Ψωρίαση: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η ψωρίαση

Η ψωρίαση είναι χρόνια πάθηση του δέρματος που συνδέεται με υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού, δηλαδή του συστήματος άμυνας του οργανισμού. Τα κύτταρα του δέρματος παράγονται και φτάνουν στην επιφάνεια πολύ πιο γρήγορα από το φυσιολογικό. Έτσι δημιουργούνται παχιές περιοχές με φλεγμονή και λέπια, που μπορεί να προκαλούν φαγούρα, κάψιμο ή πόνο. Συχνά εμφανίζονται στο τριχωτό της κεφαλής, στους αγκώνες και στα γόνατα, αλλά μπορεί να επηρεαστούν και άλλα σημεία, καθώς και τα νύχια.

Δεν υπάρχει οριστική ίαση, όμως οι διαθέσιμες θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο: μπορεί να υπάρχουν εξάρσεις για μερικές εβδομάδες ή μήνες και στη συνέχεια περίοδοι βελτίωσης ή ύφεσης. Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τον τύπο, τη βαρύτητα και τα σημεία του σώματος που επηρεάζονται. Μερικοί άνθρωποι αναπτύσσουν επίσης ψωριασική αρθρίτιδα, μια πάθηση που προκαλεί φλεγμονή στις αρθρώσεις.

Μορφές και τύποι

• Κατά πλάκας ψωρίασηΕίναι ο συχνότερος τύπος, με υπερυψωμένες πλάκες που καλύπτονται από αργυρόλευκα λέπια. Συχνά εμφανίζεται συμμετρικά στο κεφάλι, στον κορμό και στα άκρα, ιδιαίτερα στους αγκώνες και στα γόνατα.
• Σταγονοειδής ψωρίασηΕμφανίζεται συνήθως σε παιδιά ή νεαρούς ενήλικες ως μικρές κόκκινες κηλίδες στον κορμό ή στα άκρα. Συχνά προηγείται λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, όπως στρεπτοκοκκική λοίμωξη του λαιμού.
• Φλυκταινώδης ψωρίασηΠροκαλεί φλύκταινες, δηλαδή μικρές φουσκάλες με πύον, με κόκκινο δέρμα γύρω τους. Συνήθως επηρεάζει τα χέρια και τα πόδια, αλλά υπάρχει και μορφή που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του σώματος.
• Ανάστροφη ψωρίασηΕμφανίζεται ως λείες, κόκκινες περιοχές στις πτυχές του δέρματος, όπως κάτω από το στήθος, στη βουβωνική χώρα ή στις μασχάλες. Η τριβή και ο ιδρώτας μπορεί να την επιδεινώσουν.
• Ερυθροδερμική ψωρίασηΕίναι σπάνια αλλά σοβαρή μορφή, με κόκκινο δέρμα και λέπια στο μεγαλύτερο μέρος του σώματος. Μπορεί να εμφανιστεί σε ανθρώπους με άλλο τύπο ψωρίασης που δεν ελέγχεται καλά.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η ψωρίαση μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια ή και ολόκληρη τη ζωή. Δεν υπάρχει οριστική ίαση, αλλά η θεραπεία μπορεί να ελέγξει τα συμπτώματα. Οι εξάρσεις μπορεί να κρατούν μερικές εβδομάδες ή μήνες και να ακολουθούνται από περιόδους βελτίωσης ή ύφεσης.

Συμπτώματα ψωρίασης

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μπορεί να έχεις λίγες πλάκες ή αλλοιώσεις σε μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος.

• Πλάκες με λέπια Παχιές περιοχές δέρματος με αργυρόλευκα λέπια, συχνά στους αγκώνες, στα γόνατα, στο κεφάλι, στον κορμό, στις παλάμες ή στα πέλματα.
• Φαγούρα Οι αλλοιώσεις μπορεί να προκαλούν έντονη φαγούρα.
• Πόνος ή κάψιμο Το δέρμα στις περιοχές με ψωρίαση μπορεί να πονά ή να καίει.
• Ξηρότητα και σκασίματα Το δέρμα μπορεί να σκάει και να αιμορραγεί.
• Αλλαγές στο χρώμα Σε ανοιχτόχρωμο δέρμα οι πλάκες είναι συχνά ροζ ή κόκκινες. Σε καστανό ή μαύρο δέρμα μπορεί να φαίνονται γκρίζες και να αφήνουν σκούρα σημάδια όταν υποχωρούν.
• Αλλοιώσεις στα νύχια Τα νύχια μπορεί να παχαίνουν ή να εμφανίζουν αυλακώσεις και μικρά βαθουλώματα.
• Κακός ύπνος Μπορεί να επηρεάζεται η ποιότητα του ύπνου.

