Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι λοίμωξη του εντέρου από ιό. Συνήθως προκαλεί υδαρή διάρροια, πόνο ή κράμπες στην κοιλιά, ναυτία ή εμετό και μερικές φορές πυρετό. Συχνά τη λέμε και «ίωση του στομάχου», αλλά δεν έχει σχέση με τους ιούς της γρίπης.

Οι περισσότεροι αναρρώνουν χωρίς ειδική θεραπεία. Η βασική επιπλοκή είναι η αφυδάτωση: με τη διάρροια και τους εμετούς χάνονται υγρά και ηλεκτρολύτες που χρειάζεται το σώμα. Τα βρέφη, τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας

Τα συμπτώματα δεν είναι ίδια σε όλους. Εκτός από τα συμπτώματα του εντέρου, μπορεί να έχεις γενική αδιαθεσία.

Τα πιο συχνά συμπτώματα

Υδαρή διάρροια.
Ναυτία ή εμετούς.
Πόνο ή κράμπες στην κοιλιά.
Μερικές φορές πυρετό.
Πιθανώς ρίγος, ιδρώτα ή μυϊκούς πόνους.

Τι μπορεί να παρατηρήσεις στα παιδιά

Τα ίδια συμπτώματα, με μειωμένη όρεξη ή δυσκολία στη σίτιση.
Σε λοίμωξη από ροταϊό, έντονη υδαρή διάρροια και εμετούς.
Ασυνήθιστη υπνηλία ή ευερεθιστότητα, που μπορεί να συνδέονται με αφυδάτωση.

Πόσες μέρες κρατάει η γαστρεντερίτιδα και πόσο κολλάει

Σε ενήλικες και παιδιά, η διάρροια συνήθως σταματά μέσα σε 5–7 ημέρες και οι έμετοι σε 1–2 ημέρες. Η διάρκεια εξαρτάται και από τον ιό. Αυτοί οι χρόνοι δεν σημαίνουν ότι πρέπει να περιμένεις αν εμφανιστούν ανησυχητικά σημάδια.

Δεν υπάρχει ενιαίο χρονικό όριο μεταδοτικότητας για όλους τους ιούς. Ο ροταϊός μεταδίδεται ευκολότερα όσο υπάρχουν συμπτώματα και τις πρώτες 3 ημέρες μετά την ανάρρωση, αλλά μπορεί να μεταδοθεί και πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Ο νοροϊός μπορεί να βρίσκεται στα κόπρανα πριν από τα συμπτώματα και έως 2 εβδομάδες μετά την ανάρρωση, γι’ αυτό συνέχισε το καλό πλύσιμο των χεριών.

Διάρροια σε ενήλικες και παιδιά	Συνήθως 5–7 ημέρες
Έμετοι σε ενήλικες και παιδιά	Συνήθως 1–2 ημέρες
Γαστρεντερίτιδα από νοροϊό	Συνήθως 1–3 ημέρες
Γαστρεντερίτιδα από ροταϊό	Συνήθως 3–8 ημέρες
Επιστροφή σε σχολείο ή δουλειά	Τουλάχιστον 2 ημέρες χωρίς έμετο ή διάρροια

Πώς κολλάει η γαστρεντερίτιδα

Κολλάει όταν μικροσκοπικά υπολείμματα κοπράνων ή εμετού από μολυσμένο άτομο φτάσουν στο στόμα σου. Αυτό μπορεί να συμβεί μέσω άπλυτων χεριών, μολυσμένων αντικειμένων, τροφίμων ή νερού. Κατά τον εμετό, ο νοροϊός μπορεί να διασκορπιστεί στον αέρα και να καταλήξει σε επιφάνειες ή σε άλλο άτομο.

Η μετάδοση είναι δυνατή και από άτομα χωρίς συμπτώματα. Γι’ αυτό το καλό πλύσιμο των χεριών έχει σημασία ακόμη και όταν αρχίσεις να νιώθεις καλύτερα.

Με στενή επαφή με άτομο που έχει μολυνθεί.
Αγγίζοντας μολυσμένες επιφάνειες και μετά βάζοντας τα χέρια στο στόμα.
Τρώγοντας τρόφιμα ή πίνοντας νερό που έχουν μολυνθεί.

Γαστρεντερίτιδα: τι να φάω και τι να πιω

Δεν χρειάζεται νηστεία ή αυστηρά περιοριστική δίαιτα. Όταν επιστρέψει η όρεξή σου, συνήθως μπορείς να γυρίσεις στη συνηθισμένη διατροφή, ακόμη κι αν συνεχίζεται η διάρροια. Δοκίμασε μικρές ποσότητες φαγητού.

