Αρθρώσεις: Περισσότερα πολυακόρεστα λιπαρά συνδέθηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας

Τα πολυακόρεστα λιπαρά στη διατροφή συνδέθηκαν με χαμηλότερο ποσοστό νέων διαγνώσεων οστεοαρθρίτιδας σε μελέτη με περισσότερους από 93.000 μεσήλικες και ηλικιωμένους. Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι αυτά τα λιπαρά προλαμβάνουν την πάθηση, προσφέρουν όμως έναν ακόμη λόγο να προσέχουμε το είδος των λιπαρών που καταναλώνουμε.

Όταν σκεφτόμαστε πώς να προστατεύσουμε τις αρθρώσεις μας, συνήθως έρχονται πρώτα στο μυαλό η ενδυνάμωση, η σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση υγιούς βάρους. Η διατροφή μπορεί επίσης να παίζει ρόλο στην υγεία των αρθρώσεων με την πάροδο του χρόνου.

Τι εξέτασε η μελέτη

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Frontiers in Nutrition, συνδύασε δεδομένα από τρεις μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες: τη UK Biobank, τη μελέτη Health and Retirement Study των ΗΠΑ και την English Longitudinal Study of Ageing.

Συνολικά, συμμετείχαν περισσότεροι από 93.000 μεσήλικες και ηλικιωμένοι, οι οποίοι δεν είχαν οστεοαρθρίτιδα όταν ξεκίνησε η έρευνα.

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τι έτρωγαν, μεταξύ άλλων την κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών (PUFA) και κορεσμένων λιπαρών (SFA). Στη συνέχεια, οι ερευνητές παρακολούθησαν τις νέες διαγνώσεις οστεοαρθρίτιδας με την πάροδο του χρόνου. Στο σκέλος της UK Biobank, υπήρχαν επίσης επαναλαμβανόμενες καταγραφές της διατροφής, ώστε να αποτυπωθούν καλύτερα οι συνήθεις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων.

Οι δύο τύποι λιπαρών επιλέχθηκαν επειδή ενδέχεται να επηρεάζουν διαφορετικά τη φλεγμονή. Καθώς η επίμονη φλεγμονή χαμηλού βαθμού θεωρείται ότι συμβάλλει στη φθορά του χόνδρου, οι ερευνητές εξέτασαν αν η αναλογία των λιπαρών στη διατροφή συνδέεται με τη μακροπρόθεσμη υγεία των αρθρώσεων.

Τα πολυακόρεστα λιπαρά συνδέθηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο

Όσοι λάμβαναν μεγαλύτερο ποσοστό των ημερήσιων θερμίδων τους από πολυακόρεστα λιπαρά εμφάνισαν χαμηλότερο ποσοστό νέων διαγνώσεων οστεοαρθρίτιδας. Για κάθε αύξηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα στις θερμίδες από αυτά τα λιπαρά, το ποσοστό των διαγνώσεων μειωνόταν ελαφρώς.

Η μελέτη εξέτασε επίσης την αναλογία πολυακόρεστων προς κορεσμένα λιπαρά. Τα άτομα με υψηλότερη αναλογία —δηλαδή όσοι κατανάλωναν σχετικά περισσότερα πολυακόρεστα σε σχέση με τα κορεσμένα— είχαν επίσης ελαφρώς χαμηλότερα ποσοστά οστεοαρθρίτιδας. Ωστόσο, η συσχέτιση ήταν ασθενής και δεν διατηρήθηκε σε μία από τις πρόσθετες αναλύσεις, επομένως το συγκεκριμένο εύρημα είναι λιγότερο αξιόπιστο.

Το μεγαλύτερο μέρος των στοιχείων για το πρώτο εύρημα προήλθε από την UK Biobank, η οποία συνεισέφερε τη συντριπτική πλειονότητα του στατιστικού βάρους. Οι άλλες δύο μελέτες ήταν σημαντικά μικρότερες.

Η έρευνα δεν μπορεί να αποδείξει ότι η αυξημένη κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών προλαμβάνει άμεσα την οστεοαρθρίτιδα. Τα ευρήματα, επίσης, δεν καθορίζουν συγκεκριμένο διατροφικό στόχο για την πρόληψή της.

Γιατί μπορεί να έχει σημασία το είδος των λιπαρών

Μια πιθανή εξήγηση σχετίζεται με τη φλεγμονή. Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι απλώς αποτέλεσμα της φθοράς του χόνδρου λόγω ηλικίας: η φλεγμονή συμβάλλει επίσης στις αλλαγές που παρατηρούνται στον χόνδρο και σε άλλους ιστούς οι οποίοι βοηθούν τις αρθρώσεις να κινούνται ομαλά.

Τα διαφορετικά λιπαρά μπορούν να επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο τις φλεγμονώδεις διεργασίες του οργανισμού. Τα πολυακόρεστα λιπαρά, και ιδιαίτερα τα ωμέγα-3 που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια, βοηθούν τον οργανισμό να παράγει ουσίες οι οποίες συμμετέχουν στη ρύθμιση της φλεγμονής. Αντίθετα, ορισμένες διατροφές πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά έχουν συνδεθεί με αυξημένη σηματοδότηση υπέρ της φλεγμονής.

Αυτός μπορεί να είναι ένας λόγος για τον οποίο όσοι κατανάλωναν περισσότερα πολυακόρεστα λιπαρά εμφάνισαν χαμηλότερα ποσοστά οστεοαρθρίτιδας, αν και η ακριβής σχέση δεν είναι ακόμη σαφής.

Πώς να αυξήσετε τα ακόρεστα λιπαρά στη διατροφή

Δεν χρειάζεται να αποκλείσετε το βούτυρο ή να αποφεύγετε εντελώς τα κορεσμένα λιπαρά. Μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση είναι να εντάξετε περισσότερες πηγές ακόρεστων λιπαρών στα γεύματά σας μέσα στην εβδομάδα.

• Επιλέξτε περισσότερα φυτικά έλαια: Χρησιμοποιήστε ελαιόλαδο ή ηλιέλαιο αντί για βούτυρο σε ορισμένα μαγειρέματα και στις σαλάτες.
• Καταναλώνετε τακτικά λιπαρά ψάρια: Προσθέστε σολομό, σαρδέλες ή σκουμπρί στα γεύματά σας μερικές φορές την εβδομάδα, για να προσλάβετε ωμέγα-3 λιπαρά.
• Έχετε πρόχειρους ξηρούς καρπούς: Τα καρύδια αποτελούν εύκολη πηγή πολυακόρεστων λιπαρών και μπορούν να προστεθούν σε σνακ, βρόμη ή γιαούρτι.
• Προσθέστε σπόρους: Οι σπόροι chia και ο λιναρόσπορος μπορούν να αυξήσουν την πρόσληψη πολυακόρεστων λιπαρών με μικρή προσπάθεια.

Τι δείχνουν συνολικά τα ευρήματα

Στη συγκεκριμένη μελέτη, η μεγαλύτερη πρόσληψη πολυακόρεστων λιπαρών συνδέθηκε με λιγότερες νέες διαγνώσεις οστεοαρθρίτιδας. Τα ψάρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα φυτικά έλαια μπορούν να αποτελούν τακτικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να αποσαφηνιστεί αν προσφέρουν ειδικά οφέλη στις αρθρώσεις. Για αλλαγές στη διατροφή που σχετίζονται με την υγεία σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.