Το αυξημένο βάρος μπορεί να επηρεάζει περισσότερα από τη σωματική υγεία. Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Τζόρτζια υποδηλώνει ότι ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) ενδέχεται να επιταχύνει τη γνωστική έκπτωση, με τη μνήμη και τις δεξιότητες σκέψης να φθίνουν ταχύτερα με την ηλικία.
Ορισμένες αλλαγές στις γνωστικές λειτουργίες αποτελούν φυσικό μέρος της γήρανσης. Με τον καιρό, μπορεί να γίνεται δυσκολότερη η ανάκληση πληροφοριών, η καθαρή σκέψη και η επεξεργασία νέων δεδομένων. Ωστόσο, στους υγιείς ενήλικες, οι αλλαγές αυτές είναι συνήθως σχετικά ήπιες και εξελίσσονται σταδιακά.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με υψηλότερο ΔΜΣ παρουσίασαν ταχύτερη έκπτωση στη μνήμη, στη συνολική γνωστική επίδοση και στις εκτελεστικές λειτουργίες. Οι ικανότητες αυτές είναι απαραίτητες για καθημερινές δραστηριότητες, όπως η συγκέντρωση, ο σχεδιασμός, η οργάνωση εργασιών και η ρύθμιση των συναισθημάτων.
Για να διερευνήσει τη σχέση, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε στοιχεία από μια αντιπροσωπευτική σε εθνικό επίπεδο μελέτη, η οποία παρακολούθησε περισσότερους από 8.200 ενήλικες άνω των 50 ετών επί 24 χρόνια.
Υψηλότερος ΔΜΣ συνδέεται με ταχύτερη γνωστική έκπτωση
Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερή σχέση ανάμεσα στο σωματικό βάρος και τη γνωστική υγεία. Κάθε αύξηση κατά μία μονάδα στον ΔΜΣ συνδεόταν με ταχύτερη γνωστική έκπτωση, κάτι που υποδηλώνει ότι ακόμη και σχετικά μικρές διαφορές στο βάρος μπορεί να έχουν σημασία με την πάροδο του χρόνου.
Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη κατά το όγδοο έτος της μελέτης, ενώ οι ενήλικες άνω των 65 ετών εμφάνισαν τις πιο έντονες επιπτώσεις.
Παρά τα ανησυχητικά ευρήματα, οι ερευνητές εντόπισαν και μια πιθανή ευκαιρία για την προστασία της υγείας του εγκεφάλου. Η διαχείριση του σωματικού βάρους ενδέχεται να συμβάλει στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης, με πιθανά οφέλη να γίνονται ορατά μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
«Διαπιστώσαμε ότι, αν οι άνθρωποι διαχειρίζονταν το βάρος τους, θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τον ρυθμό της γνωστικής έκπτωσης μέσα σε μόλις δύο χρόνια», δήλωσε ο Suhang Song, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής στο Κολέγιο Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια. «Αυτό καθιστά τον ΔΜΣ έναν από τους παράγοντες κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν πιο εύκολα, όταν πρόκειται για την υγιή γήρανση».
Πώς μπορεί το αυξημένο βάρος να επηρεάζει τον εγκέφαλο που γερνά
Η παχυσαρκία, η οποία ορίζεται γενικά ως ΔΜΣ 30 ή υψηλότερος, έχει συσχετιστεί με χειρότερη υγεία του εγκεφάλου. Οι επιστήμονες, ωστόσο, εξακολουθούν να μελετούν τους ακριβείς μηχανισμούς μέσω των οποίων το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να επηρεάζει τη μνήμη και άλλες γνωστικές λειτουργίες.
Η σχέση ενδέχεται να εξηγείται από διάφορες βιολογικές διεργασίες. Το αυξημένο βάρος μπορεί να ενισχύει τη φλεγμονή, να επηρεάζει αρνητικά την κυκλοφορία του αίματος και να συμβάλλει στην αντίσταση στην ινσουλίνη. Σε συνδυασμό, αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να αυξήσουν την πιθανότητα γνωστικής διαταραχής, νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας.
Τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παχυσαρκία είναι πλέον ευρέως διαδεδομένη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), περίπου δύο στους πέντε Αμερικανούς πληρούν τα κριτήρια για παχυσαρκία όταν ο ΔΜΣ χρησιμοποιείται ως το μοναδικό μέτρο.
Ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο ΔΜΣ από μόνος του δεν αποτυπώνει πλήρως την παχυσαρκία. Προτείνουν έναν ευρύτερο ορισμό, ο οποίος λαμβάνει υπόψη και την περίμετρο μέσης, καθώς και ιατρικές παθήσεις που σχετίζονται με το αυξημένο βάρος. Με αυτά τα πρόσθετα κριτήρια, το εκτιμώμενο ποσοστό των Αμερικανών που ταξινομούνται ως παχύσαρκοι αυξάνεται στο 75%.
Η διαχείριση του βάρους μπορεί να συμβάλει στην προστασία της υγείας του εγκεφάλου
Η πιθανή σχέση ανάμεσα στην παχυσαρκία και τη γνωστική έκπτωση προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς η άνοια γίνεται ολοένα συχνότερη. Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν σήμερα με άνοια, ενώ οι ερευνητές αναμένουν ότι ο αριθμός αυτός θα διπλασιαστεί έως το 2050.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το αυξημένο βάρος προκαλεί άμεσα γνωστική έκπτωση. Τα ευρήματά της, ωστόσο, αναδεικνύουν το σωματικό βάρος ως έναν πιθανώς σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της γνωστικής υγείας. Επειδή το βάρος μπορεί να αντιμετωπιστεί, οι ερευνητές θεωρούν ότι υπάρχει δυνατότητα να μειωθεί ο κίνδυνος επιδείνωσης της μνήμης και των δεξιοτήτων σκέψης με την ηλικία.
«Δεν υπάρχουν θεραπείες που να θεραπεύουν την άνοια», δήλωσε ο Song. «Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να εντοπίζουμε και να αντιμετωπίζουμε κάθε τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου που μπορούμε, ώστε να την προλαμβάνουμε».
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of Neurology. Συν-συγγραφείς από το Κολέγιο Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια είναι οι Meng Hsuan Sung, Zhuo Chen, Janani Rajbhandari, Grace Bagwell Adams, Mahmud Khan, Ye Shen και Xiao Song. Στη μελέτη συνέβαλαν επίσης οι Qianhui Xu και Xia Song.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/varos-pos-mporei-na-epitachynei-ti-gnostiki-ekptosi-kathos-megalonoyme/27672
