Σήψη: Συμπτώματα, αίτια, αντιμετώπιση και ανάρρωση

Η σήψη είναι μια σοβαρή αντίδραση του οργανισμού σε μια λοίμωξη και μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή. Συχνά εξελίσσεται μέσα σε λίγες ώρες και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση στο νοσοκομείο.

Συμπτώματα της σήψης

Αν δεν αντιμετωπιστεί, η σήψη μπορεί να εξελιχθεί σε σηπτική καταπληξία, μια κατάσταση που μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Τα συμπτώματα διαφέρουν, ενώ ορισμένα άτομα μπορεί να μην εμφανίζουν όλα τα σημάδια.

Συμπτώματα σε βρέφη και παιδιά

Ενδείξεις σήψης σε βρέφη και παιδιά μπορεί να είναι:

• Δυσκολία στην αναπνοή ή πολύ γρήγορη αναπνοή.
• Σπασμοί.
• Πολύ υψηλή ή χαμηλή θερμοκρασία, ή το παιδί να είναι πολύ ζεστό ή κρύο στην αφή.
• Μπλε, γκρίζο, ωχρό ή κηλιδωτό δέρμα, χείλη ή γλώσσα. Σε μαύρο ή καφέ δέρμα, οι αλλαγές μπορεί να φαίνονται ευκολότερα στις παλάμες ή στα πέλματα.
• Εξάνθημα που δεν ξεθωριάζει όταν το πιέζετε. Είναι σπάνιο στη σήψη, αλλά μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα μηνιγγίτιδας.
• Το παιδί να είναι πιο νυσταγμένο από το συνηθισμένο ή να ξυπνά δύσκολα.
• Να μην έχει ουρήσει τις τελευταίες 12 ώρες, αν είναι βρέφος ή παιδί κάτω των 5 ετών, ή όλη την ημέρα, αν είναι 5 ετών και άνω. Στα βρέφη μπορείτε να ελέγξετε αν η πάνα είναι στεγνή.

Τα βρέφη και τα παιδιά κάτω των 5 ετών μπορεί επίσης να μην ενδιαφέρονται για το φαγητό ή να κάνουν επανειλημμένα εμετό.

Συμπτώματα σε ενήλικες

Συχνά συμπτώματα σε ενήλικες περιλαμβάνουν:

• Σύγχυση ή δυσκολία στην ομιλία.
• Έντονο, ανεξέλεγκτο ρίγος.
• Μυϊκό πόνο.
• Δυσκολία στην αναπνοή.
• Μπλε, ωχρό, γκρίζο ή κηλιδωτό δέρμα, χείλη ή γλώσσα. Σε μαύρο ή καφέ δέρμα, οι αλλαγές μπορεί να φαίνονται ευκολότερα στις παλάμες ή στα πέλματα.
• Πολύ υψηλή ή χαμηλή θερμοκρασία. Ο πυρετός είναι λιγότερο συχνός στους ηλικιωμένους.
• Καθόλου ούρηση μέσα στην ημέρα ή πολύ μικρή ποσότητα ούρων τις τελευταίες 18 ώρες.

Πότε είναι δυσκολότερο να αναγνωριστεί

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν σε βρέφη και μικρά παιδιά, σε άτομα με άνοια ή μαθησιακή αναπηρία, καθώς και σε όσους δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν.

Εμπιστευτείτε το ένστικτό σας: ένα παιδί ή ένας ενήλικας με σήψη μπορεί να μην έχει όλα τα παραπάνω συμπτώματα. Ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια αν εσείς ή το παιδί σας είστε άρρωστοι και πιστεύετε ότι κάτι δεν πάει καλά.

