Δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα: Συμπτώματα, αίτια και πρόληψη

Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ένα δηλητηριώδες αέριο που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση όταν εισπνέεται. Παράγεται από φωτιές και συσκευές που καίνε αέριο, ξύλο, πετρέλαιο ή κάρβουνο.

Συμπτώματα δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα

Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι άχρωμο και άοσμο, επομένως δεν μπορείτε να αντιληφθείτε την παρουσία του στον χώρο.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πονοκέφαλο
• ζάλη
• ναυτία ή εμετό
• αδυναμία
• κόπωση και σύγχυση
• πόνο στο στήθος και στους μυς
• δύσπνοια
• αίσθημα θερμότητας και κοκκίνισμα στο πρόσωπο — η ερυθρότητα μπορεί να είναι δυσκολότερο να φανεί σε σκούρο δέρμα
• απώλεια όρασης

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται και να υποχωρούν. Ενδέχεται να χειροτερεύουν όσο παραμένετε σε έναν μολυσμένο χώρο ή κτίριο και να βελτιώνονται όταν βγαίνετε έξω.

Αίτια δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα

Η δηλητηρίαση προκαλείται από την εισπνοή του αερίου. Συνήθεις οικιακές συσκευές για θέρμανση και μαγείρεμα μπορεί να παράγουν μονοξείδιο του άνθρακα αν δεν έχουν εγκατασταθεί σωστά, είναι ελαττωματικές ή δεν συντηρούνται επαρκώς.

Συσκευές που μπορεί να παράγουν μονοξείδιο του άνθρακα είναι:

• λέβητες αερίου
• κουζίνες αερίου και φούρνοι από πηλό
• θερμάστρες αερίου ή κηροζίνης
• τζάκια και σόμπες ξύλου, αερίου ή κάρβουνου
• φορητές γεννήτριες

Συσσώρευση μονοξειδίου του άνθρακα μπορεί επίσης να προκληθεί από τη χρήση ψησταριάς ή συσκευής μαγειρέματος για κάμπινγκ σε εσωτερικό χώρο, καθώς και από τη λειτουργία οχήματος ή μηχανής γκαζόν σε κλειστό χώρο, όπως ένα γκαράζ.

Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε δηλητηρίαση

Αν πιστεύετε ότι μπορεί να έχετε εκτεθεί σε μονοξείδιο του άνθρακα:

• σταματήστε, αν μπορείτε, να χρησιμοποιείτε τις συσκευές που υποψιάζεστε ότι το παράγουν, όπως τον λέβητα, την κουζίνα ή τη θερμάστρα
• βγείτε έξω
• ζητήστε ιατρική συμβουλή το συντομότερο δυνατό και μην επιστρέψετε στο κτίριο μέχρι να λάβετε οδηγίες

Αν παρουσιάζετε πιθανά συμπτώματα, επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό. Καλέστε το 112 ή το 166 για επείγουσα βοήθεια αν εσείς ή κάποιος άλλος έχει εκτεθεί και δυσκολεύεται να αναπνεύσει, έχει εμφανίσει ξαφνικά σύγχυση, έχει χάσει τις αισθήσεις του, αισθάνεται αδυναμία ή έχει πόνο στο στήθος ή στους μυς. Μην οδηγήσετε μόνοι σας για να ζητήσετε βοήθεια.

Αντιμετώπιση της δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα

Σε περίπτωση δηλητηρίασης, χρειάζεται αξιολόγηση στο νοσοκομείο. Συνήθως γίνονται εξετάσεις για να ελεγχθεί το επίπεδο μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα. Μπορεί επίσης να χορηγηθεί οξυγόνο μέσω μάσκας.

Πώς να προλάβετε τη δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα

Τι να κάνετε

• Τοποθετήστε ανιχνευτή μονοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπει δυνατό ήχο όταν ανιχνεύει το αέριο. Βάλτε έναν σε κάθε δωμάτιο του σπιτιού όπου υπάρχουν συσκευές που καίνε αέριο, πετρέλαιο, κάρβουνο ή ξύλο.
• Φροντίστε ώστε οι συσκευές θέρμανσης και μαγειρέματος να εγκαθίστανται σωστά και να συντηρούνται καλά.
• Να γίνεται τακτικός έλεγχος σε λέβητες, θερμάστρες και κουζίνες από κατάλληλα καταρτισμένο και πιστοποιημένο τεχνικό.
• Αερίζετε καλά τους χώρους και διατηρείτε τις καμινάδες και τους αγωγούς καπνού καθαρούς και συντηρημένους.

Τι να αποφεύγετε

• Μη χρησιμοποιείτε ψησταριά ή συσκευή μαγειρέματος για κάμπινγκ σε εσωτερικό χώρο ή μέσα σε σκηνή.
• Μην αφήνετε οχήματα ή άλλους κινητήρες να λειτουργούν σε κλειστό χώρο, όπως ένα γκαράζ.
• Μη χρησιμοποιείτε στην κουζίνα υπερμεγέθεις κατσαρόλες που καλύπτουν περισσότερες από μία εστίες αερίου.

Αν υποψιάζεστε ότι μια συσκευή αερίου παράγει μονοξείδιο του άνθρακα, απομακρυνθείτε από τον χώρο και ζητήστε άμεσα βοήθεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες και ιατρική συμβουλή. Οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.