Τα διαλύματα ενυδάτωσης αναπληρώνουν νερό και ηλεκτρολύτες. Για το παιδί χρησιμοποίησέ τα σύμφωνα με τις οδηγίες· για βρέφος μίλησε με τον παιδίατρο. Είναι επίσης χρήσιμα σε ηλικιωμένους και ενήλικες με έντονη διάρροια, αφυδάτωση ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Μπορείς να δοκιμάσεις ψωμί, δημητριακά, πατάτες, άπαχο κρέας, μπανάνα και λαχανικά.
Πίνε νερό σε μικρές γουλιές αν έχεις ναυτία.
Απόφυγε χυμούς και αναψυκτικά, γιατί μπορεί να χειροτερέψουν τη διάρροια.
Καφεΐνη, τηγανητά, λιπαρά και πολύ γλυκά τρόφιμα μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.
Τα γαλακτοκομικά μπορεί προσωρινά να ενοχλούν ορισμένους ανθρώπους.

Ποια είναι τα σημάδια αφυδάτωσης

Σε ενήλικα, πρόσεξε την έντονη δίψα, την ξηροστομία, τα λιγότερα ή σκούρα ούρα, την κόπωση, τα βυθισμένα μάτια και τη ζάλη ή τάση λιποθυμίας.

Σε παιδί ή βρέφος, πρόσεξε τις λιγότερες βρεγμένες πάνες, το στεγνό στόμα, το κλάμα χωρίς δάκρυα, τα βυθισμένα μάτια, την έλλειψη ενέργειας ή τη βυθισμένη πηγή στο κεφάλι του μωρού. Με τέτοια σημάδια χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Γαστρεντερίτιδα στα παιδιά με μόνο εμετούς ή χωρίς διάρροια

Έμετοι και διάρροια μπορεί να εμφανιστούν μαζί ή χωριστά. Στα παιδιά, ο εμετός μπορεί να προηγηθεί της διάρροιας. Όμως ο εμετός μόνος του δεν αρκεί για να θεωρήσεις ότι πρόκειται για γαστρεντερίτιδα: υπάρχουν και άλλες αιτίες.

Γαστρεντερίτιδα και τροφική δηλητηρίαση δεν είναι απαραίτητα διαφορετικά πράγματα. Όταν η γαστρεντερίτιδα προκαλείται από μολυσμένο φαγητό ή ποτό, ονομάζεται τροφική δηλητηρίαση. Η αιτία μπορεί να είναι ιός, βακτήριο, παράσιτο ή χημική ουσία.

Συνέχισε τον θηλασμό ή το συνηθισμένο βρεφικό γάλα. Μην αραιώνεις το γάλα.
Αν το μωρό κάνει εμετούς, δοκίμασε μικρότερα και συχνότερα γεύματα.
Όταν μειωθούν οι έμετοι και επιστρέψει η όρεξη, επανάφερε τη συνηθισμένη διατροφή του παιδιού.

Τι να κάνεις στο σπίτι για τη γαστρεντερίτιδα

Συνήθως μπορείς να την αντιμετωπίσεις στο σπίτι, με προτεραιότητα στην ενυδάτωση και παρακολούθηση για επιδείνωση.

Μείνε σπίτι και ξεκουράσου.
Πίνε συχνά υγρά. Αν έχεις ναυτία, δοκίμασε μικρές γουλιές αντί για μεγάλη ποσότητα μαζί.
Φάε όταν νιώσεις ότι μπορείς, χωρίς να πιέζεσαι.
Παρακολούθησε πόσο συχνά ουρείς και, στο μωρό, τις βρεγμένες πάνες.
Αν έχεις πυρετό ή δεν νιώθεις αρκετά καλά για τις συνηθισμένες δραστηριότητες, απόφυγε την επαφή με άλλους.
Μην αλλάζεις ή διακόπτεις συνταγογραφημένα φάρμακα χωρίς να μιλήσεις με τον γιατρό σου.

Πότε να μιλήσεις άμεσα με γιατρό ή παιδίατρο

Αν έχεις σημάδια αφυδάτωσης, δεν μπορείς να κρατήσεις υγρά ή δεν βελτιώνεσαι με διάλυμα ενυδάτωσης.
Αν ως ενήλικας έχεις διάρροια για περισσότερο από 2 ημέρες.
Αν το παιδί έχει διάρροια για περισσότερο από 1 ημέρα ή εμετούς που διαρκούν περισσότερο από 12–24 ώρες.
Αν υπάρχει αίμα, πύον ή μαύρο χρώμα σαν πίσσα στα κόπρανα.
Αν έχεις υψηλό πυρετό ή συχνούς εμετούς. Για βρέφος, ζήτησε βοήθεια με οποιονδήποτε πυρετό.
Αν το παιδί σταματήσει να θηλάζει ή να πίνει το γάλα του.
Αν έχεις συμπτώματα και είσαι έγκυος, ηλικιωμένος ή έχεις εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή άλλο νόσημα.
Αν πρόκειται για βρέφος, παιδί που γεννήθηκε πρόωρα ή παιδί με ιστορικό άλλων προβλημάτων υγείας.

