Τιρζεπατίδη: Χρήσεις, δοσολογία, παρενέργειες και προφυλάξεις

Η τιρζεπατίδη είναι φάρμακο που μιμείται τη δράση δύο φυσικών ορμονών, των GIP και GLP-1. Μπορεί να μειώσει την όρεξη, να επιβραδύνει την πέψη και να συμβάλει στη ρύθμιση του σακχάρου. Διατίθεται με τις εμπορικές ονομασίες Mounjaro και Zepbound και δεν υπάρχει σε γενόσημη μορφή. Οι διαφορετικές εμπορικές ονομασίες έχουν εγκριθεί για διαφορετικές χρήσεις, όπως η διαχείριση του βάρους, ο διαβήτης τύπου 2 και η αποφρακτική υπνική άπνοια.

Τι είναι η τιρζεπατίδη

Η τιρζεπατίδη είναι διπλός αγωνιστής των υποδοχέων GIP και GLP-1. Μιμείται τις δράσεις των ορμονών GIP και GLP-1 του οργανισμού και μπορεί να:

• μειώσει την όρεξη,
• επιβραδύνει την πέψη,
• συμβάλει στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.

Χορηγείται μία φορά την εβδομάδα με ένεση κάτω από το δέρμα, δηλαδή υποδόρια. Η ένεση μπορεί να γίνει από το ίδιο το άτομο ή από φροντιστή.

Mounjaro και Zepbound: χρήσεις και μορφές

Το Mounjaro και το Zepbound είναι οι δύο κύριες εμπορικές ονομασίες της τιρζεπατίδης. Σύμφωνα με τις εγκρίσεις του FDA, του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων:

• Το Zepbound χρησιμοποιείται για τη μακροχρόνια διαχείριση του βάρους σε ενήλικες με παχυσαρκία ή υπέρβαρο και παθήσεις που σχετίζονται με το βάρος. Έχει επίσης εγκριθεί για την αντιμετώπιση της μέτριας έως σοβαρής αποφρακτικής υπνικής άπνοιας σε ενήλικες με παχυσαρκία.
• Το Mounjaro χρησιμοποιείται για τη βελτίωση του σακχάρου σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2.

Και τα δύο διατίθενται στις ακόλουθες περιεκτικότητες: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 12,5 mg και 15 mg. Οι μορφές χορήγησης μπορεί να περιλαμβάνουν προγεμισμένη, μίας χρήσης συσκευή τύπου KwikPen, με τέσσερις ενέσεις για τον μήνα, φιαλίδια μίας ή πολλαπλών δόσεων που χρησιμοποιούνται με βελόνα και σύριγγα, καθώς και συσκευές τύπου πένας μίας δόσης.

Δοσολογία και αποτελεσματικότητα στη διαχείριση βάρους

Η αγωγή ξεκινά με 2,5 mg μία φορά την εβδομάδα. Η δόση μπορεί να προσαρμόζεται κάθε μήνα, ανάλογα με την ανταπόκριση, έως τα 15 mg.

Μεγάλη μελέτη του 2024 έδειξε ότι ενήλικες με υπέρβαρο ή παχυσαρκία έχασαν περίπου το 15% του σωματικού τους βάρους μετά από 12 μήνες λήψης τιρζεπατίδης, ποσοστό μεγαλύτερο από εκείνο των ατόμων που έλαβαν σεμαγλουτίδη. Η τιρζεπατίδη μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους και στη διατήρησή της.

Παρενέργειες της τιρζεπατίδης

Οι συχνότερες παρενέργειες αφορούν το πεπτικό σύστημα: ναυτία, έμετος, διάρροια και δυσκοιλιότητα. Εμφανίζονται συχνότερα στην αρχή της θεραπείας ή όταν αυξάνεται η δόση και συνήθως υποχωρούν όσο ο οργανισμός προσαρμόζεται.

Άλλες ήπιες παρενέργειες μπορεί να είναι:

• ρέψιμο,
• κοιλιακός πόνος,
• καούρα ή δυσπεψία,
• αέρια,
• ζάλη,
• τριχόπτωση,
• κόπωση,
• αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης, όπως μώλωπες ή εξάνθημα,
• ήπια αλλεργική αντίδραση.

Πιθανές σοβαρότερες παρενέργειες περιλαμβάνουν:

• έντονη ναυτία, έμετο ή διάρροια,
• προβλήματα στη χοληδόχο κύστη, όπως χολόλιθους,
• παγκρεατίτιδα,
• χαμηλό σάκχαρο στο αίμα,
• αυξημένο κίνδυνο μυελοειδούς καρκίνου του θυρεοειδούς,
• σοβαρή αλλεργική αντίδραση,
• σκέψεις ή συμπεριφορές αυτοκτονίας.

Η τιρζεπατίδη μπορεί να μειώσει γρήγορα τα υψηλά επίπεδα σακχάρου σε άτομα με προϋπάρχοντα διαβήτη και ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Συζητήστε με τον γιατρό σας για τακτικό έλεγχο της HbA1c, ώστε να υπάρχει εικόνα των επιπέδων σακχάρου.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανίσετε δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση, πρήξιμο στο πρόσωπο ή σκέψεις αυτοκτονίας.

