Η επίμονη πλάκα στο δέρμα ή στο τριχωτό της κεφαλής μπορεί να έχει διάφορες αιτίες· για το τι προκαλεί την ψωρίαση, η ακριβής απάντηση δεν είναι πλήρως γνωστή. Η πάθηση συνδέεται με δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού και γενετική προδιάθεση.
Η ψωρίαση είναι χρόνια φλεγμονώδης πάθηση και δεν μεταδίδεται. Μπορεί να επηρεάσει το δέρμα, τα νύχια και τις αρθρώσεις, ενώ η εικόνα της δεν είναι ίδια σε όλους.
Τι προκαλεί την ψωρίαση και τι μπορεί να φέρει έξαρση;
Στην ψωρίαση τα κύτταρα του δέρματος ανανεώνονται και συσσωρεύονται ταχύτερα από το συνηθισμένο. Η ανανέωση μπορεί να γίνεται κατά μέσο όρο κάθε 7 έως 14 ημέρες, αντί περίπου μία φορά τον μήνα.
Η κληρονομικότητα παίζει ρόλο: η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε ανθρώπους που έχουν συγγενή με ψωρίαση. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι θα εμφανιστεί υποχρεωτικά σε κάθε μέλος της οικογένειας.
Άλλο η προδιάθεση και άλλο οι παράγοντες που μπορεί να πυροδοτήσουν ή να επιδεινώσουν μια έξαρση. Σε αυτούς περιλαμβάνονται λοιμώξεις, τραυματισμοί του δέρματος, άγχος, ορισμένα φάρμακα, κάπνισμα, αλκοόλ και έκθεση στον ήλιο.
Οι παράγοντες αυτοί δεν επηρεάζουν όλους με τον ίδιο τρόπο. Συχνά εναλλάσσονται περίοδοι έξαρσης και βελτίωσης, με την ένταση των συμπτωμάτων να αλλάζει στον χρόνο.
Πώς μοιάζουν τα συμπτώματα στο δέρμα;
Η συχνότερη μορφή είναι η ψωρίαση κατά πλάκας, που αφορά περίπου το 80% έως 90% των ανθρώπων με ψωρίαση. Μπορεί να εμφανιστεί με ξηρές πλάκες που έχουν λέπια και προκαλούν φαγούρα ή πόνο.
Συχνά σημεία είναι το τριχωτό της κεφαλής, η περιοχή πίσω από τα αυτιά, οι αγκώνες, τα γόνατα και ο κορμός, χωρίς να αποκλείονται άλλα μέρη του σώματος. Η έκταση και η όψη των βλαβών διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Το χρώμα τους επηρεάζεται και από τον τόνο του δέρματος. Σε καφέ ή μαύρο δέρμα μπορεί να φαίνονται γκρίζες, η ερυθρότητα να είναι λιγότερο εμφανής και να μείνουν σκούρα σημάδια μετά την υποχώρησή τους.
Δεν έχουν όλες οι μορφές την ίδια εικόνα. Στις πτυχές του σώματος οι πλάκες μπορεί να είναι λείες, με λίγα ή καθόλου λέπια, ενώ στη σταγονοειδή μορφή εμφανίζονται πολλές μικρότερες βλάβες.
Μπορεί να αφορά και τα νύχια ή τις αρθρώσεις;
Η ψωρίαση δεν περιορίζεται πάντα στις ορατές πλάκες του δέρματος. Στα νύχια μπορεί να εμφανιστούν μικρά βαθουλώματα, πάχυνση ή αλλαγή χρώματος. Το νύχι μπορεί επίσης να αποκολληθεί από το δέρμα από κάτω.
Επανεμφανιζόμενος πόνος, πρήξιμο ή δυσκαμψία στις αρθρώσεις μπορεί να σχετίζεται με ψωριασική αρθρίτιδα. Είναι σημαντικό να αναφέρονται στον γιατρό, ακόμη και όταν οι δερματικές βλάβες είναι περιορισμένες.
Η σύνδεση ανάμεσα στο δέρμα και στις αρθρώσεις εξηγεί γιατί, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάζεται συνεργασία ειδικοτήτων. Το Ιατρείο Ψωριασικής Νόσου του νοσοκομείου ΚΑΤ αποτελεί παράδειγμα νοσοκομειακής φροντίδας με συμμετοχή δερματολόγου και ρευματολόγου.
Κολλάει με την επαφή ή στην πισίνα;
Όχι. Η ψωρίαση δεν μεταδίδεται με μια χειραψία, με την επαφή με το δέρμα ή με τη χρήση της ίδιας πισίνας. Δεν υπάρχει λόγος αποφυγής της επαφής ή κοινωνικής απομόνωσης.
Πρόκειται για πάθηση που συναντάται συχνά. Η ενημερωτική σελίδα του ΚΑΤ αναφέρει ότι παρατηρείται στο 2% έως 3% του πληθυσμού στην Ελλάδα, χωρίς να δίνει χρονολογία για την εκτίμηση.
Πότε χρειάζεται δερματολόγος και πότε άμεση φροντίδα;
Για μια νέα ή επίμονη βλάβη που μοιάζει με ψωρίαση, απευθυνθείτε σε δερματολόγο. Άλλες δερματικές παθήσεις μπορεί να έχουν παρόμοια εικόνα, οπότε μια φωτογραφία ή η εμφάνιση της βλάβης από μόνη της δεν αρκεί για ασφαλή αυτοδιάγνωση.
Ο δερματολόγος συνήθως εξετάζει το δέρμα, τα νύχια και το τριχωτό της κεφαλής και ρωτά για τα συμπτώματα και το οικογενειακό ιστορικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητήσει βιοψία μικρού δείγματος δέρματος, ώστε να διευκρινίσει τη διάγνωση ή να ελέγξει άλλες πιθανές παθήσεις.
Μιλήστε με γιατρό αν η θεραπεία δεν βοηθά ή προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες, αλλά και αν επανέρχονται πόνος, πρήξιμο ή δυσκαμψία στις αρθρώσεις. Εκείνος μπορεί να συνεκτιμήσει τη συνολική εικόνα, όχι μόνο ένα μεμονωμένο σημάδι.
Αν εμφανιστεί γρήγορα εκτεταμένη ερυθρότητα με συγκεντρωμένες φλύκταινες που περιέχουν πύον, χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα. Η ερυθρότητα μπορεί να είναι δυσκολότερο να διακριθεί σε σκούρο δέρμα. Σε γενικευμένη φλυκταινώδη ψωρίαση ή ερυθροδερμία απαιτείται ειδική αξιολόγηση αυθημερόν.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ti-prokalei-tin-psoriasi/29446