Επείγον: κάλεσε 166 ή 112

Κάλεσε 166 ή 112 ή πήγαινε στο Τμήμα Επειγόντων του εφημερεύοντος νοσοκομείου αν υπάρχει εμετός με αίμα ή σαν κατακάθι καφέ.
Ζήτησε επείγουσα βοήθεια για πράσινο εμετό σε ενήλικα ή κιτρινοπράσινο ή πράσινο εμετό σε παιδί.
Ζήτησε επείγουσα βοήθεια για ξαφνικό, έντονο πόνο στην κοιλιά.
Κάλεσε επείγουσα βοήθεια αν υπάρχει σύγχυση, ασυνήθιστη έλλειψη ανταπόκρισης ή σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή.
Ζήτησε επείγουσα βοήθεια για αυχενική δυσκαμψία με πόνο στο έντονο φως ή ξαφνικό, έντονο πονοκέφαλο.

Μην οδηγήσεις ο ίδιος: ζήτησε να σε πάει κάποιος ή κάλεσε ασθενοφόρο.

Εφημερεύοντα νοσοκομεία Εφημερεύοντα φαρμακεία

Ποια θεραπεία βοηθά και χρειάζονται αντιβιοτικά

Η αντιμετώπιση βασίζεται στην αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών. Τα αντιβιοτικά δεν δρουν στους ιούς και δεν θεραπεύουν την ιογενή γαστρεντερίτιδα. Ο γιατρός μπορεί να δώσει φάρμακο για έντονους εμετούς. Η σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία και υγρά με ορό.

Μη δίνεις αντιδιαρροϊκά σε παιδιά. Αν είσαι ενήλικας με αίμα στα κόπρανα ή πυρετό, μην πάρεις αντιδιαρροϊκό και ζήτησε ιατρική εκτίμηση. Τα προβιοτικά μπορεί να βοηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά η αποτελεσματικότητά τους ακόμη μελετάται· μίλησε με τον γιατρό σου πριν τα χρησιμοποιήσεις.

Πώς να προλάβεις τη μετάδοση και τι ισχύει για το εμβόλιο

Για τον ροταϊό υπάρχει εμβόλιο για τα βρέφη, που δίνεται από το στόμα σε 2 ή 3 δόσεις από τους 2 μήνες, όλες έως τους 6 μήνες. Ρώτα τον παιδίατρο.

Πλύνε καλά τα χέρια σου με σαπούνι και νερό μετά την τουαλέτα ή την αλλαγή πάνας και πριν και μετά τον χειρισμό φαγητού.
Καθάριζε καθημερινά το κάθισμα και το καζανάκι της τουαλέτας, τις βρύσες, τις επιφάνειες και τα πόμολα.
Πλύνε χωριστά, σε ζεστό πρόγραμμα, ρούχα και κλινοσκεπάσματα με κόπρανα ή εμετό.
Μη μοιράζεσαι πετσέτες, μαχαιροπίρουνα και σκεύη.
Μην ετοιμάζεις φαγητό για άλλους όσο είσαι άρρωστος και για 2 ημέρες αφού σταματήσουν τα συμπτώματα.
Πλύνε φρούτα και λαχανικά και μαγείρευε καλά τα οστρακοειδή.

Νοροϊός ή ροταϊός

Και οι δύο προκαλούν ιογενή γαστρεντερίτιδα. Αν χρειάζεται να εντοπιστεί ο ιός, μπορεί να γίνει εξέταση κοπράνων, αλλά συνήθως δεν είναι απαραίτητη.

	Νοροϊός	Ροταϊός
Αιτία	Ιός	Ιός
Ποιους προσβάλλει	Άτομα όλων των ηλικιών	Συχνότερα βρέφη και μικρά παιδιά
Έναρξη μετά την έκθεση	Συνήθως σε 12–48 ώρες	Συνήθως περίπου σε 2 ημέρες
Διάρκεια συμπτωμάτων	Συνήθως 1–3 ημέρες	Συνήθως 3–8 ημέρες
Συμπτώματα	Διάρροια, ναυτία, έμετοι, κοιλιακός πόνος	Έντονη υδαρής διάρροια, έμετοι, πυρετός

Δες επίσης

Όλες οι ιώσεις και τι κυκλοφορεί τώρα