Ποιοι χρειάζεται να προσέχουν

Η τιρζεπατίδη μπορεί να μην είναι κατάλληλη για άτομα με ορισμένες παθήσεις ή καταστάσεις, όπως:

• σοβαρά προβλήματα του γαστρεντερικού συστήματος, όπως γαστροπάρεση, δηλαδή καθυστερημένη κένωση του στομάχου,
• διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια,
• νεφρικά προβλήματα,
• ιστορικό παγκρεατίτιδας,
• προηγούμενη αλλεργική αντίδραση στο Zepbound,
• εγκυμοσύνη ή θηλασμός,
• ιστορικό κατάθλιψης ή σκέψεων αυτοκτονίας,
• επικείμενη χειρουργική επέμβαση ή άλλη διαδικασία.

Οι γιατροί μπορεί επίσης να αποφύγουν τη συνταγογράφησή της σε άτομα που ήδη λαμβάνουν αγωνιστή GLP-1 ή άλλο φάρμακο που περιέχει τιρζεπατίδη.

Ορισμένα άτομα δεν πρέπει να λαμβάνουν τιρζεπατίδη: όσοι έχουν σύνδρομο πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας τύπου 2 ή προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μυελοειδούς καρκίνου του θυρεοειδούς. Το φάρμακο φέρει προειδοποίηση σε πλαίσιο σχετικά με τον κίνδυνο όγκων του θυρεοειδούς.

Σύνθετα φάρμακα με GLP-1 ή GIP/GLP-1

Τα σύνθετα φάρμακα, μεταξύ των οποίων σκευάσματα GLP-1 ή GIP/GLP-1, δεν είναι εγκεκριμένα από τον FDA και μπορεί να έχουν κινδύνους ή παρενέργειες που δεν έχουν τα εγκεκριμένα φάρμακα. Παρασκευάζονται από φαρμακοποιούς ή άλλους επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι μπορεί να συνδυάσουν ή να τροποποιήσουν συστατικά.

Ο FDA έχει σε μεγάλο βαθμό απαγορεύσει τη μαζική παρασκευή και πώληση σύνθετων σκευασμάτων GLP-1 και GIP/GLP-1, η οποία έγινε συχνότερη μετά τις ελλείψεις εγκεκριμένων φαρμάκων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επαγγελματίες υγείας ή φαρμακοποιοί μπορεί να παρασκευάσουν τέτοιο φάρμακο για άτομο με συγκεκριμένη ανάγκη που δεν μπορεί να καλυφθεί από τα εγκεκριμένα σκευάσματα. Απαιτείται ειδική συνταγή και το φάρμακο μπορεί να έχει κινδύνους που δεν έχουν τα εγκεκριμένα σκευάσματα GLP-1 και GIP/GLP-1.

Τιρζεπατίδη και σεμαγλουτίδη

Η τιρζεπατίδη και η σεμαγλουτίδη είναι παρόμοια φάρμακα, αλλά διαφέρουν σε ορισμένα σημεία:

• Εμπορικές ονομασίες: τιρζεπατίδη — Zepbound και Mounjaro· σεμαγλουτίδη — Wegovy και Ozempic.
• Τύπος φαρμάκου: η τιρζεπατίδη είναι διπλός αγωνιστής GIP/GLP-1, ενώ η σεμαγλουτίδη είναι αγωνιστής GLP-1.
• Συνήθεις χρήσεις: και τα δύο χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση του σακχάρου και τη διαχείριση του βάρους. Η τιρζεπατίδη χρησιμοποιείται επίσης για την αποφρακτική υπνική άπνοια, ενώ η σεμαγλουτίδη για τη μείωση των καρδιαγγειακών κινδύνων.
• Μορφές: η τιρζεπατίδη χορηγείται με ένεση, ενώ η σεμαγλουτίδη διατίθεται σε ενέσιμη και από του στόματος μορφή.

«Ο γιατρός θα λάβει υπόψη παράγοντες όπως τη διάγνωση, την ασφαλιστική κάλυψη, λόγω του υψηλού κόστους αυτών των φαρμάκων, και το ιατρικό ιστορικό, για να αποφασίσει ποιο φάρμακο GLP-1 ή GIP/GLP-1 είναι κατάλληλο για εσάς», αναφέρει ο Philip Ngo, PharmD.

Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας

• Την κατάστασή σας: Το Zepbound χρησιμοποιείται για τη διαχείριση του βάρους, ενώ το Mounjaro για τον διαβήτη τύπου 2.
• Τυχόν παρενέργειες: Ένα ημερολόγιο συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει στην παρακολούθησή τους όταν ξεκινά η θεραπεία.
• Την πρόσβαση στη θεραπεία: Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός μπορεί να σας ενημερώσει για τη διαθεσιμότητα και την κάλυψη του φαρμάκου.

Η επιλογή φαρμάκου και οι αποφάσεις για τη δοσολογία ή την αλλαγή θεραπείας πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.