Καφές: Όσα προσθέτουμε στο φλιτζάνι μπορεί να μειώνουν τα οφέλη του

Ο καφές συγκαταλέγεται στα ροφήματα που ενδέχεται να προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην υγεία. Όταν, όμως, προσθέτουμε ζάχαρη, κρέμες ή αρωματισμένα προϊόντα για περισσότερη γλυκύτητα και γεύση, μπορεί αυτά τα υλικά να μειώνουν τα οφέλη του;

Σύμφωνα με νέα μελέτη στις ΗΠΑ, η ποσότητα καφέ που πίνουν οι ενήλικες δεν έχει αλλάξει σημαντικά, αλλά οι θερμίδες που λαμβάνουν από το ρόφημα έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 40%. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην ευρύτερη χρήση πρόσθετων συστατικών, και ειδικότερα των υποκατάστατων κρέμας χωρίς γαλακτοκομικά, που είναι γνωστά ως nondairy creamers.

Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics.

Τι περιέχουν τα nondairy creamers και πώς χρησιμοποιούνται

Τα προϊόντα αυτά, σε υγρή μορφή ή σκόνη, μπαίνουν στον καφέ ώστε να αποκτήσει πιο κρεμώδη υφή ή γλυκιά γεύση, χωρίς να περιέχουν απαραίτητα γάλα ή κρέμα γάλακτος.

Διατίθενται σε διάφορες εκδοχές, μεταξύ των οποίων βανίλια, φουντούκι και καραμέλα. Σε ορισμένα, κάθε μερίδα περιέχει πάνω από ένα κουταλάκι του γλυκού πρόσθετη ζάχαρη.

Πολλά από αυτά διαφέρουν από το απλό φυτικό γάλα, καθώς βασίζονται κυρίως σε μίγματα ελαίων, γλυκαντικών και άλλων συστατικών, τα οποία συμβάλλουν στη γεύση, την υφή και τη μεγαλύτερη διάρκεια διατήρησης.

Η σύνθεσή τους ποικίλλει, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει:

• Ζάχαρη που προστίθεται στο προϊόν και αυξάνει τις θερμίδες του καφέ.
• Κορεσμένα λιπαρά και φυτικά έλαια, με τις ποσότητες να διαφέρουν αρκετά από προϊόν σε προϊόν.
• Σταθεροποιητές και γαλακτωματοποιητές, για να διατηρείται η κρεμώδης σύσταση.
• Γλυκαντικές ουσίες και αρώματα, όπως η σουκραλόζη και η ακεσουλφάμη καλίου.

Η τακτική πρόσληψη πολλής πρόσθετης ζάχαρης και κορεσμένων λιπαρών μπορεί να επιβαρύνει τη διατροφή. Παράλληλα, οι πιθανές επιδράσεις ορισμένων συστατικών των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στο εντερικό μικροβίωμα αποτελούν αντικείμενο μελέτης.

Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα προϊόντα την ίδια επιβαρυντική επίδραση, ούτε έχει αποδειχθεί ότι κάθε πρόσθετο συστατικό προκαλεί βλάβη.

Καφές: Πρόσληψη έως και 500 θερμίδων την ημέρα

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Tufts εξέτασαν δεδομένα 30.459 ενηλίκων στις ΗΠΑ, οι οποίοι έλαβαν μέρος σε εθνική έρευνα για την υγεία και τη διατροφή από το 2003 έως το 2018.

Η μέση ποσότητα καφέ που καταναλωνόταν ημερησίως παρέμεινε σχεδόν ίδια, γύρω στο ενάμισι φλιτζάνι. Αντίθετα, οι θερμίδες από τον καφέ μαζί με τα συστατικά που προστίθενται σε αυτόν ανέβηκαν από 43 σε 60 την ημέρα.

Κατά μέσο όρο, το 2018 οι θερμίδες από τα βασικά πρόσθετα συστατικά προέρχονταν από:

• 19 θερμίδες από creamers χωρίς γαλακτοκομικά.
• 16 θερμίδες από ζάχαρη.
• 11 θερμίδες από αγελαδινό γάλα.

Οι μέσοι αυτοί αριθμοί είναι χαμηλοί, όμως ορισμένοι από τους συμμετέχοντες έβαζαν στον καφέ τους πολύ μεγαλύτερες ποσότητες.

«Βρήκαμε ανθρώπους που έπαιρναν έως και 500 θερμίδες την ημέρα από τον καφέ τους», δήλωσε στη Washington Post ο Yongyi Pan, ένας από τους ερευνητές.

Καφές: Τι αλλάζει στα οφέλη του από τα πρόσθετα υλικά

Πολλές μελέτες έχουν βρει σύνδεση ανάμεσα στην κατανάλωση καφέ και τον χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών παθήσεων και ορισμένων χρόνιων νοσημάτων.

Οι πολυφαινόλες και άλλες φυτικές ουσίες που περιέχει ο καφές διαθέτουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Παράλληλα, φαίνεται πως έχει σημασία πόση ζάχαρη και πόσα κορεσμένα λιπαρά προσθέτουμε.

Η ίδια ερευνητική ομάδα ανέλυσε σε μελέτη του 2025 στοιχεία για περισσότερους από 46.000 ενήλικες. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η κατανάλωση σκέτου καφέ ή καφέ με μικρή ποσότητα ζάχαρης και κορεσμένων λιπαρών συνδεόταν με περίπου 14% χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Η συγκεκριμένη σχέση δεν διαπιστώθηκε για τους συμμετέχοντες που έβαζαν μεγάλες ποσότητες κορεσμένων λιπαρών ή ζάχαρης.

Οι συγκεκριμένες μελέτες είναι παρατηρητικές και δεν αποδεικνύουν ότι τα πρόσθετα συστατικά εξαλείφουν άμεσα τα οφέλη του καφέ. Υποδεικνύουν, ωστόσο, ότι είναι σημαντικό τι περιέχει συνολικά το ρόφημα.

Ποιες επιλογές μπορούμε να βάλουμε στον καφέ

Οι ειδικοί δεν εισηγούνται να σταματήσουμε να πίνουμε καφέ, αλλά να δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή στα υλικά που προσθέτουμε.

Η Bethany Doerfler, κλινική διαιτολόγος στο Northwestern Medicine Digestive Health Center, προτείνει σε όσους δεν προτιμούν τον καφέ σκέτο να επιλέγουν μικρή ποσότητα αγελαδινού γάλακτος ή ροφήματος σόγιας χωρίς πρόσθετη ζάχαρη.

Το γάλα περιέχει πρωτεΐνη και ασβέστιο, ενώ τα εμπλουτισμένα ροφήματα σόγιας προσφέρουν επίσης πρωτεΐνη, βιταμίνες και μέταλλα. Πολλά creamers, από την άλλη, προσθέτουν θερμίδες χωρίς να έχουν ανάλογη θρεπτική αξία.

Αν έχουμε μάθει να πίνουμε τον καφέ μας πολύ γλυκό, η μείωση της ζάχαρης σταδιακά μπορεί να βοηθήσει ώστε να προσαρμοστούμε πιο εύκολα. Η Doerfler επισημαίνει ότι αρχικά η λιγότερο γλυκιά γεύση ενδέχεται να μας ξενίσει, όμως σε διάστημα λίγων εβδομάδων μπορούμε να την έχουμε συνηθίσει.

Στόχος, λοιπόν, δεν είναι να αποχωριστούμε τον καφέ που αγαπάμε, αλλά να αποφεύγουμε να τον κάνουμε καθημερινά, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, ένα ρόφημα πλούσιο σε ζάχαρη και περιττές θερμίδες.