Λεμφαδένες στη μασχάλη: Πιθανά αίτια, συμπτώματα και πότε χρειάζεται γιατρός

Οι λεμφαδένες αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος. Ένας διογκωμένος λεμφαδένας στη μασχάλη μπορεί να σχετίζεται με βακτηριακή ή ιογενή λοίμωξη, τραυματισμό ή σοβαρότερη κατάσταση, όπως ο καρκίνος. Τα αίτια ποικίλλουν: από συχνές λοιμώξεις που συνήθως υποχωρούν από μόνες τους έως παθήσεις όπως το λέμφωμα.

Τι είναι οι διογκωμένοι λεμφαδένες;

Όταν υπάρχει λοίμωξη ή τραυματισμός, οι λεμφαδένες μπορεί να διογκωθούν καθώς αρχίζουν να φιλτράρουν ανεπιθύμητα κύτταρα από τη λέμφο.

Η λέμφος είναι ένα υδαρές υγρό που μεταφέρει οξυγόνο στα κύτταρα και απομακρύνει από αυτά τα άχρηστα προϊόντα. Περιέχει επίσης λευκά αιμοσφαίρια, τα οποία βοηθούν στην καταπολέμηση των λοιμώξεων.

Καθώς οι λεμφαδένες εργάζονται εντονότερα για να απομακρύνουν τα άχρηστα προϊόντα, μπορεί να μεγαλώσουν. Η διόγκωση εμφανίζεται συχνότερα σε ορισμένες περιοχές του σώματος, όπως ο λαιμός, οι μασχάλες και η βουβωνική χώρα.

Ένας διογκωμένος λεμφαδένας μπορεί να πονά και να είναι ευαίσθητος στην αφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ορατός κάτω από το δέρμα, ενώ σε άλλες είναι μικρότερος ή βρίσκεται βαθύτερα και γίνεται αντιληπτός μόνο με την ψηλάφηση.

Ιογενή αίτια

Πολλοί ιοί μπορούν να προκαλέσουν διόγκωση των λεμφαδένων, μεταξύ των οποίων:

• η ιλαρά
• η ερυθρά
• ο HIV
• ο ιός της ανεμευλογιάς-ζωστήρα, που προκαλεί την ανεμευλογιά και τον έρπητα ζωστήρα

Οι λοιμώξεις από αυτούς τους ιούς συνήθως προκαλούν και άλλα εμφανή συμπτώματα, όπως εξάνθημα.

Ωστόσο, και άλλες ιογενείς παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν διογκωμένους λεμφαδένες χωρίς άλλα εμφανή συμπτώματα.

Γρίπη

Η γρίπη είναι λοίμωξη του αναπνευστικού που μπορεί επίσης να προκαλέσει διόγκωση των λεμφαδένων. Τα συμπτώματά της μοιάζουν με εκείνα άλλων αναπνευστικών ιών, αλλά τείνουν να είναι πιο έντονα και συχνά εμφανίζονται ξαφνικά, αντί να αναπτύσσονται σταδιακά.

Άλλα συμπτώματα της γρίπης περιλαμβάνουν:

• κόπωση
• πονόλαιμο
• βήχα
• καταρροή ή βουλωμένη μύτη
• πόνους στο σώμα
• πονοκέφαλο
• πυρετό ή ρίγη

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν έμετος και διάρροια, αν και αυτά τα συμπτώματα είναι συχνότερα στα παιδιά.

Όταν κάποιος έχει γρίπη, καλό είναι να μένει στο σπίτι, να ξεκουράζεται και να αποφεύγει την επαφή με άλλους. Οι περισσότεροι αναρρώνουν χωρίς θεραπεία, αλλά μερικές φορές η γρίπη μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές.

Μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών διατρέχουν:

• τα μικρά παιδιά
• οι ενήλικες άνω των 65 ετών
• οι έγκυες
• άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας, όπως άσθμα, διαβήτη και καρδιοπάθεια

Τα άτομα αυτών των ομάδων μπορεί να χρειαστούν αντιιικά φάρμακα για την πρόληψη σοβαρών συμπτωμάτων. Ο ετήσιος εμβολιασμός κατά της γρίπης είναι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης της νόσου.

Λοιμώδης μονοπυρήνωση

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση, γνωστή και ως «μονο» ή αδενικός πυρετός, οφείλεται σε ιογενή λοίμωξη. Μπορεί να προκαλέσει διόγκωση των λεμφαδένων στον λαιμό και στις μασχάλες. Άλλα συμπτώματα είναι:

• έντονη κόπωση
• πυρετός
• διόγκωση του ήπατος, του σπλήνα ή και των δύο
• πονόλαιμος
• πόνοι στο σώμα
• πονοκέφαλος

Η μονοπυρήνωση συνήθως υποχωρεί από μόνη της. Οι περισσότεροι αναρρώνουν σε 2 έως 4 εβδομάδες, αν και ορισμένοι έχουν συμπτώματα για μεγαλύτερο διάστημα. Η ξεκούραση, η κατανάλωση υγρών και τα μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα μπορεί να βοηθήσουν κατά την ανάρρωση.

Βακτηριακά αίτια

Και οι βακτηριακές λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν διόγκωση λεμφαδένων. Παραδείγματα λοιμώξεων που μπορεί να επηρεάσουν τους λεμφαδένες στη μασχάλη είναι τα εξής:

Κυτταρίτιδα

Η κυτταρίτιδα είναι λοίμωξη του δέρματος που εμφανίζεται όταν βακτήρια εισχωρούν από το δέρμα και μολύνουν τα βαθύτερα στρώματά του. Μπορεί να προκληθεί έπειτα από τραυματισμό που δημιουργεί πληγή στο δέρμα.

Η κυτταρίτιδα μπορεί να προκαλέσει διόγκωση των κοντινών λεμφαδένων. Για παράδειγμα, μια λοίμωξη στο χέρι μπορεί να οδηγήσει σε διόγκωση των λεμφαδένων στη μασχάλη. Τα συνηθισμένα συμπτώματα στο σημείο της λοίμωξης περιλαμβάνουν:

• πόνο και πρήξιμο
• πληγές στο δέρμα
• δέρμα ζεστό στην αφή
• ερυθρότητα, η οποία μπορεί να είναι λιγότερο εμφανής σε άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα
• σκλήρυνση του δέρματος
• συγκέντρωση υγρού κάτω από το δέρμα

Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι:

• πυρετός ή ρίγη
• πόνοι στο σώμα
• πόνος στους μυς και στις αρθρώσεις
• έμετος και ναυτία
• κόπωση

Οι γιατροί αντιμετωπίζουν την κυτταρίτιδα με αντιβιοτικά. Εάν η λοίμωξη είναι σοβαρή ή χρειάζονται ενδοφλέβια αντιβιοτικά, μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία.

Νόσος του Lyme

Η νόσος του Lyme μεταδίδεται μέσω του σάλιου ορισμένων ειδών κροτώνων, μικρών εντόμων που μπορεί να τσιμπήσουν τον άνθρωπο. Ένα από τα πρώιμα συμπτώματα είναι η διόγκωση των λεμφαδένων, η οποία μπορεί να εμφανιστεί 3 έως 30 ημέρες μετά το τσίμπημα.

