Ο πόνος στη χοληδόχο κύστη εντοπίζεται συχνότερα στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς και συνήθως οφείλεται σε χολόλιθους, δηλαδή πέτρες στη χολή. Μπορεί να είναι έντονος και σταθερός, να αντανακλά στην πλάτη ή στον δεξιό ώμο και να επιδεινώνεται μετά το φαγητό. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα· σε πολλές περιπτώσεις περιλαμβάνει αφαίρεση της χοληδόχου κύστης.
Τι είναι η χοληδόχος κύστη και πού πονάει
Η χοληδόχος κύστη είναι ένας μικρός σάκος κάτω από το ήπαρ, στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς. Αποθηκεύει και απελευθερώνει τη χολή, ένα υγρό που παράγει το ήπαρ και βοηθά στη διάσπαση των λιπών. Η χολή περνά μέσα από τους χοληφόρους πόρους, ένα σύστημα σωληνώσεων που τη μεταφέρει από το ήπαρ στο λεπτό έντερο.
Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί στο πάνω δεξί ή στο κεντρικό πάνω μέρος της κοιλιάς, αλλά και στο στήθος. Μερικές φορές αντανακλά στην πλάτη και στον δεξιό ώμο: αυτό σημαίνει ότι γίνεται αισθητός σε διαφορετικό σημείο από εκείνο όπου βρίσκεται η αιτία του.
Πώς είναι ο πόνος και ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει
Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, να είναι οξύς, σταθερός και έντονος. Η κίνηση, η αποβολή αερίων ή η κένωση συνήθως δεν τον ανακουφίζουν, ενώ η βαθιά αναπνοή μπορεί να τον επιδεινώσει. Μπορεί να είναι τόσο δυνατός ώστε να δυσκολεύεστε να μείνετε ακίνητοι ή να νομίζετε ότι παθαίνετε έμφραγμα. Το φαγητό συχνά τον χειροτερεύει, επειδή προκαλεί συσπάσεις της χοληδόχου κύστης.
Άλλο σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί είναι τα ούρα με ανοιχτό καφέ χρώμα ή τα κόπρανα με ανοιχτό χρώμα.
Ο πόνος συνήθως διαρκεί από λίγα λεπτά έως λίγες ώρες, όχι εβδομάδες. Αν επιμένει για περισσότερες από δύο έως τρεις ώρες, ιδίως μαζί με άλλα συμπτώματα, επικοινωνήστε με γιατρό. Ο έντονος πόνος μπορεί να απαιτεί επείγουσα αξιολόγηση.
Αίτια του πόνου στη χοληδόχο κύστη
Χολόλιθοι και επιπλοκές
Η συχνότερη αιτία είναι οι χολόλιθοι, γνωστοί και ως χολολιθίαση. Πρόκειται για σκληρυμένα υλικά που σχηματίζονται στη χοληδόχο κύστη· οι περισσότεροι αποτελούνται από χοληστερόλη. Το μέγεθός τους ποικίλλει από έναν κόκκο αλατιού έως μια μπάλα του γκολφ. Πολλοί άνθρωποι έχουν χολόλιθους χωρίς να το γνωρίζουν και μπορεί να μη χρειάζονται θεραπεία.
Οι πέτρες μπορεί να περάσουν στον κοινό χοληδόχο πόρο, τον μεγαλύτερο χοληφόρο πόρο. Οι λίθοι στον κοινό χοληδόχο πόρο, που ονομάζονται χοληδοχολιθίαση, είναι λιγότερο συχνοί αλλά σοβαρότεροι από τους λίθους στη χοληδόχο κύστη. Αν ένας λίθος αποφράξει τον πόρο, μπορεί να προκληθούν σοβαρές παθήσεις, όπως παγκρεατίτιδα.
Ένας χολόλιθος μπορεί επίσης να εμποδίσει την έξοδο της χολής από τη χοληδόχο κύστη και να προκαλέσει χολοκυστίτιδα, δηλαδή φλεγμονή της. Όταν η χολή παγιδεύεται, μπορεί να συγκεντρωθούν βακτήρια και να αναπτυχθεί λοίμωξη.
