Γλυκαγόνη και λιπώδες ήπαρ: Πώς μπορεί να συνδέονται με τον διαβήτη τύπου 2

Η ινσουλίνη συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής όταν γίνεται λόγος για το σάκχαρο στο αίμα. Όμως και η γλυκαγόνη, μια ορμόνη που δρα λιγότερο εμφανώς, μπορεί να είναι εξίσου σημαντική. Έρευνα τη συνδέει με την κοινή εμφάνιση της λιπώδους νόσου του ήπατος και του διαβήτη τύπου 2.

Πώς έγινε η μελέτη

Η λιπώδης νόσος του ήπατος και ο διαβήτης τύπου 2 συχνά συνυπάρχουν, αλλά οι επιστήμονες δεν έχουν κατανοήσει πλήρως τον λόγο. Οι περισσότερες έρευνες εστιάζουν στην αντίσταση στην ινσουλίνη. Η ερευνητική ομάδα εξέτασε αν μπορεί να συμμετέχει και η γλυκαγόνη, η ορμόνη που δίνει στο ήπαρ το σήμα να απελευθερώσει την αποθηκευμένη γλυκόζη.

Οι ερευνητές συνέκριναν 50 άτομα που είχαν μόλις διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2 με 50 άτομα που είχαν φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου. Οι δύο ομάδες αντιστοιχίστηκαν ως προς την ηλικία, το φύλο και το βάρος. Με μαγνητικές τομογραφίες μέτρησαν το λίπος στο ήπαρ και πραγματοποίησαν μεταβολικές εξετάσεις για να παρακολουθήσουν τα επίπεδα γλυκαγόνης πριν και μετά την κατανάλωση ενός υγρού γεύματος.

Υψηλότερη γλυκαγόνη σε άτομα με διαβήτη και λιπώδες ήπαρ

Τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 είχαν περίπου 65% περισσότερο λίπος στο ήπαρ σε σύγκριση με εκείνα που είχαν φυσιολογικό σάκχαρο. Τα επίπεδα γλυκαγόνης ήταν επίσης αυξημένα: περίπου 30% υψηλότερα σε κατάσταση νηστείας και περίπου 75% υψηλότερα μετά το γεύμα.

Η σύνδεση ανάμεσα στο λίπος του ήπατος και τη γλυκαγόνη μετά το γεύμα παρατηρήθηκε μόνο στα άτομα με διαβήτη τύπου 2.

Όσοι είχαν τόσο λιπώδες ήπαρ όσο και διαβήτη εμφάνιζαν περίπου 47% υψηλότερα επίπεδα γλυκαγόνης αμέσως μετά το γεύμα σε σχέση με όσους δεν είχαν και τις δύο καταστάσεις.

Τα ευρήματα παρέμειναν ίδια ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες, όπως την ευαισθησία στην ινσουλίνη, το κοιλιακό λίπος και τα επίπεδα αμινοξέων και λιπαρών οξέων στο αίμα.

Αυτό υποδηλώνει ότι μπορεί να παίζει ρόλο μια ειδική σχέση ανάμεσα στο ήπαρ και τη γλυκαγόνη.

Τι μπορεί να σημαίνει για τον μεταβολισμό

Τα ευρήματα ενδέχεται να υποδεικνύουν αυτό που ονομάζεται ηπατική αντίσταση στη γλυκαγόνη: το ήπαρ δεν ανταποκρίνεται σωστά στα σήματα της ορμόνης.

Φυσιολογικά, η γλυκαγόνη δίνει στο ήπαρ το σήμα να απελευθερώσει γλυκόζη και να κάψει λίπος. Όταν όμως έχει συσσωρευτεί πολύ λίπος στο ήπαρ, αυτό μπορεί να αρχίσει να αγνοεί τα σήματα. Έτσι, ο οργανισμός ενδέχεται να αντισταθμίζει την κατάσταση παράγοντας ακόμη περισσότερη γλυκαγόνη, δημιουργώντας έναν κύκλο που θα μπορούσε να επιταχύνει τα μεταβολικά προβλήματα στα πρώιμα στάδια του διαβήτη.

Η προσέγγιση αυτή διευρύνει τη συζήτηση πέρα από την ινσουλίνη. Η αντίσταση στην ινσουλίνη αποτελεί μέχρι σήμερα το βασικό επίκεντρο στην πρόληψη και τη θεραπεία του διαβήτη, αλλά φαίνεται ότι μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα και διαταραχές στη γλυκαγόνη, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει λιπώδες ήπαρ.

Έξι τρόποι για να στηρίξετε το ήπαρ και να διατηρήσετε σταθερό το σάκχαρο

Οι επιστήμονες συνεχίζουν να διερευνούν θεραπείες που στοχεύουν στη γλυκαγόνη. Στο μεταξύ, ορισμένες καθημερινές συνήθειες μπορούν να στηρίξουν την υγεία του ήπατος και του μεταβολισμού:

• Κάντε έναν σύντομο περίπατο μετά το φαγητό. Ακόμη και 10-15 λεπτά περπάτημα βοηθούν τους μυς να απορροφήσουν γλυκόζη και μπορούν να περιορίσουν την αύξηση του σακχάρου που ενεργοποιεί την απελευθέρωση γλυκαγόνης.
• Επιλέγετε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα. Ένα διατροφικό πρότυπο μεσογειακού τύπου, πλούσιο σε λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και ψάρια, στηρίζει την υγεία του ήπατος και βοηθά στη σταθερότερη ρύθμιση του σακχάρου. Οι φυτικές ίνες επιβραδύνουν την είσοδο της γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος.
• Περιορίστε τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Έχουν συνδεθεί με μεγαλύτερη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Όποτε είναι δυνατό, προτιμάτε ολόκληρα τρόφιμα που έχουν υποστεί ελάχιστη επεξεργασία.
• Προσέξτε την κατανάλωση αλκοόλ. Το ήπαρ δίνει προτεραιότητα στην επεξεργασία του αλκοόλ έναντι άλλων λειτουργιών του, κάτι που μπορεί με τον καιρό να οδηγήσει σε συσσώρευση λίπους.
• Προσπαθήστε να μειώσετε το κοιλιακό λίπος. Το λίπος γύρω από την κοιλιά συνδέεται στενά με το λίπος στο ήπαρ και με μεταβολικά προβλήματα. Η τακτική κίνηση, ιδίως η προπόνηση ενδυνάμωσης, μπορεί να βοηθήσει περισσότερο στη μείωση του σπλαχνικού λίπους από ό,τι οι αλλαγές στη διατροφή από μόνες τους.
• Φροντίστε να κοιμάστε αρκετά και καλά. Ο κακός ύπνος διαταράσσει τη ρύθμιση του σακχάρου και επιδεινώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη. Στόχος είναι επτά έως εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ.

Τι να κρατήσετε

Η γλυκαγόνη δεν λαμβάνει την ίδια προσοχή με την ινσουλίνη, όμως η έρευνα υποδεικνύει ότι μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στη σύνδεση ανάμεσα στη λιπώδη νόσο του ήπατος και τον διαβήτη τύπου 2. Η φροντίδα του ήπατος με κίνηση, ισορροπημένη διατροφή και υγιεινές συνήθειες στηρίζει συνολικά τον μεταβολισμό. Για αλλαγές στη διατροφή, την άσκηση ή τη θεραπεία, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.