Καρκίνος θυρεοειδούς: Νέα ενθαρρυντικά δεδομένα για τη θεραπεία των επιθετικών μορφών

Νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι στοχευμένες θεραπείες συνδέονται με σημαντικά οφέλη στην επιβίωση ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς.

Η συχνότερη κακοήθεια του ενδοκρινικού συστήματος είναι ο καρκίνος του θυρεοειδούς, ο οποίος στις περισσότερες περιπτώσεις έχει ιδιαίτερα ευνοϊκή πρόγνωση.

Η έγκαιρη διάγνωση και οι σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές επιτρέπουν στους περισσότερους ασθενείς να ζήσουν για μεγάλο διάστημα, ενώ αρκετοί μπορούν να θεραπευτούν πλήρως. Παρ’ όλα αυτά, ο καρκίνος του θυρεοειδούς περιλαμβάνει περισσότερες από μία νόσους, με ιστολογικούς τύπους που διαφέρουν σημαντικά ως προς τη βιολογική συμπεριφορά, την επιθετικότητα και την ανταπόκριση στις θεραπείες.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), σημειώνουν ότι πάνω από το 90% των περιστατικών αφορά διαφοροποιημένο καρκίνο, κυρίως θηλώδες και θυλακιώδες καρκίνωμα, με συνήθως εξαιρετική πρόγνωση.

Κύρια θεραπεία είναι η χειρουργική επέμβαση, ενώ ραδιενεργό ιώδιο χορηγείται όταν υπάρχει σχετική ένδειξη. Περίπου 5% των ασθενών, ωστόσο, εμφανίζει μεταστατική νόσο, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται ανθεκτική στο ραδιενεργό ιώδιο.

Θυρεοειδής: 6 συμπτώματα που ενδέχεται να υποδηλώνουν πρόβλημα – Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Πιο σπάνιο είναι το μυελοειδές καρκίνωμα, που αναπτύσσεται από τα παραθυλακιώδη κύτταρα του θυρεοειδούς και ενδέχεται να συνδέεται με μεταλλάξεις στο γονίδιο RET. Το αναπλαστικό καρκίνωμα εμφανίζεται ακόμη σπανιότερα, αφορά περίπου το 1–2% των περιστατικών και έχει ιδιαίτερα επιθετική κλινική πορεία.

Ελπιδοφόρα ευρήματα για τις θεραπείες

Στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παθολογικής Ογκολογίας (ESMO 2026), ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Vall d’Hebron στη Βαρκελώνη παρουσίασαν νέα, σημαντικά στοιχεία για την αντιμετώπιση των πιο δύσκολων μορφών της νόσου.

Επικαιροποιημένα αποτελέσματα με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά ευρήματα προέκυψαν από τη διεθνή μελέτη φάσης III LIBRETTO-531. Η μελέτη εξέτασε ως θεραπεία πρώτης γραμμής το selpercatinib, εκλεκτικό αναστολέα της πρωτεΐνης RET, σε ασθενείς με προχωρημένο μυελοειδές καρκίνωμα που έφερε μετάλλαξη RET. Για σύγκριση χρησιμοποιήθηκαν οι καθιερωμένες θεραπείες cabozantinib ή vandetanib.

Τρία χρόνια μετά, χωρίς εξέλιξη της νόσου παρέμενε το 75% των ασθενών που έλαβαν selpercatinib, έναντι 25% στην ομάδα σύγκρισης. Η διαφορά στη συνολική επιβίωση ήταν ακόμη πιο αξιοσημείωτη: στα τρία χρόνια ήταν εν ζωή το 92% των ασθενών, σε σύγκριση με το 75% όσων έλαβαν τις θεραπείες σύγκρισης. Στην τετραετία, τα ποσοστά διαμορφώθηκαν σε 87,1% και 66,8%, αντίστοιχα. Επιπλέον, διακοπή της θεραπείας λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών χρειάστηκε το 8% με selpercatinib, έναντι 32% στην ομάδα σύγκρισης.

Για το προχωρημένο μυελοειδές καρκίνωμα με μετάλλαξη RET, το selpercatinib είναι ήδη εγκεκριμένη θεραπευτική επιλογή. Τα νεότερα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι το όφελος διατηρείται σε βάθος χρόνου και ενισχύουν τη θέση του ως θεραπείας πρώτης γραμμής, ενώ υπογραμμίζουν πόσο σημαντικός είναι ο μοριακός έλεγχος για τις μεταλλάξεις RET.

Επιπλέον, η πολυκεντρική μελέτη φάσης II SETHY εξέτασε το sacituzumab govitecan σε ασθενείς με προχωρημένο διαφοροποιημένο ή αναπλαστικό καρκίνωμα του θυρεοειδούς. Πρόκειται για σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου (ADC), το οποίο στοχεύει την πρωτεΐνη TROP2. Η ένταξη των ασθενών έγινε ανεξάρτητα από το επίπεδο έκφρασης της TROP2.

Μεταξύ 24 ασθενών που είχαν διαφοροποιημένο καρκίνωμα ανθεκτικό στο ραδιενεργό ιώδιο και είχαν λάβει στο παρελθόν συστηματικές θεραπείες, επιβεβαιωμένη αντικειμενική ανταπόκριση καταγράφηκε στο 4,4%, ενώ η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 5,5 μήνες. Στους 13 ασθενείς με αναπλαστικό καρκίνωμα, η ανταπόκριση έφτασε το 16,7% και η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη ήταν 2,9 μήνες.

Διάρροια, έντονη κόπωση και ουδετεροπενία ήταν ανάμεσα στις συχνότερες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η μελέτη κατέγραψε αντικαρκινική δράση, ωστόσο τα ευρήματα είναι ακόμη προκαταρκτικά και δεν αποδεικνύουν όφελος στη συνολική επιβίωση. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες, με επιλογή ασθενών με βάση βιοδείκτες και εξέταση συνδυασμών με ανοσοθεραπεία.

Οι ανακοινώσεις στο ESMO 2026 φωτίζουν δύο διαφορετικές, αλλά σημαντικές, κατευθύνσεις στη σύγχρονη ογκολογία.

Αφενός, η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα μιας στοχευμένης θεραπείας που έχει ήδη εγκριθεί επιβεβαιώνει τη σημασία της εξατομικευμένης αντιμετώπισης.

Αφετέρου, η μελέτη νέων θεραπευτικών μηχανισμών ανοίγει προοπτικές για τις πιο σπάνιες και επιθετικές μορφές της νόσου.

Στόχος παραμένει να φτάσει η σημαντική πρόοδος που έχει σημειωθεί στον καρκίνο του θυρεοειδούς και στους ασθενείς με προχωρημένη νόσο, οι οποίοι εξακολουθούν να έχουν σημαντικές θεραπευτικές ανάγκες.