Η ψωρίαση μπορεί να αρχίσει σε κάθε ηλικία, αλλά τα συμπτώματα συχνά ξεκινούν μεταξύ 15 και 25 ή μεταξύ 50 και 60 ετών. Συνήθως εναλλάσσονται περίοδοι επιδείνωσης, οι εξάρσεις, με περιόδους βελτίωσης ή ύφεσης.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ψωρίασης και παράγοντες κινδύνου

Στην ψωρίαση, κύτταρα του ανοσοποιητικού ενεργοποιούνται υπερβολικά και παράγουν ουσίες που επιταχύνουν την παραγωγή των κυττάρων του δέρματος. Αυτό οδηγεί σε φλεγμονή και δημιουργία λεπιών. Η ακριβής αιτία αυτής της ενεργοποίησης δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά εμπλέκονται γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Το στρες, οι λοιμώξεις, η ξηροδερμία, οι τραυματισμοί του δέρματος και ορισμένα φάρμακα μπορεί να πυροδοτούν ή να επιδεινώνουν τα συμπτώματα. Σε αρκετούς ανθρώπους υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Οικογενειακό ιστορικό ψωρίασης.
• Λοιμώξεις, ιδιαίτερα στρεπτοκοκκικές και HIV.
• Ορισμένα φάρμακα για καρδιοπάθειες, ελονοσία ή προβλήματα ψυχικής υγείας.
• Κάπνισμα.
• Παχυσαρκία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός εξετάζει τις αλλοιώσεις του δέρματος. Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή η ψωρίαση μοιάζει με άλλες δερματικές παθήσεις. Μερικές φορές χρειάζεται να εξεταστεί ένα μικρό δείγμα δέρματος στο μικροσκόπιο.

• Κλινική εξέταση του δέρματος.
• Βιοψία δέρματος, δηλαδή λήψη μικρού δείγματος για εξέταση στο μικροσκόπιο, αν χρειάζεται.

Θεραπεία ψωρίασης

Η θεραπεία επιλέγεται ανάλογα με τον τύπο της ψωρίασης, τη βαρύτητα και τα σημεία του σώματος που επηρεάζονται. Η ήπια ψωρίαση συχνά ελέγχεται με κρέμες ή αλοιφές. Μπορεί να χρειάζεται συνδυασμός θεραπειών. Για πιο εκτεταμένη ή σοβαρή ψωρίαση μπορεί να χρειαστούν φωτοθεραπεία ή φάρμακα από το στόμα ή με ένεση, με παρακολούθηση από δερματολόγο. Αν η πάθηση επηρεάζει την ψυχική σου υγεία, συζήτησε με τον γιατρό σου για υποστήριξη από ειδικό ψυχικής υγείας.

• Ενυδατικά και μαλακτικάΚρέμες, λοσιόν, αλοιφές ή γέλες για το δέρμα, καθώς και μαλακτικά προϊόντα για το πλύσιμο.
• Τοπική βιταμίνη DΠροϊόντα για εφαρμογή στο δέρμα, σε μορφή κρέμας, λοσιόν, αλοιφής ή γέλης.
• Τοπικά κορτικοστεροειδήΚρέμες, λοσιόν ή γέλες κορτιζόνης που επιλέγει ο γιατρός για τον έλεγχο των συμπτωμάτων.
• Άλλα τοπικά προϊόνταΜπορεί να χρησιμοποιηθούν θεραπείες για το δέρμα ή το τριχωτό της κεφαλής, όπως προϊόντα με λιθανθρακόπισσα.
• ΦωτοθεραπείαΘεραπεία με φως, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πιο σοβαρή ψωρίαση.
• Συστηματική θεραπείαΦάρμακα από το στόμα ή με ένεση μπορεί να χρειαστούν σε μέτρια ή σοβαρή ψωρίαση.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Προσπάθησε να διαχειρίζεσαι το στρες, που μπορεί να επιδεινώνει τα συμπτώματα.
• Προστάτευε το δέρμα σου από τραυματισμούς, καθώς μπορεί να πυροδοτούν εξάρσεις.

Επιπλοκές ψωρίασης

• Ψωριασική αρθρίτιδα, με πόνο, πρήξιμο και δυσκαμψία στις αρθρώσεις· χωρίς θεραπεία μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη.
• Αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών συμβαμάτων, όπως έμφραγμα και εγκεφαλικό.
• Προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος και κατάθλιψη.
• Μεγαλύτερη πιθανότητα ορισμένων καρκίνων, νόσου του Crohn, διαβήτη και μεταβολικού συνδρόμου.
• Μεγαλύτερη πιθανότητα παχυσαρκίας, οστεοπόρωσης και παθήσεων του ήπατος ή των νεφρών.
• Ραγοειδίτιδα, δηλαδή φλεγμονή στο μεσαίο στρώμα του ματιού.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού αν έχεις συμπτώματα που μπορεί να είναι ψωρίαση.
• Μίλησε με τον γιατρό σου αν η θεραπεία δεν βοηθά ή προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες.
• Δες σύντομα γιατρό αν έχεις επαναλαμβανόμενο πόνο, πρήξιμο ή δυσκαμψία στις αρθρώσεις, πόνο στον αυχένα ή στη μέση ή πόνο στην περιοχή του αχίλλειου τένοντα.

Ποιος γιατρός: Δερματολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την ψωρίαση