Αλκοόλ και καρκίνος: τι δείχνει η ανάλυση 843 μελετών για τον κίνδυνο

Ανάλυση 843 μελετών, που εξέτασε 20 εκβάσεις υγείας, καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: όσον αφορά τον καρκίνο, δεν υπάρχει ποσότητα αλκοόλ που να θεωρείται πραγματικά ασφαλής.

Η νέα ανάλυση για τις επιπτώσεις του αλκοόλ στην υγεία, η οποία διεξήχθη από το Institute for Health Metrics and Evaluation, είναι η πιο ολοκληρωμένη του είδους της μέχρι σήμερα. Παρουσιάζει μια αναλυτική εικόνα για το πώς επηρεάζει το αλκοόλ τον οργανισμό, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλοί επανεξετάζουν τη σχέση τους με αυτό.

Η σχέση του αλκοόλ με τον κίνδυνο καρκίνου

Πολλοί θεωρούν ότι ένα ποτήρι κρασί με το φαγητό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα ευρήματα της ανάλυσης, ωστόσο, περιπλέκουν αυτή την αντίληψη.

Η χρήση αλκοόλ συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο και για τους δέκα τύπους καρκίνου που εξετάστηκαν, ενώ ο κίνδυνος αυξανόταν όσο μεγαλύτερη ήταν η κατανάλωση. Η συσχέτιση καταγράφηκε ακόμη και με λιγότερο από ένα ποτό την ημέρα, δηλαδή με λιγότερα από 10 γραμμάρια καθαρής αλκοόλης. Αφορούσε τον καρκίνο του φάρυγγα, του παχέος εντέρου και του ορθού, του οισοφάγου, του μαστού, του ήπατος, του παγκρέατος και του προστάτη.

Η μεγαλύτερη αύξηση κινδύνου παρατηρήθηκε για τον καρκίνο του φάρυγγα, με άνοδο τουλάχιστον 105% στα μέσα επίπεδα κατανάλωσης. Για τον καρκίνο του λάρυγγα, του παχέος εντέρου και του ορθού, καθώς και των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας, η αύξηση κυμαινόταν από 22% έως 49%. Για τους καρκίνους του οισοφάγου, του μαστού, του ήπατος, του παγκρέατος και του προστάτη, τα στοιχεία για τη βλαβερή συσχέτιση ήταν λιγότερο ισχυρά, αλλά σταθερά, με τον κίνδυνο να αυξάνεται όσο αυξανόταν η κατανάλωση.

Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι χρειάζεται σαφέστερη ενημέρωση του κοινού για τη σύνδεση του αλκοόλ με τον καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου και του ορθού.

Για τον καρκίνο του στομάχου, οι ερευνητές ανέφεραν ότι χρειάζονται περισσότερα στοιχεία, ώστε να γίνει καλύτερα κατανοητή η σχέση του με το αλκοόλ.

Η εικόνα για την καρδιομεταβολική υγεία είναι πιο σύνθετη

Για ορισμένες παθήσεις που δεν είναι καρκίνοι, η σχέση ανάμεσα στο αλκοόλ και την υγεία είναι λιγότερο ξεκάθαρη.

Η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση συνδέθηκε με ελαφρώς χαμηλότερο κίνδυνο για ορισμένες παθήσεις, μεταξύ των οποίων και ο διαβήτης τύπου 2. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφηκε για τη νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, με μείωση του κινδύνου τουλάχιστον κατά 6,4%. Για τις καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά επεισόδια, τα στοιχεία σχετικά με χαμηλότερο κίνδυνο σε χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση ήταν ασυνεπή, ενώ σε υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης ο κίνδυνος αυξανόταν. Για την κολπική μαρμαρυγή, καταγράφηκε αύξηση κινδύνου τουλάχιστον 6% σε κάθε επίπεδο κατανάλωσης.

Οι συσχετίσεις προέρχονται από μελέτες παρατήρησης. Οι ερευνητές εφάρμοσαν συντηρητική μεθοδολογία και παρουσίασαν τη μικρότερη εύλογη επίδραση που υποστηρίζεται από τα δεδομένα, όχι την πιο εντυπωσιακή. Με αυτή την προσέγγιση, η αύξηση του κινδύνου καρκίνου ενδέχεται να υποεκτιμάται και όχι να υπερβάλλεται.

Πώς να αξιολογήσετε τη δική σας κατανάλωση αλκοόλ

Τα ευρήματα δεν αποτελούν προτροπή να διακόψουν όλοι το αλκοόλ. Είναι, όμως, σημαντικό να υπάρχει πλήρης εικόνα πριν από αποφάσεις για την κατανάλωση, ιδίως επειδή οι εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες διαφέρουν σημαντικά.

Τα όρια χαμηλότερου κινδύνου στις υπάρχουσες οδηγίες κυμαίνονται περίπου από 8 έως 42 γραμμάρια αλκοόλ την ημέρα για τις γυναίκες και από 10 έως 52 γραμμάρια για τους άνδρες. Το εύρος αυτό δείχνει πόσο σημαντικό είναι το πλαίσιο. Το ιστορικό υγείας, οι συνήθειες και οι προτεραιότητες κάθε ανθρώπου επηρεάζουν το τι σημαίνει «χαμηλός κίνδυνος» για τον ίδιο.

Η ανάλυση δείχνει ότι ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται σε κάθε επίπεδο κατανάλωσης, ενώ η μεγάλη ή περιστασιακά υπερβολική κατανάλωση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σε όλες τις εκβάσεις που εξετάστηκαν. Για όσους πίνουν περιστασιακά ή με μέτρο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η διατροφή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αλλαγή της σχέσης με το αλκοόλ, χωρίς να απαιτείται προσέγγιση «όλα ή τίποτα».

Τι κρατάμε

Η ανάλυση δεν λέει ότι κανείς δεν πρέπει να πίνει. Προσφέρει, όμως, μια σαφέστερη εικόνα των συμβιβασμών που συνεπάγεται η κατανάλωση αλκοόλ, βασισμένη σε περισσότερες από 800 μελέτες και όχι σε υποθέσεις. Ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται με κάθε επίπεδο κατανάλωσης, ακόμη και με ποσότητες που πολλοί θεωρούν μικρές. Για την καρδιομεταβολική υγεία, τα ευρήματα είναι πιο ανάμεικτα και τα στοιχεία λιγότερο ισχυρά.

Στόχος τέτοιων ερευνών δεν είναι να προκαλέσουν ανησυχία, αλλά να βοηθήσουν ώστε οι αποφάσεις για την υγεία να λαμβάνονται με βάση επιστημονικά στοιχεία και τις προσωπικές προτεραιότητες. Για αλλαγές στην κατανάλωση αλκοόλ, συζητήστε με τον γιατρό σας.