Άλλες παθήσεις της χοληδόχου κύστης και των χοληφόρων
Ο όρος «νόσος της χοληδόχου κύστης» περιλαμβάνει παθήσεις που επηρεάζουν τη χοληδόχο κύστη ή τους χοληφόρους πόρους, όπως λίθους, φλεγμονή, δυσκινησία των χοληφόρων και χολαγγειίτιδα. Η δυσκινησία επηρεάζει την ικανότητα της χοληδόχου κύστης να προωθεί τη χολή στους πόρους. Η χολαγγειίτιδα είναι φλεγμονή των χοληφόρων πόρων και μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη, απόφραξη ή αυτοάνοση διαταραχή, όπως η πρωτοπαθής χολική χολαγγειίτιδα.
Οι πολύποδες της χοληδόχου κύστης είναι μη φυσιολογικές αναπτύξεις ιστού στο εσωτερικό της. Συνήθως είναι ακίνδυνοι, αλλά μπορεί να σχετίζονται με άλλη πάθηση ή να προκαλέσουν επιπλοκές, όπως φλεγμονή. Περίπου το 5% των πολυπόδων της χοληδόχου κύστης μπορεί να προκαλέσει καρκίνο.
Καρκίνος της χοληδόχου κύστης και των χοληφόρων πόρων
Ο καρκίνος της χοληδόχου κύστης είναι σπάνιος. Αρχίζει όταν κακοήθη κύτταρα αναπτύσσονται στο εσωτερικό της και στη συνέχεια επεκτείνονται προς τα έξω. Συχνά εντοπίζεται αφού έχει εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος.
Το χολαγγειοκαρκίνωμα, δηλαδή ο καρκίνος των χοληφόρων πόρων, είναι επίσης σπάνιο. Η συχνότερη μορφή είναι το εξωηπατικό χολαγγειοκαρκίνωμα, που αναπτύσσεται έξω από το ήπαρ. Ο καρκίνος των χοληφόρων συνήθως δεν εντοπίζεται παρά σε προχωρημένο στάδιο.
Ανακούφιση και αντιμετώπιση
Μια ζεστή κομπρέσα στην περιοχή μπορεί να προσφέρει ανακούφιση. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε τσάι μέντας ή συμπλήρωμα μαγνησίου, το οποίο ενδέχεται να βοηθήσει την κένωση της χοληδόχου κύστης. Οι επιλογές ανακούφισης στο σπίτι είναι περιορισμένες· αν ο πόνος επιμένει, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική ή χειρουργική αντιμετώπιση.
Επειδή η χοληδόχος κύστη βρίσκεται στη δεξιά πλευρά, ορισμένοι δοκιμάζουν να κοιμηθούν στην αριστερή πλευρά, ώστε να μην πιέζεται. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι η στάση ύπνου στη μία ή στην άλλη πλευρά ανακουφίζει τον πόνο.
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα της πάθησης. Για πολλά προβλήματα της χοληδόχου κύστης, η αντιμετώπιση είναι η χολοκυστεκτομή, δηλαδή η χειρουργική αφαίρεσή της. Μπορείτε να ζήσετε φυσιολογικά χωρίς χοληδόχο κύστη. Μεταξύ των χειρουργικών μεθόδων περιλαμβάνονται:
- Ανοιχτή χολοκυστεκτομή: Ο χειρουργός κάνει μεγαλύτερη τομή στην κοιλιά. Η μέθοδος μπορεί να επιλεγεί σε πιο περίπλοκες περιπτώσεις, όπως όταν η χοληδόχος κύστη έχει έντονη φλεγμονή ή ουλές, ή όταν υπάρχει υποψία καρκίνου.
- Ρομποτική χολοκυστεκτομή: Είναι νεότερη μέθοδος που διατίθεται σε μικρό αριθμό κέντρων.
