Τα ενεργειακά ποτά και τα συμπληρώματα πριν από την προπόνηση μπορεί να ενέχουν κινδύνους για την καρδιά που δεν συνδέονται με τον καφέ. Νέα έρευνα εντόπισε δυσανάλογα συχνές αναφορές σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων, όπως καρδιακή ανακοπή και έμφραγμα, σε περιστατικά που αφορούσαν προϊόντα με καφεΐνη ή διεγερτικά.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στις Επιστημονικές Συνεδρίες 2026 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (American Heart Association). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι αναφορές για έμφραγμα ήταν περίπου 4,5 φορές πιθανότερο να αφορούν ενεργειακά ποτά και συμπληρώματα με διεγερτικές ουσίες, σε σύγκριση με προϊόντα χωρίς αυτά τα συστατικά.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι ερευνητές ανέλυσαν 28.345 αναφορές για πιθανά ανεπιθύμητα συμβάντα, οι οποίες καταχωρίστηκαν σε βάση δεδομένων ασφάλειας του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) από το 2017 έως το 2025. Από αυτές, 854 αφορούσαν ενεργειακά ποτά ή συμπληρώματα διατροφής με καφεΐνη ή διεγερτικές ουσίες, ενώ 27.491 αφορούσαν άλλα τρόφιμα και συμπληρώματα που υπάγονται στον FDA, όπως αναψυκτικά, ροφήματα υποκατάστασης γευμάτων, μπάρες πρωτεΐνης, smoothies και βιταμίνες.
Η έρευνα δημοσιοποιήθηκε ως περίληψη που παρουσιάστηκε σε συνέδριο και όχι ως μελέτη δημοσιευμένη σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομοτίμους. Επομένως, τα ευρήματα θεωρούνται προκαταρκτικά.
Τι έδειξαν τα δεδομένα
Η καρδιακή ανακοπή αναφέρθηκε περίπου 11 φορές συχνότερα σε σχέση με προϊόντα που περιείχαν καφεΐνη ή διεγερτικά, σε σύγκριση με προϊόντα χωρίς αυτά τα συστατικά.
Οι αναφορές για ενεργειακά ποτά και συμπληρώματα ήταν περίπου 4,5 φορές πιθανότερο να περιλαμβάνουν έμφραγμα και τέσσερις φορές πιθανότερο να περιλαμβάνουν κοιλιακές αρρυθμίες — μη φυσιολογικούς καρδιακούς ρυθμούς στις κάτω κοιλότητες της καρδιάς — ή αίσθημα παλμών. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και για άλλα συμπτώματα: ο αυξημένος καρδιακός ρυθμός αναφέρθηκε σχεδόν τρεις φορές συχνότερα, ο πόνος στο στήθος 2,71 φορές συχνότερα και η λιποθυμία περίπου δύο φορές συχνότερα.
Περίπου το 45% των αναφορών που συνέδεαν αυτά τα προϊόντα με καρδιαγγειακά συμβάντα αφορούσε ενήλικες ηλικίας 18 έως 34 ετών, μια ομάδα που συνήθως δεν θεωρείται ότι διατρέχει υψηλό κίνδυνο για καρδιακά προβλήματα. Το μοτίβο ήταν παρόμοιο σε άνδρες και γυναίκες.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί οι νεαροί ενήλικες εμφανίζονται τόσο συχνά στις αναφορές. Πιθανές εξηγήσεις είναι το πόσο συχνά καταναλώνουν αυτά τα προϊόντα, ο χρόνος και ο τρόπος κατανάλωσης — για παράδειγμα, πριν από έντονη άσκηση ή σε συνδυασμό με αλκοόλ — ή το ενδεχόμενο κάποιοι να είχαν αδιάγνωστη καρδιακή πάθηση.
Πόση καφεΐνη μπορεί να περιέχουν
Ένας παράγοντας που μπορεί να κάνει αυτά τα προϊόντα επικίνδυνα είναι η υψηλή συγκέντρωση καφεΐνης. Σύμφωνα με επιστημονική ανακοίνωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας του 2026 για την καφεΐνη και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, έως 400 mg καφεΐνης την ημέρα θεωρούνται γενικά ασφαλή για τους ενήλικες. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στην καφεΐνη που περιέχουν πέντε φλιτζάνια μαύρου καφέ των 240 ml.
