Καταστροφικές δαπάνες υγείας αντιμετωπίζουν 400.000 νοικοκυριά στην Ελλάδα

Το αυξημένο κόστος περίθαλψης πλήττει δυσανάλογα τους πολίτες, ενώ η ιδιωτική συμμετοχή στα φάρμακα για τους ασθενείς στην Ελλάδα έχει διπλασιαστεί.

Στο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών συζητήθηκαν η οικονομική πίεση που προκαλούν οι δαπάνες υγείας, οι ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες και η ανάγκη για ένα πιο σύγχρονο, ασθενοκεντρικό ΕΣΥ.

Περίπου 400.000 νοικοκυριά στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρή οικονομική επιβάρυνση εξαιτίας των αναγκών περίθαλψης, ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν για τις καταστροφικές δαπάνες υγείας.

Παράλληλα, η συμμετοχή των ασθενών στο κόστος των φαρμάκων έχει διπλασιαστεί, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, καθώς πέρα από τις συμμετοχές για φάρμακα και εξετάσεις συχνά πληρώνουν επιπλέον για μετακινήσεις, υποστηρικτικές υπηρεσίες και ψυχολογική φροντίδα.

Παράλληλα, επισημάνθηκε πως χρειάζεται να αναθεωρηθεί ο Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ, ώστε οι παροχές να καλύπτουν πληρέστερα τις πραγματικές ανάγκες των ασφαλισμένων.

Οι ανισότητες που δυσκολεύουν την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας

Κεντρικά ζητήματα στο συνέδριο ήταν η ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ο περιορισμός των ιδιωτικών δαπανών και η ενεργός συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων.

Με τίτλο «Πρόσβαση, Ποιότητα, Ισότητα, Βιωσιμότητα: Οι προτεραιότητες των Ασθενών για το Εθνικό Σύστημα Υγείας», το 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών υποδέχθηκε περισσότερους από 240 συνέδρους, ανάμεσά τους εκπροσώπους της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και οργανώσεων ασθενών.

Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, με 15 χρόνια θεσμικής παρουσίας, παρουσίασε μέσα από το συνέδριο τις κύριες δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι πολίτες στο σύστημα υγείας, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών.

Οι γεωγραφικές ανισότητες στην πρόσβαση στην υγεία

Συζητήθηκαν οι αποκλίσεις στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας ανάλογα με τον τόπο κατοικίας. Εκπρόσωποι φορέων και ασθενών ανέδειξαν τα κενά στελέχωσης σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας σε νησιωτικές και ακριτικές περιοχές, καθώς και τα εμπόδια στην πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Χρειάζεται, όπως τονίστηκε, να σχεδιαστεί εκ νέου ο υγειονομικός χάρτης με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού. Μια υγειονομική δομή από μόνη της δεν επαρκεί, αν δεν έχει το απαραίτητο προσωπικό, τον εξοπλισμό και τις υποδομές για να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τους πολίτες.

Παρουσιάστηκαν ακόμη πρωτοβουλίες για την αποτίμηση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας με δείκτες που καταγράφουν τη λειτουργία, τη στελέχωση και την αποτελεσματικότητα των μονάδων.

Η ψηφιακή υγεία και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε τον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας. Η σύνδεση των νοσοκομείων με το νέο ψηφιακό περιβάλλον και η δημιουργία του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας ανοίγουν νέες δυνατότητες για την παρακολούθηση και τη διαχείριση της περίθαλψης.

Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών εργαλείων μπορεί να βοηθήσει στην αναβάθμιση των υπηρεσιών, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ευκολότερη πρόσβαση των πολιτών.

Παρά τα οφέλη, υπογραμμίστηκε ότι η τεχνολογία οφείλει να υποστηρίζει την ιατρική κρίση και όχι να την αντικαθιστά, ενώ η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η συμμετοχή των ασθενών στον σχεδιασμό των νέων ψηφιακών υπηρεσιών παραμένουν κρίσιμα ζητήματα.

Υγιής γήρανση και υποστήριξη των οικογενειακών φροντιστών

Η δημογραφική μεταβολή και η αύξηση των ηλικιωμένων ανέδειξαν την ανάγκη να διαμορφωθεί ολοκληρωμένη στρατηγική για την υγιή γήρανση και τη μακροχρόνια φροντίδα.

Όπως επισημάνθηκε στο συνέδριο, η χώρα χρειάζεται περισσότερες μονάδες αποκατάστασης, στενότερη σύνδεση των υπηρεσιών υγείας με τις κοινωνικές υπηρεσίες και οργανωμένη φροντίδα στο σπίτι.

Αναδείχθηκε επίσης η σημαντική συμβολή των οικογενειακών φροντιστών, οι οποίοι συχνά σηκώνουν οικονομικό, επαγγελματικό και ψυχολογικό βάρος χωρίς ανάλογη θεσμική στήριξη.

Οι ασθενείς διεκδικούν συμμετοχή στη χάραξη πολιτικών υγείας

Κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου ήταν πως οι ασθενείς επιθυμούν να έχουν ενεργό λόγο στη διαμόρφωση των πολιτικών υγείας και όχι να περιορίζονται στον ρόλο των αποδεκτών τους.

Ως βασική προτεραιότητα αναδείχθηκε η θεσμική συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στον σχεδιασμό, την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των πολιτικών υγείας.

Έμφαση δόθηκε ακόμη στην αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών με βάση την εμπειρία των ασθενών. Για τον σκοπό αυτό χρειάζονται εργαλεία που ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία και επιτρέπουν τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων.

Η μεγάλη πρόκληση για το ΕΣΥ

Συνολικά, το 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών ανέδειξε πως το ΕΣΥ χρειάζεται επαρκή χρηματοδότηση, ισότιμη πρόσβαση, ισχυρότερη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, μικρότερη οικονομική επιβάρυνση για τους πολίτες και αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Πλέον, το κρίσιμο είναι οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί να εφαρμοστούν ως συγκεκριμένες πολιτικές, με στόχο ένα σύστημα υγείας πιο προσβάσιμο, ποιοτικό και βιώσιμο, που θα έχει στο επίκεντρο τον ασθενή.