Αντιβιοτικά: Ένας στους 3 ασθενείς λέει ψέματα για να εξασφαλίσει συνταγή

Σύμφωνα με νέα έρευνα Αμερικανών επιστημόνων, σχεδόν ένας στους τρεις ενήλικες περιγράφει υπερβολικά ή ακόμη και επινοεί συμπτώματα, προκειμένου να πάρει τα αντιβιοτικά που θεωρεί απαραίτητα.

Η συνταγή μπορεί να αφορά είτε τους ίδιους είτε τα παιδιά τους, αλλά η επιθυμία τους πηγάζει από την ίδια πεποίθηση: θεωρούν πως χωρίς «αντιβίωση» δεν θα αναρρώσουν. Αυτό ισχύει ακόμη και όταν πάσχουν από ιώσεις, στις οποίες τα αντιβιοτικά δεν έχουν δράση.

Παρότι οι ιογενείς λοιμώξεις συνήθως διαρκούν μερικές ημέρες και στη συνέχεια υποχωρούν από μόνες τους, πολλοί δεν πείθονται. Πιστεύουν, έτσι, ότι η λήψη αντιβιοτικών συμβάλλει στην καλύτερη αντιμετώπιση της ίωσης.

«Δεν είναι εύκολο να ακούει ένας ασθενής ότι το μόνο που χρειάζεται είναι ανάπαυση και υπομονή», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Alistair Thorpe, επίκουρος καθηγητής Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα. «Όταν λοιπόν πιστεύει πως υπάρχει κάτι που μπορεί να τον κάνει να αναρρώσει ταχύτερα, είναι πολύ δύσκολο να αντισταθεί στον πειρασμό».

Η υποχώρηση σε αυτόν τον πειρασμό, ωστόσο, ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες. Η αλόγιστη λήψη αντιβιοτικών μπορεί να οδηγήσει τα μικρόβια που υπάρχουν στον οργανισμό να αναπτύξουν αντοχή στα φάρμακα.

Όταν κάποιος παίρνει αντιβιοτικά επειδή εμφανίζει βήχα, καταρροή και πυρετό, πρόκειται για αλόγιστη χρήση. Συνήθως, τα συμπτώματα αυτά οφείλονται σε ιούς που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα, τη γρίπη ή την COVID-19. Οι ασθενείς θα αναρρώσουν όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος των ιών, είτε λάβουν «αντιβίωση» είτε όχι.

Η επαναλαμβανόμενη, αδικαιολόγητη χρήση μπορεί σταδιακά να καταστήσει τα μικρόβια ανθεκτικά. Έτσι, όταν παρουσιαστεί πραγματική βακτηριακή λοίμωξη και χρειαστούν τα αντιβιοτικά, υπάρχει το ενδεχόμενο να μην είναι αποτελεσματικά.

Η μελέτη

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αντιβιοτικά αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις λοιμώξεις από βακτήρια, αλλά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να τα χρησιμοποιούν για ιώσεις, παρά τις συστηματικές προσπάθειες των ειδικών.

Οι επιστήμονες εξέτασαν αν οι ασθενείς αλλοίωναν την περιγραφή των συμπτωμάτων τους, με στόχο να εξασφαλίσουν την επιθυμητή συνταγή. Η αλλοίωση μπορούσε να περιλαμβάνει:

• Υπερβολή
• Παράλειψη
• Ψευδή αναφορά

Στην έρευνα συμμετείχαν 959 εθελοντές, με μέση ηλικία τα 51 έτη, ενώ οι μισοί ήταν γυναίκες. Οι ερευνητές τούς ρώτησαν αν είχαν ποτέ παρουσιάσει αλλοιωμένα τα συμπτώματά τους, ώστε ο γιατρός να τους συνταγογραφήσει αντιβιοτικά.

Όσοι απάντησαν ότι το είχαν κάνει, κλήθηκαν να απαντήσουν και σε επιπλέον ερωτήσεις σχετικά με τα κίνητρά τους. Παράλληλα, όλοι οι συμμετέχοντες ερωτήθηκαν για τις απόψεις τους σχετικά με τα αντιμικροβιακά φάρμακα, την επιστημονική ονομασία της αντιβιοτικής αγωγής.

Τα ευρήματα της έρευνας για τα αντιβιοτικά

Σχεδόν το 30% των συμμετεχόντων δήλωσαν με τις απαντήσεις τους ότι είχαν παρουσιάσει παραποιημένα συμπτώματα στους γιατρούς, για να λάβουν συνταγή.

Σε 4 στις 10 περιπτώσεις είχαν διογκώσει τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Για παράδειγμα, ανέφεραν βήχα δύο εβδομάδων, ενώ στην πραγματικότητα τον είχαν μόνο για λίγες ημέρες.

Το 7% είχαν αναφέρει συμπτώματα που δεν παρουσίαζαν, όπως πυρετό. Παράλληλα, σχεδόν το 53% είχαν χρησιμοποιήσει και τις δύο πρακτικές.

Η παραποίηση είχε αποτέλεσμα στο 77% των περιπτώσεων: ο γιατρός τελικά έδινε τη συνταγή που ζητούσαν. Συχνότερα αλλοιώνονταν συμπτώματα ιώσεων, όπως ο πυρετός, ο βήχας και ο πονόλαιμος.

Ποιος ήταν ο λόγος που τόσοι άνθρωποι έδιναν ανακριβείς πληροφορίες για να πάρουν αντιβιοτικά; Συχνότερα, ένιωθαν πολύ άρρωστοι και φοβούνταν ότι η κατάστασή τους θα εξελισσόταν σε σοβαρή λοίμωξη.

Ένας ακόμη λόγος ήταν η πεποίθηση πως μόνο τα αντιβιοτικά μπορούσαν να τους βοηθήσουν. Αρκετοί, επίσης, ανέφεραν ότι είχαν πολλές υποχρεώσεις και ήθελαν να αναρρώσουν σύντομα, ώστε να επιστρέψουν σε αυτές.

Κάποιοι συμμετέχοντες υποστήριξαν, ακόμη, ότι γνωρίζουν το σώμα και το ιατρικό ιστορικό τους καλύτερα από τους γιατρούς και ότι μπορούν να αποφασίσουν οι ίδιοι τι χρειάζονται.

Ένα ακόμη εύρημα ήταν ότι οι νεαροί ενήλικες και οι μεσήλικες εμφάνιζαν, παραδόξως, τις περισσότερες πιθανότητες να δίνουν ανακριβείς πληροφορίες για τα συμπτώματά τους.