Παιδιά και περιπέτεια: Γιατί τη χρειάζονται – Λιγότερα «πρόσεχε», περισσότερη ελευθερία

Πόσες φορές έχουμε προειδοποιήσει τα παιδιά μας με ένα «Πρόσεχε, θα πέσεις!», τα έχουμε παροτρύνει να μην τρέχουν τόσο γρήγορα ή έχουμε πει «Άσε, θα σε βοηθήσω εγώ»; Οι γονείς θέλουμε να προστατεύουμε τα παιδιά και να τα προφυλάσσουμε από δυσάρεστες καταστάσεις. Όταν, όμως, προσπαθώντας να τα κρατήσουμε ασφαλή, περιορίζουμε χωρίς να το θέλουμε τις ευκαιρίες τους να ανακαλύψουν τι μπορούν να κάνουν;

Μέσα από το παιχνίδι τα παιδιά δεν περνούν απλώς ευχάριστα τον χρόνο τους: μαθαίνουν, ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους και κατανοούν καλύτερα τον κόσμο γύρω τους. Συχνά, μάλιστα, πολύτιμα εφόδια αποκτώνται μέσα από μικρές περιπέτειες της καθημερινότητας.

Το παιχνίδι ως μικρή πρόκληση για τα παιδιά

Όταν ένα παιδί σκαρφαλώνει σε χαμηλό δέντρο, δοκιμάζει να ισορροπήσει πάνω σε ένα ξύλο, τρέχει στην ανηφόρα ή ψάχνει μια άγνωστη διαδρομή στο πάρκο, κάνει περισσότερα από το να διασκεδάζει. Αναμετριέται με τις δυνατότητές του, επιλέγει πώς θα κινηθεί και μαθαίνει τι είναι σε θέση να καταφέρει. Αυτού του είδους οι δραστηριότητες ονομάζονται «περιπετειώδες παιχνίδι»: περιλαμβάνουν μια μικρή πρόκληση, κάποια αβεβαιότητα και ελεγχόμενο κίνδυνο ή ρίσκο, προσαρμοσμένο πάντοτε στην ηλικία και στις δυνατότητες του παιδιού.

Αυτό δεν σημαίνει πως τα παιδιά πρέπει να μένουν χωρίς επίβλεψη ή πως παραβλέπουμε τους υπαρκτούς κινδύνους. Χρειάζεται, αντίθετα, να τους αφήνουμε περιθώριο να δοκιμάζουν, αποφεύγοντας να επεμβαίνουμε σε κάθε τους κίνηση.

Τα οφέλη των μικρών περιπετειών για τα παιδιά

Διεθνής επιστημονική ανασκόπηση συγκέντρωσε και εξέτασε 74 μελέτες από διαφορετικές χώρες. Τα ευρήματά της έδειξαν θετική σχέση ανάμεσα στο περιπετειώδες παιχνίδι και την ανάπτυξη και υγεία παιδιών ηλικίας 3 έως 12 ετών.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι δυνατότητες για ελεύθερο παιχνίδι έξω συνδέονται με:

• Βελτιωμένη φυσική κατάσταση: Με το τρέξιμο, το σκαρφάλωμα και τη γενικότερη κίνηση αυξάνεται η σωματική δραστηριότητα.
• Ενισχυμένη αυτοπεποίθηση: Οι μικρές επιτυχίες βοηθούν τα παιδιά να εμπιστεύονται περισσότερο τις ικανότητές τους.
• Καλύτερη διαχείριση συναισθημάτων: Τα παιδιά εξασκούνται στο να αντιμετωπίζουν δυσκολίες, φόβο και απογοήτευση.
• Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων: Παίζοντας με συνομηλίκους, μαθαίνουν να συνεργάζονται και να επικοινωνούν, αλλά και να λύνουν διαφωνίες.
• Περισσότερη ανεξαρτησία: Καλλιεργούν την ικανότητα να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να κρίνουν τις καταστάσεις.

Γονείς και περιπετειώδες παιχνίδι: λιγότερες απαγορεύσεις, περισσότερη εμπιστοσύνη

Για τους γονείς, ίσως το δυσκολότερο είναι να αναγνωρίζουν πότε χρειάζεται να παρέμβουν και πότε να αφήσουν χώρο στο παιδί. Την επόμενη φορά που θα το δείτε να ανεβαίνει σε ένα ασφαλές σημείο της παιδικής χαράς, δοκιμάστε να το παρατηρήσετε αντί να το σταματήσετε αμέσως. Αν αντιμετωπίζει ένα μικρό πρόβλημα, μην προσφέρετε αμέσως τη λύση· δώστε του χρόνο να την αναζητήσει μόνο του. Μπορείτε ακόμη να προγραμματίζετε περισσότερες εξορμήσεις στη φύση, παιχνίδια χωρίς αυστηρούς κανόνες και μικρές εξερευνήσεις στη γειτονιά, φροντίζοντας η επίβλεψη να αντιστοιχεί στην ηλικία του.