Άλλα πρώιμα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• κυκλικό εξάνθημα στο σημείο του τσιμπήματος, που μοιάζει με στόχο
• πυρετό
• ρίγη
• πόνο στις αρθρώσεις ή στους μυς
• κόπωση
• πονοκέφαλο

Ο γιατρός συνήθως χορηγεί αντιβιοτικά για τη νόσο του Lyme. Όποιος υποψιάζεται ότι έχει τη συγκεκριμένη πάθηση πρέπει να ζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Άλλες βακτηριακές λοιμώξεις που μπορεί να προκαλέσουν διόγκωση λεμφαδένων είναι:

• η σύφιλη
• η φυματίωση
• η νόσος από αμυχή γάτας

Ωστόσο, αυτές οι λοιμώξεις συνήθως επηρεάζουν λεμφαδένες σε άλλες περιοχές του σώματος, όπως ο λαιμός ή η βουβωνική χώρα, και είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν διόγκωση στις μασχάλες.

Άλλα αίτια

Η διόγκωση των λεμφαδένων στη μασχάλη δεν οφείλεται πάντα σε βακτήρια ή ιούς. Άλλα πιθανά αίτια είναι:

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία από τις αυτοάνοσες παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν διόγκωση λεμφαδένων. Εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται κατά λάθος στον υμένα των αρθρώσεων, προκαλώντας δυσκαμψία, πόνο και θερμότητα στην περιοχή.

Ανασκόπηση του 2019 αναφέρει ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα επηρεάζει τους λεμφαδένες, μειώνοντας την ικανότητά τους να παροχετεύουν υγρό από τις κοντινές αρθρώσεις που έχουν φλεγμονή. Η δυσλειτουργία αυτή μπορεί να οδηγήσει σε τοπική διόγκωση των λεμφαδένων.

Η θεραπεία περιλαμβάνει φάρμακα που μειώνουν τη φλεγμονή και ανακουφίζουν από τον πόνο. Μπορεί να βοηθήσει και η φυσικοθεραπεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει χειρουργική επέμβαση για την αντικατάσταση ή την αποκατάσταση των αρθρώσεων που έχουν επηρεαστεί.

Καρκίνος

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διογκωμένοι λεμφαδένες αποτελούν σύμπτωμα καρκίνου. Ο καρκίνος που ξεκινά στο λεμφικό σύστημα ονομάζεται λέμφωμα. Υπάρχουν διάφοροι τύποι, μεταξύ των οποίων:

• λέμφωμα Hodgkin
• λέμφωμα non-Hodgkin
• λέμφωμα non-Hodgkin στα παιδιά
• μακροσφαιριναιμία του Waldenström
• λέμφωμα του δέρματος

Εκτός από τη διόγκωση των λεμφαδένων, τα συμπτώματα του λεμφώματος μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ακούσια απώλεια βάρους
• κόπωση
• πυρετό
• νυχτερινές εφιδρώσεις

Άλλοι τύποι καρκίνου που έχουν εξαπλωθεί στους λεμφαδένες, όπως ο καρκίνος του μαστού, μπορούν επίσης να προκαλέσουν διόγκωση σε αυτές τις περιοχές.

Ο τύπος και το στάδιο του καρκίνου, καθώς και η ηλικία και η γενική υγεία του ατόμου, επηρεάζουν την επιλογή της θεραπείας. Ωστόσο, αξίζει να θυμόμαστε ότι υπάρχουν πολλές αιτίες διόγκωσης λεμφαδένων που δεν σχετίζονται με καρκίνο.

Πώς διαγιγνώσκεται η αιτία της διόγκωσης;

Ο γιατρός μπορεί να διερευνήσει την αιτία της διόγκωσης στη μασχάλη και να προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση. Μπορεί να ρωτήσει για τα συμπτώματα, να εξετάσει το ιατρικό ιστορικό και να πραγματοποιήσει κλινική εξέταση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστούν διαγνωστικές εξετάσεις, όπως εξετάσεις αίματος, βιοψία, υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία.

Πόσο διαρκεί η διόγκωση των λεμφαδένων;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διόγκωση των λεμφαδένων κάτω από τη μασχάλη υποχωρεί μέσα σε 2 εβδομάδες. Αν διαρκεί περισσότερο ή επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου, χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό.

