Καβγάδες των γονιών: Πώς τους βιώνουν τα παιδιά – «Μαμά, γιατί φωνάζετε;»

Το βράδυ, ύστερα από μια απαιτητική ημέρα, μπορεί να βρεθείτε σε έντονη αντιπαράθεση με τον σύντροφό σας. Οι τόνοι ανεβαίνουν και τα νεύρα οξύνονται, ώσπου προσέχετε ότι το παιδί σας έχει αφήσει το παιχνίδι του. Ίσως σας κοιτάζει χωρίς να μιλά ή να επιχειρεί να φύγει από τον χώρο. Εκείνη τη στιγμή αντιλαμβάνεστε ότι, παρόλο που είναι μικρό και δεν καταλαβαίνει το περιεχόμενο της συζήτησης, νιώθει πως κάτι δεν πηγαίνει καλά. Πολλοί γονείς έχουν ζήσει κάτι ανάλογο. Η κούραση, οι καθημερινές υποχρεώσεις και οι διαφορετικές απόψεις μπορούν να φέρουν σε σύγκρουση ακόμη και ζευγάρια που αγαπιούνται πολύ. Είναι, όμως, απαραίτητο να μην υπάρχει καμία διαφωνία μπροστά στα παιδιά; Και πώς τα επηρεάζει το γεγονός ότι μας βλέπουν θυμωμένους;

Τα παιδιά αντιλαμβάνονται περισσότερα απ’ όσα φανταζόμαστε

Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και τα βρέφη αντιλαμβάνονται την ένταση γύρω τους. Δεν είναι απαραίτητο να καταλαβαίνουν τις λέξεις: προσέχουν τον τόνο της φωνής, τις εκφράσεις του προσώπου και τις ξαφνικές κινήσεις των ενηλίκων.

Όταν οι συγκρούσεις επαναλαμβάνονται, είναι έντονες και δεν συνοδεύονται από προσπάθεια συμφιλίωσης, τα παιδιά ενδέχεται να νιώσουν ανασφάλεια. Αυτό, σε ορισμένες περιπτώσεις, σχετίζεται με άγχος, δυσκολίες στον ύπνο, ευερεθιστότητα ή προβλήματα στη συμπεριφορά. Συχνά τα μικρότερα παιδιά εξηγούν όσα συμβαίνουν συνδέοντάς τα με τον εαυτό τους. Μπορεί, λοιπόν, να θεωρήσουν ότι προκάλεσαν τον καβγά ή ότι ευθύνονται για τη στενοχώρια των γονιών τους.

Ένας καβγάς, ωστόσο, δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη σε προβλήματα που διαρκούν. Οι διαφωνίες κατά διαστήματα αποτελούν μέρος των ανθρώπινων σχέσεων. Καθοριστικά είναι το πόσο έντονες και συχνές είναι, ο τρόπος έκφρασής τους και κυρίως η συνέχεια μετά τη διαφωνία.

Αντίθετα, όταν οι γονείς συζητούν τις διαφορές τους χωρίς προσβολές, δίνουν χώρο ο ένας στον άλλον και αναζητούν λύση, μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό παράδειγμα για τα παιδιά. Εκείνα μαθαίνουν πως η αγάπη δεν προϋποθέτει συμφωνία σε όλα. Βλέπουν ακόμη ότι ο θυμός μπορεί να εκφραστεί χωρίς φωνές, ότι τα όρια έχουν αξία και ότι μια σχέση μπορεί να ξεπεράσει μια δύσκολη περίοδο. Δεν είναι, λοιπόν, ανησυχητικό από μόνο του να παρακολουθήσουν δύο ανθρώπους να διαφωνούν. Δυσκολία υπάρχει όταν η επιθετικότητα ή ο φόβος εμφανίζονται ξανά και ξανά, χωρίς τα παιδιά να βλέπουν ότι η ηρεμία μπορεί να επανέλθει.

Καβγάδες: 5 πρακτικοί τρόποι να περιορίσετε την ένταση

1. Σταματήστε για λίγο τη συζήτηση

Όταν αισθάνεστε ότι δυσκολεύεστε να συγκρατήσετε την ψυχραιμία σας, κάντε παύση. Μπορείτε να πείτε: «Είμαι πολύ θυμωμένος/η αυτή τη στιγμή. Ας ηρεμήσουμε και θα το συζητήσουμε αργότερα». Καλύτερα να συνεχίσετε όταν θα μπορείτε να μιλήσετε με ηρεμία.

1. Εκφράστε όσα αισθάνεστε

Η διατύπωση «εγώ νιώθω» μπορεί να διευκολύνει την έκφραση των αναγκών μας, χωρίς τα λόγια να ακούγονται σαν επίθεση προς τον άλλον.

1. Μην καταφεύγετε σε προσβολές ή σαρκασμό

Οι προσβλητικοί χαρακτηρισμοί και η απαξίωση δεν συμβάλλουν στην επίλυση των διαφορών. Μπορεί, αντίθετα, να μεγαλώσουν την απόσταση ανάμεσα στους δύο και να περάσουν στα παιδιά την εικόνα ότι έτσι επικοινωνούν οι άνθρωποι όταν θυμώνουν.

1. Βοηθήστε το παιδί να δει ότι η ηρεμία μπορεί να επανέλθει

Όταν υποχωρήσει η ένταση, έχει σημασία να σκεφτείτε πώς θα συνεχίσετε. Αν το παιδί είδε τον καβγά, μπορεί να σας παρατηρήσει να ξαναμιλάτε με σεβασμό ή να ακούσει μια ειλικρινή συγγνώμη. Δεν είναι αναγκαίο να του εξηγήσετε αναλυτικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζετε.

1. Καθησυχάστε το με σαφή και απλά λόγια

Θα μπορούσατε να του πείτε: «Πριν θυμώσαμε και μιλήσαμε δυνατά. Λυπάμαι που σε αναστάτωσε. Δεν έφταιγες εσύ και δεν είναι δική σου ευθύνη να λύσεις τα προβλήματα των μεγάλων. Σε αγαπάμε και είσαι ασφαλής». Δώστε του χώρο να μιλήσει για όσα ένιωσε, χωρίς να μειώσετε τον φόβο ή τη στενοχώρια του.

Ίσως το βασικότερο μήνυμα για τα παιδιά δεν είναι ότι όσοι αγαπιούνται δεν έχουν ποτέ διαφωνίες. Μπορούν να καταλάβουν ότι οι άνθρωποι είναι δυνατό να διαφωνούν χωρίς να πληγώνουν ο ένας τον άλλον και να ξαναβρίσκουν τρόπο να επικοινωνήσουν.