Πότε χρειάζεται επείγουσα ιατρική βοήθεια

Αν υποψιάζεστε σήψη σε εσάς ή στο παιδί σας, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Καλέστε το 166 ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν ένα βρέφος ή παιδί:

• Αναπνέει πολύ γρήγορα ή δυσκολεύεται να αναπνεύσει. Μπορεί να κάνει βογκητά ή η κοιλιά του να «ρουφιέται» κάτω από τα πλευρά κατά την αναπνοή.
• Έχει μπλε, γκρίζο, ωχρό ή κηλιδωτό δέρμα, χείλη ή γλώσσα. Σε μαύρο ή καφέ δέρμα, οι αλλαγές μπορεί να φαίνονται ευκολότερα στις παλάμες ή στα πέλματα.
• Έχει εξάνθημα που δεν ξεθωριάζει όταν το πιέζετε.
• Έχει πολύ υψηλή θερμοκρασία: 38°C ή περισσότερο αν είναι κάτω των 3 μηνών ή 39°C ή περισσότερο αν είναι από 3 έως 6 μηνών.
• Έχει πολύ χαμηλή θερμοκρασία, κάτω από 36°C, ή είναι κρύο στην αφή ή έχει ρίγος.
• Κλαίει αδύναμα, με οξύ τόνο ή ασταμάτητα.
• Δεν αντιδρά όπως συνήθως, δεν τρώει, ξυπνά δύσκολα ή είναι πιο νυσταγμένο από το συνηθισμένο.
• Δεν έχει ουρήσει τις τελευταίες 12 ώρες.
• Έχει συμπτώματα που σας κάνουν να ανησυχείτε για σήψη.

Καλέστε το 166 ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν ένας ενήλικας:

• Αναπνέει πολύ γρήγορα.
• Είναι συγχυσμένος, μιλά με δυσκολία ή δεν βγάζει νόημα.
• Έχει μπλε, ωχρό ή κηλιδωτό δέρμα. Σε μαύρο ή καφέ δέρμα, οι αλλαγές μπορεί να φαίνονται ευκολότερα στις παλάμες ή στα πέλματα.
• Έχει πολύ υψηλή ή πολύ χαμηλή θερμοκρασία, είναι ζεστός ή κρύος στην αφή ή έχει ρίγος.
• Έχει εξάνθημα που δεν ξεθωριάζει όταν το πιέζετε.
• Έχει συμπτώματα που σας κάνουν να ανησυχείτε για σήψη.

Μην οδηγήσετε μόνοι σας στα επείγοντα. Ζητήστε από κάποιον να σας μεταφέρει ή καλέστε ασθενοφόρο. Πάρτε μαζί σας τα φάρμακα που χρησιμοποιείτε.

Αντιμετώπιση της σήψης

Η σήψη αντιμετωπίζεται στο νοσοκομείο. Η θεραπεία εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την ηλικία και τη βαρύτητα της κατάστασης και μπορεί να περιλαμβάνει:

• Αντιβιοτικά. Αρχικά μπορεί να χορηγηθεί αντιβιοτικό ευρέος φάσματος και, αφού επιβεβαιωθεί η αιτία της λοίμωξης, να επιλεγεί πιο συγκεκριμένο.
• Οξυγόνο για την υποστήριξη της αναπνοής.
• Υγρά μέσω φλέβας για την αντιμετώπιση της αφυδάτωσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται νοσηλεία σε μονάδα εξειδικευμένης φροντίδας, ώστε να υπάρχει στενή παρακολούθηση.

Ανάρρωση μετά τη σήψη

Η σήψη είναι σοβαρή κατάσταση και η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες. Για να υποστηρίξετε την ανάρρωσή σας:

• Δώστε στον εαυτό σας χρόνο και μην προσπαθείτε να επισπεύσετε την ανάρρωση.
• Προσπαθήστε να κοιμάστε αρκετά. Οι ενήλικες συνήθως χρειάζονται 7 έως 9 ώρες ύπνου κάθε βράδυ.
• Ακολουθήστε υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή. Αν έχετε μειωμένη όρεξη, μπορεί να σας βοηθήσουν μικρότερα και συχνότερα γεύματα.
• Ασκηθείτε τακτικά, ξεκινώντας ήπια και αυξάνοντας σταδιακά τη δραστηριότητα.
• Κρατήστε ημερολόγιο για την πορεία σας, καταγράφοντας στοιχεία όπως ο ύπνος, η άσκηση και τα συμπτώματα.
• Μιλήστε με τον σύντροφό σας ή έναν φίλο για το πώς αισθάνεστε. Η υποστήριξη από άλλους μπορεί να βοηθήσει.