Φροντίδα στο σπίτι

Οι διογκωμένοι λεμφαδένες μπορεί να είναι επώδυνοι. Παράλληλα με την ιατρική αντιμετώπιση, ορισμένα μέτρα στο σπίτι μπορούν να ανακουφίσουν την ευαισθησία.

Για παράδειγμα, μια ζεστή κομπρέσα μπορεί να μειώσει τον πόνο. Μπορείτε να βρέξετε ένα πανί με ζεστό ή καυτό νερό, να το στύψετε ώστε να παραμείνει ελαφρώς υγρό και να το τοποθετήσετε πάνω στον διογκωμένο λεμφαδένα.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα, όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη. Αν δεν είστε βέβαιοι ποιο φάρμακο είναι κατάλληλο, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό;

Όποιος έχει διογκωμένους λεμφαδένες στη μασχάλη καλό είναι να μιλήσει με γιατρό. Τα αίτια είναι πολλά και ο γιατρός μπορεί να αποκλείσει καταστάσεις που χρειάζονται έγκαιρη αντιμετώπιση, όπως η νόσος του Lyme.

Είναι σημαντικό να προγραμματίσετε ιατρική αξιολόγηση αν:

• η διόγκωση διαρκεί περισσότερο από 2 εβδομάδες ή επιδεινώνεται μετά από αυτό το διάστημα
• το εξόγκωμα είναι σκληρό ή δεν μετακινείται όταν το αγγίζετε
• έχουν διογκωθεί λεμφαδένες σε περισσότερες από μία περιοχές, για παράδειγμα τόσο στον λαιμό όσο και στις μασχάλες
• οι διογκωμένοι λεμφαδένες δεν πονούν
• υπάρχουν και άλλα συμπτώματα, όπως πυρετός, νυχτερινές εφιδρώσεις ή ανεξήγητη απώλεια βάρους

Επικοινωνήστε επίσης με τον γιατρό σας αν έχετε διογκωμένους λεμφαδένες και έχετε υποβληθεί στο παρελθόν σε θεραπεία για καρκίνο.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε χρειάζεται ανησυχία για διογκωμένο λεμφαδένα στη μασχάλη;

Διογκωμένοι λεμφαδένες στη μασχάλη μαζί με πυρετό, κόπωση, απώλεια βάρους, εφίδρωση και δυσκολία στην αναπνοή μπορεί να υποδηλώνουν λέμφωμα. Αν εμφανίζετε αυτά τα συμπτώματα, μιλήστε με γιατρό.

Πώς ψηλαφάται ένας καρκινικός λεμφαδένας στη μασχάλη;

Σύμφωνα με το Dana-Farber Cancer Institute, ένας καρκινικός λεμφαδένας συνήθως είναι πολύ σκληρός και από σχήμα που θυμίζει φασόλι lima μετατρέπεται σε σχήμα που μοιάζει με μπίλια.

Μπορεί το αποσμητικό να προκαλέσει διόγκωση λεμφαδένων;

Άτομα με αλλεργία στο αποσμητικό τους μπορεί να εμφανίσουν φλεγμονή και διόγκωση των λεμφαδένων. Άλλα συμπτώματα αλλεργίας μπορεί να είναι ερεθισμός, εξάνθημα και κνησμός.

Συνοπτικά

Οι διογκωμένοι λεμφαδένες στη μασχάλη μπορεί να σχετίζονται με συχνές ιογενείς λοιμώξεις, όπως η γρίπη ή η μονοπυρήνωση, αλλά και με βακτηριακή λοίμωξη ή ρευματοειδή αρθρίτιδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν σύμπτωμα καρκίνου. Οι ζεστές κομπρέσες και τα μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα μπορεί να ανακουφίσουν από τον πόνο ή την ευαισθησία, αλλά η ανεξήγητη διόγκωση χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό.

Οι αποφάσεις για φάρμακα, εξετάσεις και θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.