Έντερο: Έχει ρόλο στη βιολογική γήρανση;

Οι αριθμοί των γενεθλίων δείχνουν πόσα χρόνια έχουν περάσει, χωρίς όμως να αποτυπώνουν όλες τις αλλαγές στο σώμα. Η βιολογική γήρανση προχωρά με διαφορετικό ρυθμό από άνθρωπο σε άνθρωπο και οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους να εξηγήσουν αυτές τις αποκλίσεις. Μια νέα μελέτη εξετάζει τον ρόλο του εντέρου και του μικροβιώματός του, ενός γνωστού παράγοντα της υγείας.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Χαβάης στη Μανόα εντόπισαν βακτηριακά μοτίβα που συνδέονται, αντίστοιχα, με πιο αργή ή πιο γρήγορη βιολογική γήρανση. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο Scientific Reports και προσφέρουν στοιχεία για τη σχέση του μικροβιώματος με την υγεία καθώς περνούν τα χρόνια.

Χρονολογική ηλικία και βιολογική γήρανση δεν ταυτίζονται

Τα χρόνια που έχουν περάσει από τη γέννησή μας ορίζουν τη χρονολογική ηλικία. Η βιολογική ηλικία, αντίθετα, αφορά τις αλλαγές που συσσωρεύονται στον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου, χωρίς να συνοψίζεται σε έναν και μοναδικό, απόλυτο αριθμό.

Οι επιστήμονες βασίζονται σε διαφορετικούς μοριακούς δείκτες για να μελετήσουν τη βιολογική ηλικία. Στην έρευνα αυτή αξιοποιήθηκε ο DunedinPACE, που εκτιμά τον ρυθμό γήρανσης με βάση χημικές τροποποιήσεις του DNA. Είναι πιο χρήσιμο να τον σκεφτούμε ως μέτρο της ταχύτητας με την οποία προχωρά η διαδικασία και όχι ως απάντηση στο ερώτημα «πόσων ετών είναι το σώμα μου».

Τι αποκάλυψε η έρευνα για το μικροβίωμα του εντέρου

Οι ερευνητές ανέλυσαν βιολογικά δείγματα 123 ενηλίκων, οι οποίοι ανήκαν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Κατέγραψαν ποια βακτήρια υπήρχαν στο έντερο και συνέκριναν τη σύνθεση αυτή με δείκτες γήρανσης που προέκυψαν από εξετάσεις αίματος.

Η σύνθεση των μικροβίων του εντέρου παρουσίαζε διαφορές ανάλογα με τον εκτιμώμενο ρυθμό γήρανσης. Το εύρημα αφήνει να φανεί ότι τα βακτήρια ίσως παρέχουν πληροφορίες για τη διαδικασία, χωρίς ωστόσο να ξεκαθαρίζει αν την επηρεάζουν ή αν μεταβάλλονται ως αποτέλεσμα άλλων διεργασιών στο σώμα.

Η συσχέτιση δεν καταγράφηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους δείκτες γήρανσης που μελετήθηκαν, κάτι που αναδεικνύει την ανάγκη για περισσότερη έρευνα.

Τα βακτήρια που συνδέθηκαν με διαφορετικό ρυθμό γήρανσης

Ανάμεσα στα βακτήρια που συνδέθηκαν πιο έντονα με βραδύτερο εκτιμώμενο ρυθμό γήρανσης ήταν το Bifidobacterium adolescentis. Το Succinivibrio dextrinosolvens, από την άλλη, συσχετίστηκε με ταχύτερο ρυθμό. Τα συγκεκριμένα ευρήματα δεν δικαιολογούν, ωστόσο, την κατάταξη των βακτηρίων σε μια κλίμακα. Το μικροβίωμα είναι ένα περίπλοκο σύνολο οργανισμών και η παρουσία κάθε είδους χρειάζεται να αξιολογείται μέσα στο συνολικό του περιβάλλον.

Στους συμμετέχοντες περιλαμβάνονταν και αυτόχθονες κάτοικοι της Χαβάης, καθώς και άνθρωποι από νησιά του Ειρηνικού. Πρόκειται για πληθυσμούς που συχνά δεν εκπροσωπούνται επαρκώς σε ανάλογες μελέτες.

Μπορούμε να αλλάξουμε τη σχέση του εντέρου με τη γήρανση;

Η διατροφή, ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον μπορούν να μεταβάλουν το μικροβίωμα. Οι επιστήμονες επιδιώκουν, επομένως, να διαπιστώσουν αν αυτές οι μεταβολές έχουν επίδραση και στον ρυθμό γήρανσης.

Δεν πραγματοποιήθηκε, πάντως, κάποια παρέμβαση στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μελέτης. Παραμένει άγνωστο αν μια αλλαγή στη σύνθεση των μικροβίων θα μπορούσε να επιβραδύνει τη γήρανση ή αν τα βακτηριακά μοτίβα αντανακλούν άλλες διεργασίες που συμβαίνουν στον οργανισμό.

Η συνέχεια της έρευνας περιλαμβάνει την επαλήθευση των αποτελεσμάτων σε μεγαλύτερους πληθυσμούς και τη διερεύνηση των μηχανισμών που μπορεί να εξηγούν τη συσχέτιση. Τα ευρήματα συμβάλλουν, προς το παρόν, στην καλύτερη κατανόηση της σχέσης εντέρου και γήρανσης, ενώ παράλληλα δημιουργούν έδαφος για νέες μελέτες.