Ωστόσο, ορισμένα ενεργειακά ποτά περιέχουν έως και τρεις φορές περισσότερη καφεΐνη ανά 30 ml από τον καφέ φίλτρου, ενώ ορισμένα συμπληρώματα πριν από την προπόνηση περιέχουν πάνω από 12 φορές περισσότερη. Έτσι, είναι δυνατό κάποιος να ξεπεράσει το ημερήσιο όριο με μόλις μία ή δύο μερίδες, χωρίς να το αντιληφθεί — ιδίως αν καταναλώνει επίσης καφέ ή τσάι.
Επιπλέον, ο FDA ρυθμίζει τα ενεργειακά ποτά και τα συμπληρώματα με διεγερτικές ουσίες ως τρόφιμα ή συμπληρώματα διατροφής, όχι ως φάρμακα. Συνεπώς, δεν περνούν από τους ελέγχους ασφάλειας πριν από την κυκλοφορία στην αγορά που απαιτούνται για τα φάρμακα.
Τα προϊόντα αυτά προωθούνται ως καθημερινά τονωτικά και πωλούνται δίπλα σε αναψυκτικά και εμφιαλωμένο νερό, με αποτέλεσμα πολλοί να θεωρούν ότι δεν ενέχουν ουσιαστικό κίνδυνο. Για πολλούς υγιείς ανθρώπους, η περιστασιακή κατανάλωση είναι πιθανό να είναι χαμηλού κινδύνου. Ωστόσο, η τακτική χρήση ενεργειακών ποτών ή συμπληρωμάτων με διεγερτικά μπορεί να οδηγήσει γρήγορα σε υπέρβαση του συνιστώμενου ημερήσιου ορίου καφεΐνης.
Τι μπορείτε να κάνετε
Αν καταναλώνετε συχνά ενεργειακά ποτά ή συμπληρώματα πριν από την προπόνηση, υπολογίστε την καφεΐνη που λαμβάνετε συνολικά μέσα στην ημέρα από όλες τις πηγές, όπως καφέ, τσάι, αναψυκτικά και συμπληρώματα, για να δείτε πώς συγκρίνεται με το όριο των 400 mg.
Σημασία έχει επίσης ο τρόπος και ο χρόνος κατανάλωσης. Ο συνδυασμός τους με έντονη άσκηση ή αλκοόλ μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τον κίνδυνο. Αν εμφανίσετε αίσθημα παλμών, πόνο στο στήθος ή λιποθυμικά επεισόδια, ιδιαίτερα αν καταναλώνετε συχνά αυτά τα προϊόντα, συζητήστε το με γιατρό.
Καθώς τα καρδιακά προβλήματα που συνδέθηκαν με τα ενεργειακά ποτά αναφέρθηκαν δυσανάλογα συχνά σε νεότερους ασθενείς, οι ερευνητές προτείνουν οι γιατροί να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση καφεΐνης από νεαρούς ενήλικες που εμφανίζουν τα παραπάνω συμπτώματα. Επισημαίνουν επίσης ότι οι νέοι πρέπει να ενημερώνονται πως, παρότι η καφεΐνη είναι κοινωνικά αποδεκτή, παραμένει ουσία που χρειάζεται παρακολούθηση ως προς την πρόσληψη.
Για ενυδάτωση και αποκατάσταση χωρίς επιπλέον καφεΐνη, μια επιλογή χωρίς διεγερτικά, όπως η κρεατίνη ή οι ηλεκτρολύτες, μπορεί να αντικαταστήσει σκευάσματα πριν από την προπόνηση που περιέχουν υψηλές δόσεις καφεΐνης.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι τα ενεργειακά ποτά με καφεΐνη και τα συμπληρώματα με διεγερτικά προκαλούν άμεσα σοβαρά καρδιακά συμβάντα, αλλά καταγράφει σαφή συσχέτιση. Άλλοι παράγοντες μπορεί να επηρέασαν τα αποτελέσματα και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν τα προϊόντα ευθύνονται πράγματι για τα αναφερόμενα καρδιακά συμβάντα. Τα ευρήματα, πάντως, υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο συστηματική παρακολούθηση της ασφάλειας αυτών των προϊόντων.
Αν καταναλώνετε συχνά ενεργειακά ποτά με καφεΐνη ή συμπληρώματα πριν από την προπόνηση, εξετάστε προσεκτικά την ετικέτα και τη συνολική πρόσληψη καφεΐνης και σκεφτείτε εναλλακτικές χωρίς διεγερτικά. Για οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με τη χρήση συμπληρωμάτων, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/energeiaka-pota-syndethikan-me-45-fores-perissoteres-anafores-gia-emfragma/29444





