το κάνω αυτό» στο «Θα νιώσω καλά όταν το τελειώσω»
Υπάρχουν υποχρεώσεις που κανείς μας δεν απολαμβάνει. Όταν όμως επαναλαμβάνουμε ότι «μισούμε» μια δουλειά, είναι πιθανό να ενισχύουμε ακόμη περισσότερο την αρνητική μας διάθεση απέναντί της. Μια διαφορετική προσέγγιση είναι να σκεφτούμε το αποτέλεσμα: «Θα νιώσω ανακούφιση όταν τελειώσει» ή «Μπορώ να το ολοκληρώσω».
Δεν εξαφανίζεται η δυσκολία. Αλλάζει, όμως, το σημείο στο οποίο εστιάζουμε.
9. Από το «Αν τα καταφέρω…» στο «Όταν τα καταφέρω…» και «Πώς θα το κάνω;»
Το «αν» αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην πραγματοποιηθεί κάτι. Το «όταν» δημιουργεί μια διαφορετική νοητική εικόνα, ενώ το «πώς» μας αναγκάζει να σκεφτούμε πρακτικά. Αντί για «Αν καταφέρω να αλλάξω δουλειά», μπορούμε να αναρωτηθούμε: «Όταν αλλάξω δουλειά, τι θέλω να κάνω;» ή «Πώς μπορώ να βρω τη δουλειά που θέλω;» Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, όμως μετακινεί τη σκέψη από το «θα γίνει;» στο «πώς θα γίνει;».
Δεν είναι μαγικές λέξεις, είναι διαφορετική σκέψη
Η αλλαγή των λέξεων από μόνη της δεν αρκεί για να αλλάξει τη ζωή μας. Η θετική σκέψη δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πραγματική προσπάθεια, ούτε να εξαφανίσει τις δυσκολίες.
Τελικά, δεν πρόκειται απλώς για την αντικατάσταση εννέα φράσεων. Πρόκειται για μια μικρή υπενθύμιση ότι ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε στον εαυτό μας μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη ζωή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/9-kathimerines-fraseis-poy-leme-kai-prepei-na-allaxoyme/26442
