Τα συμπτώματα σαλμονέλας μπορεί να εμφανιστούν απότομα, ώρες μετά από ένα συνηθισμένο γεύμα. Συνήθως περιλαμβάνουν διάρροια, πυρετό και κοιλιακές κράμπες και υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες έως περίπου μία εβδομάδα.
Όμως η διάρκεια από μόνη της δεν είναι το μόνο που μετρά. Αίμα στα κόπρανα, αφυδάτωση ή επίμονοι εμετοί χρειάζονται ιατρική εκτίμηση, χωρίς να περιμένουμε να περάσει η εβδομάδα.
Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα σαλμονέλας;
Η σαλμονέλλωση είναι λοίμωξη από βακτήριο του γένους Salmonella και συνήθως εκδηλώνεται ως οξεία γαστρεντερίτιδα. Η έναρξη είναι συχνά απότομη: μαζί με τη διάρροια, τον πυρετό και τον πόνο ή τις κράμπες στην κοιλιά, μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, εμετός, πονοκέφαλος ή μυϊκοί πόνοι.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, τα συμπτώματα αρχίζουν συνήθως 6 έως 72 ώρες μετά την έκθεση, ενώ τα περισσότερα άτομα νοσούν μέσα σε 12 έως 36 ώρες. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι το διάστημα αυτό μπορεί να φτάσει έως και τις έξι ημέρες.
Η διάρροια στις περισσότερες περιπτώσεις δεν περιέχει αίμα, αν και μπορεί να εμφανιστούν αίμα ή βλέννα. Τα συμπτώματα αυτά δεν αρκούν από μόνα τους για να προσδιορίσουν την αιτία της λοίμωξης.
Πόσο μπορεί να κρατήσει η λοίμωξη;
Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν χωρίς ειδική θεραπευτική αγωγή μέσα σε λίγες ημέρες έως περίπου μία εβδομάδα. Ο ΕΟΔΥ δίνει ως συνήθη διάρκεια τις 4 έως 7 ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων.
Η πορεία, πάντως, δεν είναι ίδια για όλους. Σε ορισμένους ανθρώπους η διάρροια μπορεί να επιμείνει περισσότερο από την τυπική οξεία φάση, ενώ οι συνήθειες του εντέρου μπορεί να χρειαστούν μήνες για να επανέλθουν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι περιμένουμε χωρίς επικοινωνία με γιατρό. Όταν η διάρροια ή ο εμετός διαρκεί πάνω από δύο ημέρες, χρειάζεται ιατρική συμβουλή, ακόμη και αν η συνήθης νόσηση μπορεί να κρατήσει περισσότερο.
Ποια σημάδια δεν πρέπει να περιμένουν;
Η αφυδάτωση είναι μία από τις επιπλοκές που χρειάζονται προσοχή. Πολύ λίγα ή καθόλου ούρα, πολύ σκούρα ούρα, έντονη δίψα, ξηρό στόμα ή λαιμός και ζάλη μπορεί να δείχνουν αφυδάτωση. Σε ένα παιδί, σημάδι είναι και η απουσία δακρύων όταν κλαίει.
Σημάδια αφυδάτωσης, αίμα στα κόπρανα ή στα ούρα και πυρετός πάνω από 102°F (περίπου 38,9°C) είναι λόγοι επικοινωνίας με γιατρό. Αν υπάρχει αιματηρή διάρροια ή ο επίμονος εμετός δεν επιτρέπει σε κάποιον να κρατήσει υγρά, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Άμεση αξιολόγηση χρειάζονται επίσης η έντονη σύγχυση ή η μειωμένη ανταπόκριση. Τα βρέφη, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, οπότε η επικοινωνία με επαγγελματία υγείας έχει ιδιαίτερη σημασία.
Σπάνια, η λοίμωξη μπορεί να περάσει από το έντερο στο αίμα ή σε άλλα σημεία του σώματος και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές. Ένας μικρός αριθμός ασθενών μπορεί επίσης να εμφανίσει αντιδραστική αρθρίτιδα μετά τη λοίμωξη.
Φταίει πάντα το τελευταίο γεύμα;
Η σαλμονέλα μεταδίδεται συχνά με την κατανάλωση μολυσμένου ωμού ή ανεπαρκώς μαγειρεμένου κρέατος, πουλερικών και αυγών. Δεν περιορίζεται όμως στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης: φρούτα, λαχανικά και οστρακοειδή μπορούν επίσης να μολυνθούν, για παράδειγμα από κοπριά ή μολυσμένο νερό.
Το διάστημα μέχρι να εμφανιστούν τα συμπτώματα σημαίνει ότι δεν μπορούμε να θεωρήσουμε αυτομάτως υπεύθυνο το τελευταίο πιάτο. Αν αρρωστήσουν αρκετοί άνθρωποι μετά το ίδιο γεύμα, είναι χρήσιμο να καταγραφούν τα γεύματα, οι χώροι εστίασης και οι επαφές με ζώα της προηγούμενης εβδομάδας και να ενημερωθεί αρμόδια υπηρεσία δημόσιας υγείας.
Μετάδοση μπορεί να γίνει και από μολυσμένα ζώα, όπως ερπετά ή κατοικίδια, αλλά και από άνθρωπο σε άνθρωπο όταν δεν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής των χεριών. Ένα μολυσμένο τρόφιμο, εξάλλου, μπορεί να έχει φυσιολογική όψη, οσμή και γεύση: οι αισθήσεις μας δεν αρκούν για να κρίνουν την ασφάλειά του.
Πώς γίνεται η διάγνωση και πώς προλαμβάνεται η μετάδοση;
Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος. Η διάγνωση μπορεί να γίνει με καλλιέργεια δείγματος κοπράνων ή αίματος ή με ανίχνευση του γενετικού υλικού του παθογόνου σε κλινικό δείγμα.
Η αντιμετώπιση είναι κυρίως συμπτωματική και η απόφαση για αντιβιοτικά ανήκει στον θεράποντα γιατρό. Οι ήπιες περιπτώσεις σε υγιή άτομα δεν χρειάζονται συνήθως αντιμικροβιακή αγωγή. Αντιβιοτικά πρέπει να λαμβάνονται μόνο με ιατρική οδηγία.
Στο σπίτι, η πρόληψη περνά και από μικρές κινήσεις. Μετά τον χειρισμό ωμού κοτόπουλου, πλένουμε σχολαστικά τα χέρια μας και χρησιμοποιούμε χωριστά σκεύη και επιφάνεια κοπής πριν ετοιμάσουμε τη σαλάτα ή σερβίρουμε μαγειρεμένο φαγητό. Κρατάμε τα ωμά τρόφιμα χωριστά από τα μαγειρεμένα, αποφεύγουμε τα ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα αυγά, κρέατα και πουλερικά και πλένουμε τα χέρια μετά την τουαλέτα και πριν από την προετοιμασία φαγητού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/symptomata-salmonelas-diarkeia-antimetopisi/28522