Επιπλοκές της σήψης

Μετασηπτικό σύνδρομο

Μετά τη σήψη μπορεί να εμφανιστεί μετασηπτικό σύνδρομο, με σωματικά, συναισθηματικά ή ψυχολογικά συμπτώματα, όπως:

• Έντονη κόπωση.
• Απώλεια ακοής.
• Νευρική βλάβη, που μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα ή αδυναμία στα χέρια και στα πόδια.
• Προβλήματα σε όργανα, όπως η καρδιά, οι νεφροί και οι πνεύμονες.
• Κατάθλιψη, άγχος και απώλεια αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης.
• Γνωστικές δυσκολίες, όπως απώλεια μνήμης και δυσκολία συγκέντρωσης.

Το μετασηπτικό σύνδρομο επηρεάζει διαφορετικά κάθε άνθρωπο. Συχνά διαρκεί 6 έως 18 μήνες, αλλά η ανάρρωση μπορεί να πάρει πολύ περισσότερο. Η αντιμετώπιση εστιάζει στα συμπτώματα και μπορεί να περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, συμβουλευτική και πρόσθετη βοήθεια και υποστήριξη.

Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις

Μετά τη σήψη μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης άλλων λοιμώξεων, λόγω βλάβης στο ανοσοποιητικό σύστημα. Αν εσείς ή το παιδί σας είχατε σήψη τους τελευταίους 12 μήνες και εμφανίσετε συμπτώματα λοίμωξης, όπως πολύ υψηλή θερμοκρασία ή αίσθημα ζέστης, κρύου ή ρίγους, επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η ακριβής αιτία της σήψης δεν είναι γνωστή. Θεωρείται ότι το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε μια λοίμωξη και αρχίζει να προκαλεί βλάβες στα όργανα του σώματος. Ο κίνδυνος μπορεί επίσης να επηρεάζεται από το είδος της λοίμωξης, την ηλικία, τη γενετική προδιάθεση και άλλα προβλήματα υγείας.

Κάθε είδος λοίμωξης μπορεί να οδηγήσει σε σήψη, αλλά συχνότερη αιτία είναι οι βακτηριακές λοιμώξεις, όπως:

• Λοιμώξεις του θώρακα, όπως η πνευμονία.
• Λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.
• Λοιμώξεις στην κοιλιακή χώρα, όπως η σκωληκοειδίτιδα.
• Δερματικές λοιμώξεις, όπως η κυτταρίτιδα ή μολυσμένα τραύματα.

Σήψη μπορεί να εμφανίσει οποιοσδήποτε, όμως ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για:

• Βρέφη κάτω των 12 μηνών.
• Άτομα άνω των 75 ετών.
• Εγκύους, καθώς και όσες έχουν γεννήσει, κάνει έκτρωση ή έχουν αποβάλει τις τελευταίες 6 εβδομάδες.
• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, λόγω παθήσεων όπως ο HIV ή η δρεπανοκυτταρική νόσος, χημειοθεραπείας ή λήψης κορτικοστεροειδών ή ανοσοκατασταλτικών.
• Άτομα με έγκαυμα, κόψιμο ή τραύμα, ή με δερματική λοίμωξη όπως η κυτταρίτιδα.
• Άτομα με καθετήρα, δηλαδή σωλήνα που παροχετεύει τα ούρα από την κύστη σε ειδικό σάκο.
• Άτομα που κάνουν ενέσιμη χρήση παράνομων ναρκωτικών ή κάνουν κατάχρηση αλκοόλ.

Αν υπάρχουν συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν σήψη, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Οι αποφάσεις για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση λαμβάνονται σε συνεργασία με γιατρό.