Φιστίκια: Ποια και σε ποια ποσότητα συνδέθηκαν με καλύτερη μνήμη και αιμάτωση του εγκεφάλου

Μια μερίδα αράπικα φιστίκια κάθε μέρα ενδέχεται να επηρεάζει τον εγκέφαλο καθώς μεγαλώνουμε. Σύμφωνα με νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Μάαστριχτ, η κατανάλωση 60 γραμμαρίων ημερησίως, περίπου δύο μερίδων ή δύο μικρών χουφτών, μπορεί να σχετίζεται με ενδιαφέρουσες επιδράσεις σε εγκεφαλικές περιοχές που συνδέονται με τη μνήμη.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food & Function, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες κατανάλωναν καθημερινά αράπικα φιστίκια επί 16 εβδομάδες. Στο τέλος, παρατηρήθηκε καλύτερη ανταπόκριση στην ινσουλίνη στις περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν τη μνήμη.

Πώς συνδέεται η ινσουλίνη με τη λειτουργία του εγκεφάλου;

Αν και είναι κυρίως γνωστή για τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, η ινσουλίνη δρα και στον εγκέφαλο. Συμβάλλει στην επικοινωνία και την επιβίωση των νευρικών κυττάρων και, κατ’ επέκταση, στη μάθηση και τη μνήμη. Με την ηλικία, όμως, ο εγκέφαλος γίνεται σταδιακά λιγότερο ευαίσθητος σε αυτήν, αλλαγή που συνδέεται άμεσα με τη γνωστική έκπτωση.

Στη μελέτη έλαβαν μέρος 31 υγιείς ηλικιωμένοι (μέσης ηλικίας 67 ετών), οι οποίοι αξιολογήθηκαν σε δύο διαφορετικές περιόδους. Αρχικά, για 16 εβδομάδες, κατανάλωναν κάθε μέρα 60 γραμμάρια ανάλατων, καβουρδισμένων αράπικων φιστικιών με τη φλούδα. Σε μεταγενέστερη φάση δεν έτρωγαν καθόλου φιστίκια, ώστε οι ερευνητές να συγκρίνουν τις επιδράσεις στους ίδιους ανθρώπους.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εξειδικευμένη μαγνητική τομογραφία και κατέγραψαν βελτίωση στην ανταπόκριση του εγκεφάλου στην ινσουλίνη μετά την καθημερινή κατανάλωση φιστικιών. Η επίδραση εντοπίστηκε σε κομβικές περιοχές, μεταξύ των οποίων ο ιππόκαμπος, ο οποίος αποτελεί βασικό «κέντρο» για την επεξεργασία και τη διατήρηση της μνήμης.

Τι έδειξαν τα ευρήματα για τη μνήμη;

Τα ευρήματα για την ινσουλίνη που παρουσιάστηκαν παραπάνω προέκυψαν από την ίδια κλινική δοκιμή, η οποία είχε ήδη αναδείξει ενθαρρυντικά ευρήματα για την αιμάτωση του εγκεφάλου και τη μνήμη.

Σε παλαιότερη εργασία της ίδιας ερευνητικής ομάδας, το 2025, αναφέρθηκε ότι έπειτα από 16 εβδομάδες καθημερινής πρόσληψης 60 γραμμαρίων ανάλατων, ψημένων αράπικων φιστικιών με τη φλούδα, η συνολική ροή αίματος στον εγκέφαλο αυξήθηκε κατά 3,6%, ενώ στη φαιά ουσία κατά 4,5%.

Ακόμη, οι συμμετέχοντες είχαν κατά 5,8% καλύτερη επίδοση σε δοκιμασία καθυστερημένης ανάκλησης λέξεων. Η βελτίωση δεν αφορούσε, ωστόσο, κάθε γνωστική λειτουργία: σημαντική διαφορά δεν καταγράφηκε ούτε στην εκτελεστική λειτουργία ούτε στην ταχύτητα αντίδρασης.

Κατά τους επιστήμονες, η πιθανή ωφέλεια δεν αποδίδεται σε ένα μόνο συστατικό. Τα αράπικα φιστίκια περιέχουν:

• ακόρεστα λιπαρά,
• φυτικές ίνες,
• φυτική πρωτεΐνη,
• βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ενώσεις,
• καθώς και μεγάλες ποσότητες L-αργινίνης. Από αυτήν ο οργανισμός παράγει μονοξείδιο του αζώτου, το οποίο συμβάλλει στη σωστή λειτουργία των αγγείων.

Τα φιστίκια δεν έχουν αποδειχθεί ότι προλαμβάνουν την άνοια

Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν ενδιαφέρον, αλλά χρειάζεται σωστή ανάγνωση. Η έρευνα διήρκεσε τέσσερις μήνες και περιέλαβε μόλις 31 άτομα. Επίσης, δεν διερεύνησε αν η κατανάλωση φιστικιών προλαμβάνει την άνοια ή τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Η μελέτη δείχνει, ωστόσο, ότι μια συγκεκριμένη ποσότητα καθημερινής κατανάλωσης —60 γραμμάρια ανάλατων αράπικων φιστικιών— προκάλεσε μετρήσιμες αλλαγές σε λειτουργίες του εγκεφάλου που είναι σημαντικές για την υγιή γήρανση.

Φωτογραφία: (Photo by Christoph Sator/picture alliance via Getty Images)