Αν ο πόνος οφείλεται σε καρκίνο της χοληδόχου κύστης, η ιατρική ομάδα συνεργάζεται με ειδικούς για την περαιτέρω θεραπεία.
Πρόληψη του πόνου στη χοληδόχο κύστη
Η υγιεινή διατροφή μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη. Ορισμένα τρόφιμα μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα στη χοληδόχο κύστη ή να επιδεινώσουν υπάρχουσες ενοχλήσεις. Προσπαθήστε να τρώτε τακτικά, χωρίς να παραλείπετε γεύματα, και αποφύγετε την πολύ γρήγορη απώλεια βάρους, η οποία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χολόλιθων. Η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορεί επίσης να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισής τους.
Πόνος μετά την αφαίρεση της χοληδόχου κύστης
Επίμονος πόνος μετά τη χολοκυστεκτομή μπορεί να σχετίζεται με το σύνδρομο μετά τη χολοκυστεκτομή. Έως και το 40% των ανθρώπων εμφανίζουν αυτή την κατάσταση μετά την επέμβαση. Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με εκείνα που υπήρχαν πριν από το χειρουργείο και να περιλαμβάνουν κοιλιακό πόνο, ναυτία και έμετο.
Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Μια πιθανή εξήγηση είναι η δυσλειτουργία του σφιγκτήρα του Oddi, ενός μυϊκού δακτυλίου ανάμεσα στον κοινό χοληδόχο πόρο, τον παγκρεατικό πόρο και το λεπτό έντερο. Αν ο σφιγκτήρας δεν λειτουργεί σωστά, μπορεί να επιβραδύνει τη ροή της χολής και να αυξήσει την πίεση, προκαλώντας πόνο. Άλλες πιθανές αιτίες είναι μικροί λίθοι που έχουν παραμείνει στους χοληφόρους πόρους, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και το πεπτικό έλκος.
Για τη διερεύνηση του πόνου μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ενδοσκοπική ανάστροφη χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP). Κατά την ίδια διαδικασία, ο γιατρός μπορεί να διανοίξει και να διευρύνει τον σφιγκτήρα του Oddi.
Πότε να επικοινωνήσετε με γιατρό
Ο πόνος στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς μπορεί να έχει πολλές αιτίες, καθώς στην περιοχή βρίσκονται και άλλα όργανα. Ο πόνος στην περιοχή του ήπατος επίσης δεν είναι πάντα εύκολο να αποδοθεί σε συγκεκριμένη αιτία: μπορεί να γίνεται αισθητός στο πάνω δεξί ή στο κεντρικό μέρος της κοιλιάς, στους ώμους ή στην πλάτη. Το ίδιο το ήπαρ δεν έχει υποδοχείς πόνου, επομένως ο πόνος στην περιοχή του μπορεί να σχετίζεται με βλάβη ή φλεγμονή στους γύρω ιστούς. Για έντονο ή παρατεταμένο πόνο, επικοινωνήστε με γιατρό για να διερευνηθεί η αιτία.
Αν οι κρίσεις πόνου επαναλαμβάνονται, ο γιατρός μπορεί να συστήσει αφαίρεση της χοληδόχου κύστης. Οι αποφάσεις για τη διάγνωση και τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.
Πηγές
- American College of Gastroenterology, «Biliary Tract Disorders, Gallbladder Disorders, and Gallstone Pancreatitis».
- American Academy of Family Physicians, «Gallbladder Removal: Laparoscopic Method».
- Jones MW, Genova R, O’Rourke MC, «Acute Cholecystitis», StatPearls, ενημερώθηκε στις 13 Απριλίου 2022.
- Lee JY, Keane MG, Pereira S, «Diagnosis and treatment of gallstone disease», Practitioner, Ιούνιος 2015.
- Merck Manual, «Overview of Gallbladder and Bile Duct Disorders».
- National Cancer Institute, «Gallbladder Cancer».
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, «Gallstones».
- U.S. National Library of Medicine, «Bile Duct Diseases».
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ponos-sti-cholidocho-kysti-symptomata-aitia-kai-antimetopisi/26464
